Główny Inspektor Sanitarny, Paweł Grzesiowski w Senacie: "Nie ma żadnych politycznych różnic w podejściu do zdrowia (...) Polacy chcą się szczepić"

W wystąpieniu przed Senatem RP Główny Inspektor Sanitarny, dr Paweł Grzesiowski, przedstawił szczerą diagnozę kondycji zdrowia publicznego w Polsce – i to nie tylko pod kątem medycznym, ale także komunikacyjnym, organizacyjnym i społecznym. Jego główne przesłanie? Szczepienia nie są tylko indywidualną decyzją – to element odpowiedzialności społecznej i inwestycja w przyszłość.

Już na początku wystąpienia dr Grzesiowski zaznaczył, że w sprawach zdrowia publicznego nie może być miejsca na polityczne spory czy ideologiczne rozgrywki. Szczepienia, jako forma profilaktyki, powinny być ponadpartyjnym priorytetem.

W czasie, gdy społeczeństwo mierzy się z rosnącą dezinformacją, lękiem przed szczepieniami i utratą zaufania do instytucji publicznych, właśnie zintegrowany i transparentny przekaz może odbudować społeczne poczucie bezpieczeństwa.

Dr Grzesiowski przypomniał, że szczepionki nie są „lekarstwem” w tradycyjnym rozumieniu. Ich zadaniem nie jest leczenie już rozwiniętej choroby, ale zapobieganie jej wystąpieniu.

Przypomniał, że w przypadku wielu chorób – takich jak wścieklizna czy polio – nie istnieje skuteczne leczenie, a zachorowanie często kończy się tragicznie.

Szczepienia kojarzą się Polakom przede wszystkim z wiekiem dziecięcym. To – jak mówi Grzesiowski – powielany przez pokolenia stereotyp, który musi ulec zmianie.

W dobie starzejącego się społeczeństwa coraz więcej osób dorosłych cierpi na choroby przewlekłe, ma osłabioną odporność i styka się z agresywniejszymi patogenami – w tym bakteriami opornymi na antybiotyki. To właśnie dla nich szczepienia mogą oznaczać różnicę między łagodnym przebiegiem a hospitalizacją.

Szczepionki chronią nie tylko osobę zaszczepioną. To także ochrona dla jej otoczenia – zwłaszcza dla dzieci, osób starszych i tych z obniżoną odpornością. To aspekt, który wciąż bywa pomijany w publicznej dyskusji.

W wypowiedzi GIS pojawiły się również odniesienia do rozwoju nowoczesnej wakcynologii. Już dziś na horyzoncie są szczepionki przeciwko nowotworom (np. czerniakowi) czy chorobie Alzheimera, a także nowe formy profilaktyki, jak immunizacja bierna (podanie gotowych przeciwciał).

Polska systematycznie poszerza kalendarz szczepień o nowe preparaty, np. przeciwko RSV, grypie, HPV czy półpaścowi. Jednak – jak zauważa Grzesiowski – skuteczność tego procesu zależy nie tylko od decyzji refundacyjnych, ale również od gotowości społeczeństwa do szczepień.

Jedną z największych barier w szczepieniach w Polsce pozostają kwestie organizacyjne i systemowe. Grzesiowski zwrócił uwagę na zbyt skomplikowane procedury, nadmierną biurokrację oraz ograniczoną cyfryzację.

Postulaty:

• pełna elektroniczna karta szczepień dostępna dla lekarzy i pacjentów,

• refundacja kwalifikacji i szczepień w aptekach,

• uproszczenie ścieżki – bez konieczności posiadania recepty czy wielu wizyt,

• zwiększenie dostępności szczepień w miejscach zamieszkania (szczepienia wyjazdowe, mobilne).

  Reklama

Dobrym przykładem zmian jest objęcie kosztów kwalifikacji do szczepień w aptekach przez NFZ, co już dziś pozwala ograniczyć formalności do minimum.

Grzesiowski uczciwie wskazuje, że politycy nie zawsze są skutecznymi ambasadorami szczepień. W społeczeństwie, gdzie zaufanie do władzy bywa ograniczone, to pracownicy ochrony zdrowia powinni przejąć rolę liderów opinii.

Pacjenci często deklarują, że szczepiliby się chętniej, gdyby lekarz jednoznacznie im to zalecił. Zatem rola edukacyjna lekarzy i pielęgniarek powinna być wzmacniana i wspierana przez państwo.

Na koniec swojego wystąpienia GIS zaprezentował dane o sezonowej zachorowalności na grypę, COVID-19 i RSV, udostępnione w czasie rzeczywistym dzięki nowym narzędziom informatycznym. To ważny krok w kierunku transparentnej i opartej na danych komunikacji zdrowotnej.