Czy zmiany w leczeniu AMD poprawią sytuację chorych?

Ministerstwo Zdrowia opublikowało na swojej stronie informacje o planowanych zmianach w programie lekowym dotyczącym leczenia wysiękowej postaci AMD. Zmiany zostały zaaprobowane przez Konsultanta Krajowego w dziedzinie okulistyki i prezesa NFZ. Czy uwzględniają wątpliwości zgłoszone przez Zarząd Polskiego Towarzystwa Okulistycznego w liście do MZ z 6 września br.?

PTO kwestionowało niektóre zmiany

Część aspektów związanych z podawaniem leku nie jest prawnie uregulowana. Dotyczy to dzielenia leku do iniekcji. Zapis w ChPL leków nie pozwala na ich dzielenie, a czas podania preparatu po otwarciu ma ogromne znaczenie dla sukcesu terapeutycznego – podkreślała w liście do MZ prof. Iwona Grabska-Liberek, prezes PTO. Kolejną kwestią była propozycja zmiany kryterium włączenia do programu lekowego pacjenta z ostrością wzroku równą bądź lepszą niż 0,3 (V=0,3 bądź więcej). – Jesteśmy temu przeciwni, gdyż nie daje to szansy na leczenie dużej liczbie pacjentów z ostrością wzroku mniejszą niż 0,3, którzy także dobrze reagują na leczenie (obecnie jest V=0,1 lub więcej) – pisała prof. Grabska-Liberek. Propozycją zespołu koordynującego było wyłączenie z programu pacjentów, którzy dobrze zareagowali na leczenie po 2 latach od rozpoczęcia terapii. Zarząd PTO był temu przeciwny, gdyż AMD nie jest chorobą „wyleczalną” i mimo dobrych skutków leczenia w każdym momencie stan oka może ulec pogorszeniu. – Pacjent wykluczony z programu nie będzie miał szansy do niego wrócić w razie potrzeby leczenia, gdyż jego miejsce zajmie następny pacjent. Uważamy, że może należałoby nieco zweryfikować kryteria dalszej opieki takich pacjentów, żeby były one mniej restrykcyjne (np. rzadsze kontrole) – twierdzili eksperci.

Co proponuje MZ obecnie?

Po ponad roku funkcjonowania programu lekowego dokonano analizy danych z tego programu. Zespół Koordynacyjny zgłosił ministrowi zdrowia potrzebę zmian zapisów programu, polegających przede wszystkim na:

- modyfikacji kryterium włączenia do programu w zakresie ostrości wzroku – od 1 stycznia 2017 r. do programu będą mogli być włączeni pacjenci z najlepszą skorygowaną ostrością wzroku (BCVA) w leczonym oku od 0,2 do 0,8 określoną według tablicy Snellena (lub odpowiednio ekwiwalent ETDRS),

- wprowadzeniu kryterium kwalifikacji zakładającym, że przed rozpoczęciem leczenia pacjent nie ma istotnego, trwałego uszkodzenia struktury dołka (istotne uszkodzenie struktury jest zdefiniowane jako obecne zwłóknienie lub atrofia w dołku albo istotna przewlekła tarczowata blizna),

- zmianie w kryteriach wyłączenia z programu definicji progresji choroby – od 1 stycznia 2017 r. będzie to pogorszenie najlepszej skorygowanej ostrości wzroku (BCVA) do wartości < 0,2 określonej według tablicy Snellena (lub odpowiednio ekwiwalent ETDRS) utrzymujące się dłużej niż 2 miesiące lub obecność trwałego uszkodzenia struktury dołka, która uniemożliwia uzyskanie u pacjenta stabilizacji lub poprawy czynnościowej (istotne uszkodzenie struktury jest zdefiniowane jako obecne zwłóknienie lub atrofia w dołku albo istotna przewlekła tarczowata blizna),

- dodaniu kryterium wyłączenia z programu pacjentów, którzy z nieuzasadnionych powodów nie zgłaszają się na określone przez program minimum 2 kolejne punkty kontrolne,

- zmodyfikowaniu warunków zmiany leku w programie lekowym – w przypadku braku skuteczności dotychczasowej terapii lekarz prowadzący (bez wymogu uzyskania zgody Zespołu Koordynacyjnego) będzie mógł zmienić dotychczas podawany lek (pod warunkiem niespełnienia kryteriów wyłączenia z programu) na lek z inną substancją czynną finansowaną w ramach programu, jednak nie wcześniej niż po 7 iniekcjach tego samego leku.

Resort zapewnia również, że wszyscy pacjenci zakwalifikowani do programu lekowego przed 1 stycznia 2017 r. utrzymują prawo do leczenia w programie lekowym. Ale równocześnie informuje o trwających rozmowach z NFZ zmierzających do umożliwienia pacjentom z AMD większego dostępu do leczenia innego niż w programie lekowym – w ramach nowej grupy z wyodrębnionymi środkami finansowymi na leczenie AMD.

Co to jest AMD?

Zwyrodnienie plamki związane z wiekiem, znane szerzej jako AMD (Age-related Macular Degeneration), powoduje zmiany w plamce żółtej, czyli w centralnej części siatkówki odpowiedzialnej za ostre i precyzyjne widzenie. Osoba, u której zdiagnozowano AMD, ma trudności z wykonywaniem codziennych czynności, takich jak: czytanie, robienie zakupów czy kierowanie pojazdami. Postępujące zmiany chorobowe mogą prowadzić do całkowitej utraty wzroku. Choroba ta stanowi trzecią – po jaskrze i zaćmie – przyczynę ślepoty oraz pierwszą przyczynę utraty wzroku wśród osób starszych. W naszym kraju na AMD choruje ponad 1,3 mln osób, z czego aż 140 tys. ma zdiagnozowaną tzw. wysiękową postać AMD. Co roku grupa ta powiększa się o kolejne 14 tys. pacjentów. W przeciwieństwie do najczęściej występujących chorób siatkówki oka, wysiękowa postać AMD odbiera wzrok w sposób nieodwracalny.

Janusz Maciejowski

Źródło: MZ