Jak wygląda realizacja stażu podyplomowego w Europie?

Ogłoszony przez Ministerstwo Zdrowia pod koniec października pomysł likwidacji stażu podyplomowego wzbudził wiele kontrowersji. Jego zwolennicy uważają, że dzięki takiemu rozwiązaniu na rynku szybciej pojawiać się będą lekarze rezydenci, co może pomóc rozwiązać kryzys kadrowy w sektorze. Przeciwnicy natomiast, iż chodzi o oszczędności, a likwidacja stażu negatywnie wpłynie na jakość kształcenia. Dodatkowo zauważają, że czas pandemii nie jest właściwym okresem na wdrażanie tego typu zmian.

Pomysł likwidacji stażu nie jest jednak pomysłem nowym. Przypomnijmy, że staż został już zlikwidowany w 2011 r. i przywrócony podpisaną w grudniu 2016 r. nowelizacją ustawy o zawodach lekarza i lekarza dentysty. Argumentacja resortu zdrowia pod kierownictwem ówczesnej minister zdrowia Ewy Kopacz była podobna do tej obecnie, jakoby likwidacja stażu umożliwiła lekarzom szybsze wejście na rynek pracy. Środowisko medyczne było jednak przeciwne rozwiązaniu. Nie inaczej jest obecnie.

Czym jest staż podyplomowy?

Zgodnie z § 2. 1. Rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 26 września 2012 r. w sprawie stażu podyplomowego lekarza i lekarza dentysty  Dz.U. z 2014 r. poz. 474, z późn. zm. staż podyplomowy, zwany dalej „stażem”, obejmuje pogłębienie wiedzy teoretycznej oraz praktycznej nauki udzielania świadczeń zdrowotnych. 

W przypadku lekarza w dziedzinach: chorób wewnętrznych, pediatrii, w tym neonatologii, chirurgii ogólnej, w tym chirurgii urazowej, położnictwa i ginekologii, psychiatrii, anestezjologii i intensywnej terapii, medycyny ratunkowej oraz w dziedzinie medycyny rodzinnej w warunkach stacjonarnej, ambulatoryjnej i domowej opieki zdrowotnej.

Lekarze odbywają staż na podstawie umowy o pracę, zawierając ją z podmiotem uprawnionym do prowadzenia stażu. Staż lekarza trwa 13 miesięcy.

Skąd pomysł likwidacji stażu?

Konferencja Rektorów Akademickich Uczelni Medycznych - inicjator likwidacji stażu uważa, iż jego zniesienie jest uzasadnione wysokim poziomem kształcenia, jaki ma miejsce na studiach lekarskich i lekarsko-dentystycznych, na polskich uczelniach oraz faktem, iż większość krajów Europy odeszła od realizacji obowiązkowego stażu podyplomowego.

Medycy sprzeciwiają się jednak temu rozwiązaniu, uważając iż studia nie przygotowują w wystarczającym stopniu do samodzielnego wykonywania zawodu lekarza.

- Likwidacja stażu powinna być poprzedzona przeorganizowaniem nauki przyszłych medyków, tak by w jak największym wymiarze miała ona charakter praktyczny - gromią lekarze.

Jak realizacja stażu wygląda za granicą?

Słusznym jest, aby implementacja "nowych" rozwiązań poprzedzona została analizą rozwiązań już funkcjonujących w pozostałych Państwach Europy. Jak zatem realizacja stażu wygląda za granicą?

Konieczność ukończenia stażu podyplomowego nie jest regułą w Europie. Stażu podyplomowego nie ma m. in.: w Niemczech, Francji, Holandii czy Hiszpanii. Oprócz Polski realizowany jest natomiast m.in.: w Wielkiej Brytanii, Norwegii, Szwecji, Grecji, Włoszech czy Portugalii. W poszczególnych państwach, gdzie obowiązuje, różni się m.in. czasem trwania. I tak, dla przykładu w Grecji trwa rok, a w Norwegii czy Szwecji - 18 miesięcy. 

W Polsce trwający 13 miesięcy staż dzieli się na tzw. staże cząstkowe, w obrębie których lekarze przez określoną liczbę tygodni zajmują się m.in.: chorobami wewnętrznymi, pediatrią, chirurgią ogólną, położnictwem i ginekologią, medycyną rodzinną, psychiatrią oraz anestezjologią.

Portugalia: 6 lat studiów i 12-miesięczny staż

W Portugalii staż trwa 12 miesięcy. Stażysta cztery miesiące spędza na internie, trzy stanowi medycyna rodzinna, po dwa miesiące - chirurgia ogólna oraz pediatria i jeden miesiąc - ginekologia i położnictwo.

Szwecja: 6 lat studiów i 18 miesięczny staż

Staż podyplomowy w Szwecji wynosi 18 miesięcy. Lekarz zobligowany jest do pracy przez dziewięć miesięcy w ramach podspecjalizacji chorób wewnętrznych oraz chirurgicznych (minimum trzy miesiące każda), sześć miesięcy jako lekarz ogólny oraz trzy miesiące w zakresie psychiatrii.

Wielka Brytania: 5-letnie studia, 2-letni staż

Ciekawym przykładem jest Wielka Brytania, gdzie studnia lekarskie trwają 5 lat, a staż 24 miesiące. Na pierwszym roku pracuje się m.in.: na internie, chirurgii oraz dowolnie wybranym oddziale. Na ogół jednak składa się on z sześciu 4-miesięcznych praktyk na różnych oddziałach. Podczas drugiego roku stażu, lekarze-stażyści zarejestrowani w odpowiedniku naszych izb lekarskich, pod opieką konsultantów przyjmują pacjentów. Od niedawna w Wielkiej Brytanii można też zrealizować tzw. staż priorytetowy. Dotyczy on miejsc, gdzie trudno jest pozyskać do pracy młodych lekarzy. W jego ramach oferowane są specjalne benefity dotyczące zakwaterowania czy dodatkowych możliwości szkoleniowych. 

Włochy: 6-letnie studia, 3-miesięczny staż

Po 6 letnich studniach, krótki, bo 3-miesięczny staż realizowany jest we Włoszech. Staż ten jest bezpłatny i obejmuje konieczność odbycia praktyk z zakresu medycyny rodzinnej, interny oraz chirurgii.

Niemcy oraz Francja: brak stażu podyplomowego

W Niemczech natomiast od wielu lat staż nie funkcjonuje. Studia lekarskie, podobnie jak w Polsce trwają sześć lat. Ostatni rok studiów w swoim kształcie jest bardzo mocno nastawiony na praktykę, przypominając staż podyplomowy. 6. rok studiów u naszych zachodnich sąsiadów składa się z trzech bloków: interny, chirurgii oraz dowolnie wybranego.

Studia lekarskie we Francji także trwają 6 lat, jednak podobnie jak w Niemczech nie funkcjonuje tam staż podyplomowy. Semestry podzielone są na dodatkowe okresy z częściami teoretycznymi oraz praktycznymi - od 4. roku studenci, pod nadzorem prowadzą pacjentów. 

Jak będzie w Polsce? Przekonamy się niebawem.. Resort zapowiadając zmianę, ogłosił również szybką inicjatywę legislacyjną w tej sprawie. W odpowiedzi na propozycję otrzymał jednak sprzeciw środowiska. 

Polecamy także: