List otwarty środowiska transplantologów ws. śmierci mózgu

Środowisko transplantologów sprzeciwia się co do treści niektórych programów telewizyjnych i publikacji prasowych, w których poruszane jest zagadnienie pobierania od osób zmarłych narządów do transplantacji. Chodzi o podważanie idei transplantacji negujące wiedzę medyczną w zakresie rozpoznawania śmierci mózgu.

List otwarty został opublikowany m.in. na stronie Naczelnej Izby Lekarskiej.

"My, transplantolodzy i osoby reprezentujące inne dziedziny nauki związane z medycyną transplantacyjną, wyrażamy sprzeciw co do treści niektórych programów telewizyjnych i publikacji prasowych, w których poruszane jest zagadnienie pobierania od osób zmarłych narządów do transplantacji. Szczególnie niepokoi nas fakt, że treści podważające ideę transplantacji i negujące wiedzę medyczną w zakresie rozpoznawania śmierci mózgu pojawiają się w mediach internetowych o zasięgu ogólnokrajowym, jak również w telewizji publicznej, kształtującej opinie i postawy obywateli" - wskazują eksperci.

Jak podkreślają, "idea przeszczepiania narządów jest niezwykle szlachetna i ma na celu ratowanie życia", a działania podejmowane przez osoby w nią zaangażowane mają na celu pomoc chorym, którzy bez przeszczepienia narządu nie mają szans na przeżycie lub na znaczącą poprawę jakości życia.

Transplantolodzy zwracają uwagę, że pomimo aktywności ośrodków transplantacyjnych w Polsce wykonywane jest zaledwie około 1,5 tys. przeszczepień narządów rocznie, podczas gdy w najaktywniejszych w transplantologii krajach liczba ta jest dwu a nawet trzykrotnie wyższa, dzięki szerokiej społecznej akceptacji dla tej metody leczenia. 

"Zarówno w Polsce, jak i na świecie, narządy do przeszczepienia pozyskuje się głównie od osób zmarłych, u których rozpoznano śmierć mózgu. Ten stan jest nieodwracalny i nie ma żadnych sposobów dalszego leczenia osób ze śmiercią mózgu. W Polsce kryteria i proces rozpoznawania śmierci mózgu bardzo szczegółowo określają przepisy prawa. Są one jednoznaczne i nie pozostawiają żadnego pola do nadużyć czy niepewności. Kryteria medyczne stwierdzania śmierci mózgu w Polsce są ustalone przez grupę autorytetów naukowych i są zgodne z aktualną wiedzą medyczną oraz z wytycznymi gremiów międzynarodowych" - wskazują eksperci.

Według nich, "osoby przedstawiające inne, niezgodne z wiedzą medyczną i przepisami prawnymi poglądy, świadomie wprowadzają w błąd opinię publiczną, szkodząc wprost rodzinom osób zmarłych (u których stwierdzono śmierć mózgu) i pacjentom oczekującym na ratujący życie zabieg przeszczepienia narządu".

Jak wyjaśniają autorzy listu, "przyczynkiem do prowadzenia tak dalekiej od prawdy i pozbawionej argumentów merytorycznych dyskusji na temat pobierania od osób zmarłych narządów do transplantacji, jest przypadek odstąpienia od leczenia i zgonu polskiego obywatela w Wielkiej Brytanii". "Z ogólnodostępnych  informacji wynika, że u osoby tej w okresie poprzedzającym zgon nie rozpoznawano śmierci mózgu (na co wskazuje m.in. brak potrzeby  stosowania u niego sztucznej wentylacji). Decyzje o zakończeniu leczenia, podjęte na gruncie  brytyjskiego prawa, nie mogą wpływać na postrzeganie odrębnych działań (w tym w Polsce), mających na celu stwierdzanie śmierci mózgu i dopiero wówczas pobrania od zmarłego narządów do przeszczepienia" - zaznaczają.

"Uważamy za niedopuszczalne, aby tak ważny i jasno określony przepisami prawa proces, jak rozpoznawanie śmierci mózgu, był przedmiotem publicznej dyskusji pozbawionej merytorycznej wiedzy i udziału autorytetów. W związku z tym apelujemy do wszystkich mediów o rzetelny przekaz informacji w tych niezwykle wrażliwych społecznie kwestiach i niepublikowanie opinii, wprowadzających w błąd polskie społeczeństwo" - apelują w liście.

