Naukowcy ŚUM współautorami badania, które zmieni oblicze okulistyki. Sztuczna inteligencja po raz kolejny pomaga w diagnozie

Nowoczesna technologia wkracza do gabinetów okulistycznych. Międzynarodowy zespół naukowców, z udziałem badaczy Śląskiego Uniwersytetu Medycznego, opracował innowacyjny model sztucznej inteligencji – EyeFM – który znacząco zwiększa skuteczność diagnoz oraz poprawia jakość leczenia chorób oczu. Wyniki przełomowych badań opublikowano właśnie w prestiżowym czasopiśmie „Nature Medicine”.

Zespół kierowany przez prof. Adriana Smędowskiego ze Śląskiego Uniwersytetu Medycznego w Katowicach wziął udział w jednym z największych dotąd projektów badających potencjał zastosowania sztucznej inteligencji w okulistyce klinicznej.

Efektem tych prac jest EyeFM – multimodalny model AI, który został „wytrenowany” na ponad 14,5 milionach obrazów okulistycznych oraz 400 tysiącach dokumentów klinicznych z różnych części świata. To największa tego typu baza danych wykorzystana do szkolenia AI w okulistyce.

Wyniki badań są imponujące. Podczas randomizowanego, podwójnie ślepego badania klinicznego z udziałem 668 pacjentów i 16 okulistów, korzystanie z modelu EyeFM:

• zwiększyło trafność diagnoz z 75,4% do 92,2%,

• poprawiło decyzje o kierowaniu pacjentów do leczenia specjalistycznego z 80,5% do 92,2%,

• wpłynęło na lepsze przestrzeganie zaleceń terapeutycznych przez pacjentów.

Badacze zwracają także uwagę, że dzięki AI lekarze tworzyli bardziej ustandaryzowane raporty, co wpływa na jednolitość i jakość dokumentacji medycznej.

Jednym z najważniejszych praktycznych efektów wdrożenia EyeFM jest możliwość skuteczniejszego wykorzystania tańszych i bardziej dostępnych badań obrazowych, takich jak fotografia dna oka, w miejsce kosztownych procedur – np. optycznej koherentnej tomografii (OCT).

To oznacza, że pacjenci – zwłaszcza w mniej zasobnych systemach ochrony zdrowia – mogą otrzymać trafniejszą diagnozę bez konieczności korzystania z drogiej aparatury.

Prof. Smędowski specjalizuje się w leczeniu jaskry oraz dziedzicznych chorób siatkówki. Jego zespół od lat współpracuje z międzynarodowymi ośrodkami badawczymi w zakresie rozwoju nowych technologii w diagnostyce okulistycznej.

Artykuł opisujący efekty pracy nad EyeFM ukazał się w „Nature Medicine” – jednym z najważniejszych i najbardziej prestiżowych czasopism naukowych w dziedzinie medycyny. Publikacja podkreśla nie tylko znaczenie technologii, ale również rolę polskich naukowców w globalnych projektach zmieniających oblicze współczesnej medycyny.

Rozwój modelu EyeFM i pozytywne wyniki badań klinicznych otwierają drogę do szerszego wdrożenia sztucznej inteligencji w okulistyce – zarówno w krajach wysoko rozwiniętych, jak i w tych, gdzie dostęp do nowoczesnych technologii jest ograniczony.

Dzięki temu rozwiązaniu pacjenci mogą otrzymać dokładniejszą diagnozę szybciej i taniej, a lekarze – zyskać skuteczne narzędzie wspierające decyzje terapeutyczne.