NSA oddala skargi Izby Aptekarskiej – apteki pozostaną otwarte dla pacjentów

Naczelny Sąd Administracyjny (NSA) wydał pięć wyroków w sprawach dotyczących prowadzenia aptek, oddalając skargi Dolnośląskiej Izby Aptekarskiej. Decyzje potwierdzają prawa przedsiębiorców i utrzymują dostęp pacjentów do aptek ogólnodostępnych. Sprawy mają kluczowe znaczenie dla interpretacji przepisów Apteka dla Aptekarza oraz funkcjonowania rynku farmaceutycznego w Polsce.

16 kwietnia 2026 roku Naczelny Sąd Administracyjny (NSA) wydał wyroki w pięciu sprawach dotyczących zezwoleń na prowadzenie aptek. Wszystkie skargi wniesione przez Dolnośląską Izbę Aptekarską zostały oddalone.

Postępowania dotyczyły decyzji Głównego Inspektora Farmaceutycznego, które były korzystne dla przedsiębiorców prowadzących apteki. W części spraw zamknięcia aptek domagała się także Naczelna Izba Aptekarska.

Jednym z głównych punktów sporu była kwestia przeniesienia zezwolenia na prowadzenie apteki w modelu franczyzowym. Izba Aptekarska uważała, że takie działania powinny być niedopuszczalne.

Z kolei Związek Aptek Franczyzowych argumentował, że ograniczanie tych praw uderza w przedsiębiorców i pacjentów. Organizację reprezentował mgr farm. Mariusz Kisiel, a wsparcia udzielił także Rzecznik Małych i Średnich Przedsiębiorców.

Sprawy dotyczyły dużych aptek, z których korzystają dziesiątki tysięcy pacjentów. Ich zamknięcie mogłoby utrudnić dostęp do leków i przerwać rozpoczęte terapie.

W wielu przypadkach pacjenci musieliby ponownie uzyskać recepty, co mogłoby prowadzić do zagrożenia zdrowia, a nawet życia.

Wyroki NSA mają znaczenie dla interpretacji przepisów Apteka dla Aptekarza (AdA). Jak podkreślił dr Michał Bieniak, sąd jasno wskazał, że:

Sąd potwierdził, że właściciele aptek mają takie same prawa jak inni przedsiębiorcy. Wyrok wpisuje się w aktualną linię orzeczniczą TSUE.

Jak zaznaczono:

Dotyczy to całego rynku, nie tylko branży aptecznej.

Po ogłoszeniu wyroków głos zabrał Mariusz Kisiel, prezes Związku Aptek Franczyzowych.

Podkreślił:

Zapowiedział także działania wobec instytucji publicznych:

Od wprowadzenia przepisów Apteka dla Aptekarza z rynku zniknęło ponad 2300 aptek ogólnodostępnych. To największy spadek w całej Unii Europejskiej.

Obecnie w ponad 540 gminach nie ma ani jednej apteki, a w kolejnych 800 gminach działa tylko jedna placówka, co może wpływać na ceny i dostępność leków.

Wszystkie decyzje wydane przez NSA są ostateczne i kończą wieloletnie postępowania, które trwały od 2021 roku.

Rozstrzygnięcia mają charakter precedensowy i mogą wpłynąć na przyszłość rynku aptecznego oraz zasady prowadzenia działalności farmaceutycznej w Polsce.