Nowe wymogi dla szpitali w zakresie raportowania zakażeń

Informowanie Sanepidu o wypisywanych ze szpitala pacjentach, którzy byli zakażeni lub chorowali na błonicę, cholerę, dur brzuszny, dury rzekome A, B i C, gruźlicę, ospę małpią oraz ostre nagminne porażenie dziecięce przewiduje rozporządzenie Ministerstwa Zdrowia opublikowane w Dzienniku Ustaw.

Zgodnie z nowymi przepisami obowiązkiem przekazywania danych o wynikach leczenia lub o wykluczeniu nosicielstwa u ozdrowieńca objęto: błonicę, cholerę, dur brzuszny, dury rzekome A, B i C, gruźlicę, ospę małpią oraz ostre nagminne porażenie dziecięce (poliomyelitis).

MZ podkreśla, że pomimo szczepień i eliminacji tych chorób "istnieje stałe ryzyko zawleczenia tych chorób zakaźnych z obszarów ich występowania". Choroby te ze względu na ciężki, potencjalnie śmiertelny przebieg kliniczny i możliwe szerzenie się w sposób epidemiczny, wynikający m.in. z faktu transmisji człowiek–człowiek, są objęte obowiązkiem hospitalizacji.

Specjalistyczne leczenie i opieka medyczna w warunkach szpitalnych, która prowadzi do ustąpienia ostrych objawów chorobowych wywoływanych przez te choroby zakaźne daje możliwość kontynuowania leczenia i prowadzenia rehabilitacji w warunkach domowych. Równocześnie w przypadku wybranych chorób zakaźnych zakończone ustąpieniem objawów leczenie szpitalne może nie doprowadzić do wyeliminowania nosicielstwa czynników etiologicznych tych chorób u pacjenta (ozdrowieńca) - zwrócono uwagę.

Nosicielstwo może dotyczyć gardła (bakteria Corynobacterium diphteriae dla błonicy), a w przypadku przecinkowca cholery, pałeczek z rodzaju Salmonella Salmonella Typhi (dur brzuszny) i Salmonella Paratyphi (dury rzekome A, B i C) oraz wirusa polio – nosicielstwo występuje w jelitach.

W związku z tym - jak uzasadniono - przed wypisaniem pacjenta ze szpitala należy sprawdzić status nosicielstwa pacjentów lub ozdrowieńców. Czynnik etiologiczny cholery – przecinkowce Vibrio cholerae – wydalane są w kale przez cały okres choroby i przeważnie jeszcze przez kilka dni po ustąpieniu objawów chorobowych. Niekiedy nosicielstwo może utrzymywać się jeszcze przez okres kilku miesięcy, przy czym stosowanie antybiotyków skraca okres wydalania.

W przypadku duru brzusznego bezobjawowe nosicielstwo po przechorowaniu może być wielomiesięczne lub wieloletnie. Zjawisko nosicielstwa występuje również w przypadku durów rzekomych A, B i C. Ponadto, w przypadku ostrego nagminnego porażenia dziecięcego (poliomyelitis) postępowanie wobec osób chorych i zakażonych bezobjawowo wynika również z faktu, że choroba ta jest objęta koordynowanym przez Światową Organizację Zdrowia (WHO) globalnym programem eradykacji (całkowitym zwalczeniem choroby zakaźnej na całym świecie).

W przypadku gruźlicy zgłoszeniem do Państwowej Inspekcji Sanitarnej będą natomiast objęte informacje o wynikach leczenia obejmującego skuteczność tzw. odprątkowania osób chorych (brak prątków gruźlicy w wydzielinie dróg oddechowych), które jako osoby już niezaraźliwe dla otoczenia będą kontynuowały leczenie w warunkach domowych.

W związku z nowym zagrożeniem dla zdrowia publicznego, jakie stanowi trwające w Europie ognisko epidemiczne ospy małpiej oraz fakt objęcia w Polsce osób podejrzanych o zachorowanie na ospę małpią oraz osób z potwierdzonym zachorowaniem obowiązkiem hospitalizacji (izolacja w warunkach szpitalnych), w projektowanym rozporządzeniu ujęto też te choroby.

Dane o wynikach leczenia lub o wykluczeniu nosicielstwa u ozdrowieńca w przypadku chorób zakaźnych objętych przepisami projektowanego rozporządzenia, są przekazywane przed wypisaniem osoby zakażonej, chorej lub podejrzanej o zakażenie lub zachorowanie lub ozdrowieńca ze szpitala. 

Autorka: Agata Zbieg