Sygnatariusze listu to:

Dr n. med. Jacek Bicki, Konsultant wojewódzki w dziedzinie transplantologii klinicznej, Wojewódzki Szpital Zespolony w Kielcach Prof. dr hab. med. Romuald Bohatyrewicz, Członek Zarządu Polskiego Towarzystwa Transplantacyjnego, Pomorski Uniwersytet Medyczny Dr hab. med. Grzegorz Budziński, Członek Zarządu Polskiego Towarzystwa Transplantacyjnego, Śląski Uniwersytet Medyczny Prof. dr hab. med. Kazimierz Ciechanowski, Członek Zarządu Polskiego Towarzystwa Transplantacyjnego (PTT), Pomorski Uniwersytet Medyczny Prof. dr hab. med. Lech Cierpka, Konsultant krajowy w dziedzinie transplantologii klinicznej, Członek Zarządu Polskiego Towarzystwa Transplantacyjnego, Śląski Uniwersytet Medyczny Dr hab. med. Jarosław Czerwiński,  zastępca dyrektora ds. medycznych, Centrum Organizacyjno-Koordynacyjnego do spraw Transplantacji Poltransplant, Warszawski Uniwersytet Medyczny Prof. dr hab. med. Roman Danielewicz, Prezes PTT, Warszawski Uniwersytet Medyczny Prof. dr hab. med. Alicja Dębska-Ślizień, Członek Zarządu Polskiego Towarzystwa Transplantacyjnego, Gdański Uniwersytet Medyczny Dr hab. med. Piotr Domagała, Warszawski Uniwersytet Medyczny Prof. dr hab. med. Magdalena Durlik, Warszawski Uniwersytet Medyczny, Członek Honorowy PTT Prof. dr hab. med. Zbigniew Gaciong, Rektor Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego Dr hab. med. Maciej Głyda, prof. UZ, Członek Zarządu PTT, Szpital Wojewódzki w Poznaniu Prof. dr hab. med. Tomasz Grodzki, Marszałek Senatu RP, Pomorski Uniwersytet Medyczny Dr hab. med. Wojciech Łebkowski, Klinika Neurochirurgii Uniwersytet Medyczny w Białymstoku Prof. Iwona Grabska-Liberek, Centrum Medyczne Kształcenia Podyplomowego, Warszawa - Kierownik Kliniki Okulistyki CMKP Warszawa Prof. dr hab. med. Tadeusz Grochowiecki, Członek Zarządu Polskiego Towarzystwa Transplantacyjnego, Warszawski Uniwersytet Medyczny Prof. dr hab. Ewa M. Guzik-Makaruk, Przewodnicząca Zespołu do spraw Opinii Prawnych i Regulacji Międzynarodowych w Krajowej Radzie Transplantacyjnej (KRT) Prof dr hab. med. Jerzy Jabłecki, Szpital im św. Jadwigi Śląskiej w Trzebnicy Prof. dr hab. med. Tomasz Jakimowicz, Członek Zarządu Polskiego Towarzystwa Transplantacyjnego, Warszawski Uniwersytet Medyczny Prof. dr hab. med.  Piotr Kaliciński,  Członek KRT, Instytut Pomnik Centrum Zdrowia Dziecka, Warszawa Dr hab. med. Dorota Kamińska, Członek Zarządu PTT, Uniwersytet Medyczny we Wrocławiu Dr hab. n. med.  Artur Kamiński, Dyrektor Centrum Organizacyjno-Koordynacyjnego ds Transplantacji „POLTRANSPLANT”,  Krajowe Centrum Bankowania Tkanek i Komórek Prof. dr hab. med. Marian Klinger, Uniwersytet Opolski Prof. dr hab. Sylwia Kołtan, Konsultant krajowy w dziedzinie immunologii klinicznej, Członek KRT, Collegium Medicum Uniwersytetu Mikołaja Kopernika Prof. dr hab. med. Maciej Kosieradzki, Prezes Polskiej Unii Medycyny Transplantacyjnej, Warszawski Uniwersytet Medyczny Prof. dr hab. n. med. Magdalena Krajewska, wiceprezes PTN, Uniwersytet Medyczny we Wrocławiu Dr hab. med. Łukasz Krakowczyk, Klinika Chirurgii Onkologicznej i Rekonstrukcyjnej NIO-PIB Oddział w Gliwicach Prof. dr hab. n. med. Marek Krawczyk, Kierownik Kliniki Chirurgii Ogólnej, Transplantacyjnej i Wątroby (1998-2016), Rektor Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego (2008-2016), Członek Honorowy PTT Prof. dr hab. med. Robert