Fundusz Konkurencyjności UE. Od 2028 roku więcej środków na zdrowie, biotechnologię i bezpieczeństwo

Komisja Europejska ogłosiła projekt nowego budżetu UE, który przewiduje rekordowe inwestycje w zdrowie publiczne, biotechnologię i budowanie gotowości na kryzysy. W ramach Wieloletnich Ram Finansowych na lata 2028–2034 powstanie m.in. Europejski Fundusz na rzecz Konkurencyjności o wartości 409 mld euro, który ma wzmocnić strategiczną autonomię Unii w kluczowych sektorach, takich jak zdrowie, rolnictwo czy biogospodarka.

Komisja Europejska przedstawiła projekt Wieloletnich Ram Finansowych (czyli budżetu unijnego) na lata 2028-2034. "Ramy te zapewnią Europie długoterminowy budżet inwestycyjny, odpowiadający jej ambicjom, by w nadchodzącym dziesięcioleciu stać się niezależnym, zamożnym, bezpiecznym i prosperującym społeczeństwem i gospodarką" - czytamy na stronie KE.

W ramach nich zaproponowano m.in. utworzenie nowego instrumentu finansowego, czyli Europejskiego Funduszu Konkurencyjności. Jego budżet (409 miliardów euro) ma zostać przeznaczony na inwestycje w kluczowe technologie, przynoszące korzyści całemu wspólnemu rynkowi europejskiemu. Środki w ramach niego mają zostać rozdysponowane na działania w takich obszarach, jak:

• czysta transformacja i dekarbonizacja,
• cyfryzacja,
• zdrowie, biotechnologia, rolnictwo i biogospodarka,
• obrona i przestrzeń kosmiczna.

Fundusz będzie ściśle powiązany z programem Horyzont Europa, na którego w następnej perspektywie finansowej Komisja planuje przekazać 175 mld euro. Razem maja stworzyć system wsparcia na całym etapie inwestycji, czyli od koncepcji, przez prototypy, aż po wdrożenie i komercjalizację. Uproszczone procedury, krótszy czas wypłaty środków i niższe koszty aplikacji mają ułatwić dostęp do finansowania zwłaszcza małym i średnim podmiotom, także w sektorze zdrowia i biotechnologii.

Komisja zaproponowała również nowy mechanizm kryzysowy, który będzie uruchamiany w sytuacjach poważnych zagrożeń dla państw członkowskich takich, jak pandemie, klęski żywiołowe czy zagrożenia zdrowotne. Fundusz ten dysponować będzie pulą do 400 miliardów euro w formie pożyczek.

Równolegle wspierane będą partnerstwa krajowe i regionalne, których celem będzie przygotowanie systemów ochrony zdrowia i służb kryzysowych do reagowania na różne scenariusze - od prewencji po odbudowę.

Nowy budżet znacząco wzmocni również Unijny Mechanizm Ochrony Ludności, a także unijne działania w zakresie gotowości zdrowotnej i reagowania kryzysowego. Dzięki integracji tych działań z innymi narzędziami finansowymi, Europa ma zyskać sprawniejsze struktury zarządzania w przypadku zagrożeń zdrowia publicznego.