Health Labs4Value: pilotaż podpisu biometrycznego w poradniach CSK UM w Łodzi

Starzejąca się Europa, rosnąca liczba chorób przewlekłych, szpitale walczące z brakami kadrowymi i kosztami. To obraz wyzwań, przed którymi stoją europejskie systemy ochrony zdrowia. Tradycyjne reformy często zawodzą, bo skupiają się na kosztach i liczbie świadczeń zamiast na wynikach leczenia ważnych dla pacjentów. Projekt Health Labs4Value stawia na model opieki oparty na wartości: mierzy to, co istotne dla pacjenta, i testuje rozwiązania w realnych warunkach. Tak powstały terytorialne Living Laby w pięciu europejskich krajach, które przekładają wartość na codzienną praktykę kliniczną.

W ciągu trzech lat projekt połączył zasady opieki zdrowotnej opartej na wartości (Value-Based Healthcare, VBHC) z metodologią Living Labów, tworząc pięć terytorialnych Living Labów w Słowenii, Niemczech, na Węgrzech, w Polsce oraz w Czechach. Stały się one ekosystemami innowacji, w których pacjenci, personel medyczny, decydenci publiczni oraz przedstawiciele sektora prywatnego wspólnie projektowali ścieżki opieki i testowali rozwiązania w rzeczywistych warunkach funkcjonowania systemu ochrony zdrowia.

Podczas konferencji podsumowującej projekt Health Labs4Value prof. Sally Lewis, międzynarodowo uznana ekspertka w dziedzinie VBHC i transformacji systemów zdrowotnych, podkreśliła kluczowy, skoncentrowany na człowieku charakter tego podejścia, stwierdzając:

W każdym z pięciu terytoriów Living Laby przyniosły konkretne i mierzalne efekty. Obejmowały one m.in. cyfrowe narzędzie wspierające rehabilitację w Słowenii, rozwiązanie ActiveTEP dla pacjentów poddawanych endoprotezoplastyce stawu biodrowego w Niemczech, przeprojektowanie procesów pracy w ochronie zdrowia na Węgrzech, innowację z zakresu biometrycznego podpisu w Polsce oraz rozwiązania wspierające samodzielne zarządzanie zdrowiem u pacjentów z urazami rdzenia kręgowego w Czechach. Doświadczenia te pokazują, że przeprojektowanie opieki w oparciu o wartość prowadzi nie tylko do poprawy wyników leczenia, ale także do zmniejszenia obciążenia personelu i zwiększenia efektywności systemu.

Jak podkreślił dr Ákos Szépvölgyi, lider projektu Health Labs4Value:

W projekcie Living Laby nie były traktowane jako krótkoterminowe inicjatywy pilotażowe, lecz jako trwałe platformy współtworzenia i uczenia się. Każdy z nich został osadzony w lokalnym ekosystemie ochrony zdrowia i rozwijany zgodnie ze wspólną logiką opartą na zasadach VBHC. Proces obejmował wczesne i ciągłe angażowanie interesariuszy: pacjentów, klinicystów, menedżerów, firm oraz decydentów już od etapu definiowania problemów. Szczególny nacisk położono na rzeczywiste włączenie pacjentów i ich rodzin, tak aby projektowane rozwiązania odpowiadały na realne potrzeby i doświadczenia życiowe. Ustrukturyzowane warsztaty współprojektowania umożliwiały dialog i wspólne rozwiązywanie problemów, a testowanie rozwiązań w rzeczywistych warunkach klinicznych pozwalało na ich walidację. Iteracyjne doskonalenie w oparciu o wyniki i informację zwrotną sprawiało, że uczenie się stawało się integralnym elementem zmiany systemowej.

W polskim komponencie projektu Health Labs4Value przeprowadzono pilotaż wdrożenia podpisu biometrycznego w poradniach przyszpitalnych Centralnego Szpitala Klinicznego Uniwersytetu Medycznego w Łodzi, będących częścią dużej, wielospecjalistycznej struktury akademickiej. Celem inicjatywy było usprawnienie procesów związanych z obsługą dokumentacji medycznej w warunkach ambulatoryjnych, przy jednoczesnym zachowaniu wysokich standardów bezpieczeństwa prawnego i organizacyjnego.

Pilotaż koncentrował się na kluczowych punktach styku pacjenta z systemem, w szczególności na podpisywaniu zgód na świadczenia zdrowotne, oświadczeń oraz dokumentów związanych z diagnostyką i leczeniem. Zastosowanie podpisu biometrycznego na urządzeniach elektronicznych umożliwiło integrację tych czynności z cyfrowym obiegiem dokumentów, ograniczając konieczność korzystania z dokumentacji papierowej w poradniach.

Projekt był realizowany w formule Living Labu, z aktywnym udziałem lekarzy poradni, pielęgniarek, personelu administracyjnego oraz zespołów zarządzających i informatycznych Uniwersytet Medyczny w Łodzi. Pozwoliło to na uwzględnienie realnych uwarunkowań pracy poradni, takich jak presja czasowa, rotacja pacjentów oraz konieczność sprawnej obsługi dużej liczby wizyt ambulatoryjnych.

Wyniki pilotażu wskazały na skrócenie czasu obsługi dokumentacji podczas wizyty, poprawę ergonomii pracy personelu oraz większą przejrzystość procedur z perspektywy pacjentów. Jednocześnie rozwiązanie wspierało procesy cyfryzacji w szpitalu klinicznym, pozostając zgodne z obowiązującymi regulacjami dotyczącymi dokumentacji medycznej i ochrony danych osobowych.

Doświadczenia z poradni CSK Uniwersytetu Medycznego w Łodzi pokazują, że wdrożenia z obszaru cyfrowej administracji medycznej, jeśli są projektowane w oparciu o rzeczywiste potrzeby użytkowników, mogą generować wymierną wartość zarówno dla pacjentów, jak i dla personelu oraz zarządzających podmiotami leczniczymi. Pilotaż podpisu biometrycznego stanowi tym samym przykład praktycznego zastosowania zasad opieki opartej na wartości w codziennej pracy ambulatoryjnej.

Pięć Living Labów utworzonych w ramach Health Labs4Value funkcjonuje jako trwałe platformy współtworzenia i eksperymentowania także po zakończeniu projektu. Umożliwiają one testowanie rozwiązań w warunkach rzeczywistych, wymianę doświadczeń i dowodów pomiędzy krajami oraz budowanie zaufania pomiędzy interesariuszami systemu ochrony zdrowia. Living Laby Health Labs4Value pozostają otwarte na współpracę z podmiotami leczniczymi, firmami, badaczami i decydentami, zapraszając do wspólnego kształtowania polityk zdrowotnych, w których centralne miejsce zajmują wartość i realne efekty opieki. W ten sposób możliwe staje się faktyczne przełożenie wartości na codzienną praktykę kliniczną.