Król, Członek Zarządu Polskiego Towarzystwa Transplantacyjnego, Śląski Uniwersytet Medyczny Dr hab. Bartosz Kubisa prof. PUM, Pomorski Uniwersytet Medyczny w Szczecinie Prof. dr hab. med. Krzysztof Kusza, Prezes Polskiego Towarzystwa Anestezjologii i Intensywnej Terapii, Collegium Medicum w Bydgoszczy, UMK w Toruniu Prof. dr hab. med. Mariusz Kuśmierczyk, Przewodniczący Krajowej Rady Transplantacyjnej, Prezes Polskiego Towarzystwa Kardio-torakochirurgów Polskich Dr med. Dorota Lewandowska, Członek Zarządu PTT, Warszawski Uniwersytet Medyczny Prof. dr hab. med. Wojciech Lisik, Warszawski Uniwersytet Medyczny Prof. dr hab. n. hum. Paweł Łuków, Członek KRT, Uniwersytet Warszawski Prof. Adam Maciejewski, Kierownik Kliniki Chirurgii Onkologicznej i Rekonstrukcyjnej NIO-PIB Oddział w Gliwicach Dr hab. med. Dariusz Maciejewski, Konsultant Krajowy w dziedzinie Intensywnej Terapii, Akademia Techniczno Humanistyczna w Bielsku-Białej Prof. dr hab. med. Wojciech Maksymowicz, Uniwersytet Warmińsko-Mazurski Prof. dr hab. med. Piotr Małkowski, Warszawski Uniwersytet Medyczny Prof. dr hab. med. Jolanta Małyszko, Członek Zarządu PTT, Warszawski Uniwersytet Medyczny Prof. dr hab. n. med. Józef Matych, Wojewódzki Specjalistyczny Szpital im. Dr M. Pirogowa, Łódź Dr hab. med. Marek Myślak, Ordynator Oddziału Nefrologii i Transplantacji Nerek, Samodzielny Publiczny Wojewódzki Szpital Zespolony w Szczecinie Dr hab. n. med. Paweł Nadziakiewicz, Śląski Uniwersytet Medyczny w Katowicach, Śląskie Centrum Chorób Serca w Zabrzu, członek Komitetu Nauk Klinicznych PAN Prof. dr hab. med. Andrzej Oko, Prezes Polskiego Towarzystwa Nefrologicznego, Uniwersytet Medyczny im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu Prof. dr hab. n. med. Radosław Owczuk, Konsultant Krajowy w dziedzinie anestezjologii i intensywnej terapii, Członek Krajowej Rady Transplantacyjnej, Gdański Uniwersytet Medyczny Prof. dr hab. med. Dariusz Patrzałek, Uniwersytet Medyczny we Wrocławiu Dr hab. n. med. Piotr Przybyłowski, Członek Zarządu PTT, Śląskie Centrum Chorób Serca w Zabrzu Prof. dr hab. med. Bożena Romanowska-Dixon, Klinika Okulistyki i Onkologii Szpital Uniwersytecki w Krakowie Dr hab. med. Maciej Romanowski, Członek Zarządu Polskiego Towarzystwa Transplantacyjnego, Warszawski Uniwersytet Medyczny Dr n. hum. Joanna Różyńska, Członek KRT, Uniwersytet Warszawski, Przewodnicząca Komitetu Bioetyki przy Prezydium PAN Prof. dr hab. n. med. Jerzy Sieńko, Członek KRT, Pomorski Uniwersytet Medyczny Dr hab. n. med. prof. IK Małgorzata Sobieszczańska-Małek, Członek Zarządu PTT, Narodowy Instytut Kardiologii Prof. dr hab. med. Janusz Wałaszewski, Warszawski Uniwersytet Medyczny, były Dyrektor Poltransplantu, Członek Honorowy PTT Prof. Wojciech Witkiewicz, Wojewódzki Szpital Specjalistyczny we Wrocławiu Prof. dr hab. Zbigniew Włodarczyk, Collegium Medicum w Bydgoszczy, UMK w Toruniu, Członek Honorowy PTT Dr hab. n. med  Jacek Wojarski, Uniwersyteckie Centrum Kliniczne w Gdańsku Prof. dr hab. med. Dariusz Wołowiec,  były konsultant krajowy w dziedzinie hematologii Prof. dr hab. med. Janusz Wyzgał, Warszawski Uniwersytet Medyczny Prof. dr hab. med. Marian Zembala, Śląskie Centrum Chorób Serca, Członek Honorowy PTT Prof. dr hab. med. Krzysztof Zieniewicz, Warszawski Uniwersytet Medyczny Dr hab. med. Sławomir Żegleń,  Gdański Uniwersytet Medyczny

Źródło: NIL