Brak monitoringu w cukrzycy to jak jazda w nocy bez GPS

Cukrzyca jest chorobą przewlekłą i nieuleczalną. W Polsce choruje na nią co dziesiąty Polak. A to tylko przypadki zdiagnozowane. Według WHO cukrzyca może prowadzić do utraty wzroku, niewydolności nerek, zawałów serca, udaru mózgu, a nawet amputacji kończyn dolnych. Jest też siódmą, najczęściej występującą przyczyną zgonów. Brzmi fatalnie? To najbardziej prawdopodobne scenariusze, kiedy choroba wymyka się spod kontroli. Można temu jednak łatwo zapobiec. Dzięki nowym technologiom.

Nowe technologie to nie tylko komfort, ale i bezpieczeństwo pacjenta. W przypadku cukrzycy, urządzenia CGM: typu rtCGM czy isCGM (FGM), to szansa na pełną stabilizację chorego. rtCGM pozwala na ciągłe monitorowanie glikemii i wysyłanie alertów, informując z wyprzedzeniem na przykład o zbliżającym się epizodzie hipoglikemii czyli niedocukrzenia, stanu niebezpiecznego dla zdrowia pacjenta. Systemy zintegrowane, czyli pompa insulinowa z CGM pozwalają na automatyczne dawkowanie insuliny. Is-CGM natomiast, to metoda skanowania, nieco mniej zaawansowana i bardzo prosta. Urządzenie monitorujące musi zostać przyłożone do odbiornika, aby sczytać dane. Natomiast rt-CGM wysyła informacje na bieżąco w czasie rzeczywistym. 

Osoba z cukrzycą powinna monitorować swój stan minimum 6-8 razy dziennie. O ile jeszcze w przypadku dorosłego pacjenta, można oczekiwać pewnego rodzaju dyscypliny, o tyle znaczenie trudniej jest w przypadku pacjentów małych.

System CGM to system do ciągłego monitorowania glikemii (Continuous Glucose Monitoring). Składa się z sensora i transmitera oraz odbiornika, którym może być pompa insulinowa lub telefon komórkowy z aplikacją na telefon komórkowy. Jego podstawowa funkcja polega na śledzeniu stężenia glukozy codziennie, przez całą dobę, wykorzystując pomiary wykonywane co kilka minut, przez niewielki sensor zakładany podskórnie zwykle na brzuchu lub na ramieniu, przy użyciu automatycznego urządzenia (sertera). Sensor mierzy stężenie glukozy w płynie tkankowym znajdującym się między komórkami ciała. CGM można założyć na 7, 10 czy 14 dni. Specjalny transmiter wysyła pomiary do smartfona czy pompy insulinowej. W przypadku zaawansowanych systemów pompy insulinowej, takich jak hybrydowych pętli zamkniętych, połączenie z monitoringiem, pozwala na zautomatyzowane dawkowanie insuliny podstawowej oraz bolusów korekcyjnych, a pacjent podaje insulinę do posiłku.

Trendy, które osoba z cukrzycą obserwuje w przypadku ciągłego monitoringu pozwalają na dostosowanie dawek insuliny do danej sytuacji. W przypadku pomiaru glukometrem mamy jeden pomiar, w danym momencie i nie wiemy, jak poziom glikemii ukształtuje za chwilę, stąd pojawia się ryzyko błędnej reakcji. CGM nie tylko pokazuje trend, ale także z wyprzedzeniem, nawet do 60 minut, ostrzega przed spodziewanym epizodem. Wówczas wyprzedzająco można albo zmniejszyć dawkę insuliny albo spożyć węglowodany. 

To bardzo ważne przy wysiłku fizycznym, ale nie tylko. U rodziców, ale u dorosłych także, ma to duże znaczenie w nocy. Alarm budzi użytkownika, a także informuje tzw. partnera terapii, czyli osobę bliską czy opiekuna, o spodziewanej sytuacji. Chory może podać korektę, zwiększyć dawkę podstawową, a w przypadku hipoglikemii, podać dziecku glukozę. To jest bezpieczeństwo pacjenta, ale także opiekuna. W przypadku ostrych stanów, system ciągłego monitorowania sprawdza się szczególnie w hipoglikemii. Tutaj zmiany poziomu cukru następują bardzo szybko. W przypadku hiperglikemii z kwasicą ketonową to jest pewnego rodzaju proces. 

Dla osób, które chcą żyć aktywnie, uprawiać sporty, monitorowanie ciągłe zmian stężenia glukozy, to zupełnie nowe podejście. To dzisiaj konieczność. Monitoring dodatkowo ma szalenie ważne znaczenie w kwestii ustalania diety – wymienia kolejne zalety systemu CGM doktor Sebastian Seget. Pytany o ryzyka - nie widzi ich. 

W przypadku cukrzycy typu 2 i także 1, pacjent, dzięki obrazowaniu zachowania się stężenia glukozy po różnych posiłkach, produktach otrzymuje informację, co się dzieje z jego cukrem po niektórych posiłkach. Szybko można eliminować pewne produkty, łatwiej je zidentyfikować, a poza tym nauczyć się, jak skonstruować ten posiłek, żeby nie dochodziło do tzw. „hiperglikemii poposiłkowej”. 

Jakość życia dzieci z cukrzycą, ale także ich rodziców, dzięki monitoringowi, ma jeszcze jeden kluczowy wymiar, także psychiczny. Mają rzadziej nakłuwane paluszki, jak to ma miejsce w przypadku glukometru, więc ogranicza się ich cierpienie. A z kolei rodzic może wrócić do normalnego funkcjonowania, do pracy, a jedynie być w kontakcie ze szkołą czy przedszkolem, kiedy widzi w telefonie, że spada lub rośnie stężenie glukozy u dziecka i trzeba zareagować. 

Warto zauważyć, że jeśli chorym na cukrzycę jest osoba dorosła, na przykład w podeszłym wieku, a opiekunem jej dziecko, to w takim sam sposób może monitorować stan swojego rodzica.