NFZ alarmuje: rośnie liczba chorych na czerniaka w Małopolsce. Na leczenie wydano ponad 224 mln zł

Liczba osób leczonych z powodu czerniaka w Małopolsce systematycznie rośnie – w 2025 roku terapię przeszło już 3812 pacjentów, czyli o 290 więcej niż rok wcześniej. Małopolski NFZ informuje, że tylko na program lekowy dla chorych na czerniaka w ciągu sześciu lat przeznaczono ponad 224 mln zł. Eksperci przypominają, że wcześnie wykryty czerniak skóry jest niemal całkowicie wyleczalny, dlatego kluczowe znaczenie mają profilaktyka i regularna kontrola znamion.

12 maja obchodzony jest Europejski Dzień Walki z Czerniakiem. Z tej okazji Małopolski Oddział Wojewódzki Narodowego Funduszu Zdrowia przedstawił dane dotyczące liczby pacjentów leczonych z powodu tego nowotworu.

Jak wynika z analizy NFZ, liczba mieszkańców Małopolski zmagających się z czerniakiem wyraźnie wzrosła w ciągu ostatnich lat.

Czerniak to nowotwór złośliwy rozwijający się z komórek barwnikowych skóry. Najczęściej objawia się zmianami widocznymi na skórze twarzy, nóg lub pleców, ale może pojawić się także na błonach śluzowych czy powierzchni gałki ocznej.

Lekarze podkreślają, że głównym czynnikiem zwiększającym ryzyko zachorowania jest promieniowanie ultrafioletowe UV.

Nadmierne opalanie, szczególnie w godzinach 11–16, częste oparzenia słoneczne oraz regularne korzystanie z solarium mogą prowadzić do uszkodzeń skóry i rozwoju nowotworu.

Specjaliści przypominają, że kremy z filtrem UV warto stosować przez cały rok, również zimą i wiosną.

W terapii nowotworu wykorzystywane są nowoczesne terapie lekowe, w tym immunoterapia.

Program lekowy dla pacjentów z czerniakiem skóry lub błon śluzowych realizują w Małopolsce cztery placówki:

• Szpital Uniwersytecki w Krakowie,
• Narodowy Instytut Onkologii im. Marii Skłodowskiej-Curie – PIB Oddział w Krakowie,
• Szpital Specjalistyczny im. Ludwika Rydygiera w Krakowie,
• Szpital Wojewódzki im. św. Łukasza w Tarnowie.

Tylko w 2025 roku z programu skorzystało 353 pacjentów, a koszt leczenia wyniósł 51 mln zł.

Łącznie w latach 2020–2025 małopolski NFZ przeznaczył na leczenie czerniaka ponad 224 mln zł.

Pacjenci z czerniakiem oka mogą korzystać również z protonoterapii finansowanej przez NFZ.

Takie leczenie prowadzi Szpital Uniwersytecki w Krakowie. W 2025 roku z tej metody terapii skorzystało 16 osób.

Protonoterapia pozwala precyzyjnie napromieniać zmiany nowotworowe i ograniczać uszkodzenia zdrowych tkanek.

Specjaliści podkreślają, że wcześnie wykryty czerniak skóry jest niemal w 100 proc. wyleczalny.

Dlatego ważna jest regularna samokontrola skóry i obserwacja znamion. Pomocna może być zasada ABCDE, wskazująca cechy charakterystyczne dla czerniaka:

• A – asymetria znamienia,
• B – brzegi poszarpane i nierówne,
• C – czerwony, czarny lub niejednolity kolor,
• D – średnica powyżej 6 mm,
• E – ewolucja, czyli zmiany wyglądu znamienia.

Każdą niepokojącą zmianę należy skonsultować z lekarzem dermatologiem.

W Małopolsce działa ponad 60 gabinetów dermatologicznych posiadających umowę z Narodowym Funduszem Zdrowia. Do dermatologa potrzebne jest skierowanie od lekarza podstawowej opieki zdrowotnej.

Eksperci przypominają, że szybka diagnostyka zwiększa szanse na skuteczne leczenie i uniknięcie rozwoju zaawansowanego nowotworu.