Czy da się spowolnić starzenie? Nowy raport naukowców z Polski i USA. Wyniki przedstawiają najważniejszy cel terapii przeciwstarzeniowej

Nowy raport pod kierunkiem dr. Piotra Chmielewskiego z Uniwersytetu Medycznego we Wrocławiu, opracowany we współpracy z naukowcami z USA i Wielkiej Brytanii, rzuca nowe światło na proces starzenia. Zespół przygotował kompleksowy przegląd aktualnej wiedzy medycznej i biologicznej, koncentrując się na molekularnych mechanizmach oraz potencjalnych strategiach interwencji. – Starzenie to nie tylko upływ czasu, ale postępująca utrata integralności biologicznej – podkreśla dr Chmielewski.

Na poziomie komórkowym i molekularnym starzenie oznacza m.in.:

• uszkodzenia DNA,

• zaburzenia ekspresji genów,

• stres oksydacyjny,

• osłabienie mechanizmów naprawczych organizmu.

Jednym z kluczowych odkryć ostatnich lat są komórki senescentne – tzw. "komórki zombie", które nie dzielą się, ale też nie umierają. Zamiast tego wydzielają toksyczne substancje, podtrzymując przewlekły stan zapalny w całym organizmie.

Ale uwaga: komórki senescentne pełnią także rolę ochronną, wspierając gojenie ran i ograniczając rozwój niektórych nowotworów. Dlatego usuwanie ich musi być precyzyjnie kontrolowane.

Zespół analizował także potencjalne działanie leków takich jak:

• senolityki (usuwające stare komórki),

• metformina (popularny lek na cukrzycę typu 2).

Choć metformina wykazuje wpływ na wiele szlaków metabolicznych, jej działanie u zdrowych osób wciąż budzi kontrowersje.

Nowoczesne strategie – takie jak modyfikacje mikroRNA, analiza markerów epigenetycznych czy profilowanie metaboliczne – brzmią obiecująco, ale zdaniem ekspertów są nadal odległe od praktycznego zastosowania.

Choć farmakologia budzi emocje, to właśnie proste zmiany w codziennych nawykach pozostają najlepiej udokumentowaną bronią przeciwko starzeniu:

1. Regularna aktywność fizyczna

Zwłaszcza ćwiczenia siłowe, które pomagają utrzymać masę mięśniową – kluczową dla metabolizmu i sprawności.

2. Zdrowa dieta (np. śródziemnomorska)

Bogata w antyoksydanty, nienasycone kwasy tłuszczowe i błonnik – sprzyja długowieczności i ogranicza stany zapalne.

3. Jakość snu

7–8 godzin dziennie. Brak snu pogarsza regenerację komórek, nasila stan zapalny i przyspiesza starzenie mózgu.

4. Relacje społeczne

Samotność to jeden z najgroźniejszych czynników ryzyka śmiertelności u osób starszych.

5. Unikanie używek

Alkohol i papierosy niszczą DNA, skracają telomery i zwiększają ryzyko raka oraz chorób sercowo-naczyniowych.

6. Równowaga metaboliczna

Regularna kontrola glukozy, lipidów i ciśnienia to klucz do długiego, zdrowego życia.