Opieka koordynowana w POZ. Współpraca lekarza rodzinnego ze specjalistą

Opieka koordynowana jest na razie dostępna w bardzo nielicznych przychodniach rodzinnych. Głównie w dużych miastach. Warunkiem opieki koordynowanej jest to, aby POZ pozyskał kardiologa, diabetologa czy endokrynologa do współpracy. Z tym placówki mają największe problemy.

Opieka koordynowana miała być krokiem milowym w rozwoju medycyny rodzinnej w Polsce, a także sposobem na udrożnienie kolejek do specjalistów. Miała być, ale na razie niewiele wyszło z rządowych zapowiedzi. Na koniec listopada 2022 r. zaledwie 90 placówek podstawowej opieki  zdrowotnej miało podpisaną z NFZ umowę na opiekę koordynowaną. Same możliwość jej uruchomienia zaistniała od października 2022 r. Dla jasności sytuacji, w kraju jest 6,9 tys. przychodni POZ a 12 tys. łącznie z filiami. 

Jak pokazała praktyka, rządowe zamiary uruchomienia tego projektu nie zostały przełożone na siły. Lekarze rodzinni, którzy chcieliby prowadzić u siebie ten projekt, mają problemy z pozyskaniem specjalistów do współpracy. Opieka koordynowana zakłada bowiem, że lekarz rodzinny dostaje w zamian za powierzone mu przez NFZ pieniądze, prawo do skierowania pacjenta na szereg nowych badań i na konsultację do specjalisty

-Szkopuł w tym, że specjalistów brakuje. Oni nie są zainteresowani współpracą z przychodniami POZ. Zresztą jak mogą być skoro ich porada została wyceniona na 100 zł. Tyle bowiem lekarz poz ma do dyspozycji środków aby zapłacić kardiologowi czy diabetologowi. W zderzeniu z faktem, że specjalista w dużym mieście na konsultację w prywatnym gabinecie bierze 200-250 zł, oferta POZ nie spotyka się z zainteresowaniem z jego strony- wskazuje Michał Sutkowski, lekarz medycyny ogólnej i prezes Kolegium Lekarzy Rodzinnych.  

Wskazuje, że specjalistów do współpracy brakuje w dużych miastach, ale jeszcze gorzej jest na wsiach- Ja sam do jednej wsi, w której mam przychodnię, dojeżdżam z Warszawy 50 min. Nie każdemu specjaliście się zechce- dodaje doktor Sutkowski.

Przypomnijmy, że w ramach nowych rozwiązań POZ  zyskał możliwość zlecania pacjentom:

• badań biochemicznych i immunochemicznych: BNP, albuminurii, UACR, anty TPO, anty TSHR, antyTG
• badań elektrofizjologocznych: EKG wysiłkowe, Holter EKG, Holter RR
• badań USG Doppler tętnic szyjnych i naczyń kończyn dolnych, ECHO serca
• spirometrii biopsji aspiracyjnej cienkoigłowej

Ponadto lekarze POZ realizujący model opieki koordynowanej zyskują dostęp do badań diagnostycznych z zakresu kardiologii, diabetologii, chorób płuc, alergologii oraz endokrynologii. Z tym, że muszą mieć pozyskanych specjalistów do współpracy w tym zakresie. Czyli kardiologa, diabetologa, pulmunologia, alergologa, endokrynologa.

Inny problem, z którym zderzają się placówki chcące wejść w projekt, to obowiązki biurokratyczne. Michał Sutkowski przyznaje, że wniosek o uruchomienie opieki koordynowanej, jaki przychodnia składa do oddziału NFZ, jest dość skomplikowany i trudny do wypełnienia.

"A jeśli już podpisze się ten dokument z Funduszem, to jest on jak cyrograf. Wszystko przez NFZ będzie dokładnie sprawdzane później i kontrolowane w przychodni. Należy uprościć wnioski"- dodaje Michał Sutkowski. 

Stąd m.in. jak podaje Porozumienie Zielonogórskie, organizacja zrzeszająca lekarzy rodzinnych, w NFZ kilka tysięcy wniosków czeka na rozpatrzenie. 

Kolejnych kłopotów nastręcza przychodniom konieczność zatrudnienia, wyznaczenia koordynatorów. Czyli specjalistów, którzy będą koordynowali stawianie się pacjenta objętego programem na badaniach, u lekarza specjalisty, donoszenie przez niego badań. Zgodnie z budżetem, który oferuje NFZ przychodni, na wynagrodzenie koordynatora lekarz może przeznaczyć 800 zł miesięcznie. Nie ma chętnych do pracy za taką kwotę.

Dlatego w wyniku ostatnich rozmów pomiędzy Adamem Niedzielskim, ministrem zdrowia a Porozumieniem Zielonogórskim, organizacją lekarzy rodzinnych uzgodniono, że bariery wejścia przychodni do opieki koordynowanej będą nieco łatwiejsze

"Ustaliliśmy, że każda przychodnia chcąca realizować ten program, dostanie w 2023 r. co miesiąc 6,5 tys. zł na zatrudnienie koordynatora. Z góry, co miesiąc. Koordynator będzie mógł pomóc przychodni pozyskać lekarzy- specjalistów do współpracy. Na koniec przyszłego roku spotkamy się z ministrem zdrowia i podsumujemy to. Jeśli przychodniom się nie uda pozyskać specjalistów, będziemy myśleć nad innymi rozwiązaniami"- wskazuje Tomasz Zieliński, wiceprezes Porozumienia Zielonogórskiego. 

Te placówki, które już realizują opiekę koordynowaną, zatrudniają na stanowisko koordynatora np. absolwentów zdrowia publicznego. Funkcję tę może jednak także pełnić lekarz czy pielęgniarka. 

Wypracowany kompromis gwarantuje wzrost finansowania za realizację opieki koordynowanej w placówkach rodzinnych, na okres 27 miesięcy. W ocenie przedstawicieli resortu zdrowia, to gwarancja "stabilności w systemie". Mowa o 140 mln zł dodatkowo na opiekę nad dziećmi, około 100 mln zł dodatkowo na opiekę koordynowaną i ponad 100 mln zł na opiekę nad seniorami z wielochorobowością. Finansowanie dla POZ będzie zwiększone za pomocą podwyższenia wskaźników korygujących. 

Rząd planuje aby do opieki koordynowanej weszło 2,5 placówek POZ w przyszłym roku. Może i wejdą, zatrudnią koordynatorów, ale nie wiadomo czy znajdą specjalistów do współpracy. Niektóre przychodnie robią to w ten sposób, że podpisują umowy na podwykonawstwo z placówkami zatrudniającymi zespoły lekarzy specjalistów. W dużych miastach o takich nie trudno. W gorszej sytuacji są placówki w małych miejscowościach.