500 mln zł m.in. na biotechnologię. Będzie nowa ustawa

Rząd szykuje ustawę o Funduszu Nauki Polskiej, który ma zapewnić nowy mechanizm finansowania prac badawczych oraz ich komercjalizacji w Polsce. Fundusz zostanie dofinansowany przez BGK kwotą 500 mln zł. Ma wspierać m.in. biotechnologię. Co znalazło się w opisie tego projektu?

- Jedną z głównych przyczyn niskiej podaży i komercjalizacji innowacyjnych pomysłów jest brak stabilnego, elastycznego systemu finansowania, który byłby dostępny w perspektywie kilku lat, niezbędnego dla prowadzenia badań i wdrażania ich wyników - informuje resort nauki.

Za małe możliwości finansowania

Ministerstwo informuje, że możliwości pozyskania finansowania ze źródeł prywatnych, w związku z dużym poziomem ryzyka badawczego i wdrożeniowego oraz skalą potrzebnych nakładów są w Polsce, podobnie jak na świecie, ograniczone.

Finansowanie ze źródeł publicznych, w tym głównie ze środków europejskich (mimo pozytywnych zmian wprowadzonych w perspektywie finansowej 2014-2020) również nie pozwala osiągnąć – jak do tej pory – odpowiedniej skali działalności. Z systemem tym związane są takie ograniczenia jak: utrudniony dostęp dla naukowców i jednostek naukowych, rozproszenie tematyczne i podmiotowe, rozbudowana obsługa administracyjna projektów czy konieczność wydatkowania środków w reżimie pojedynczego projektu ograniczonego do aspektów badawczych bądź wdrożeniowych. Istniejący system służący komercjalizacji wyników badań naukowych także nie jest wystarczającym instrumentem w branży zaawansowanych technologicznie produktów i usług. Jest to spowodowane m.in. rozproszonym i niewystarczającym potencjałem jednostek naukowych, między innymi w zakresie odpowiedniego zarządzania własnością intelektualną oraz skomplikowanymi mechanizmami reinwestowania środków, nie tylko w działalność komercjalizacyjną, ale również w działalność podstawową uczelni. Jedną z branż, gdzie te problemy widać najjaskrawiej, jest branża zaawansowanych produktów biotechnologicznych i biomedycznych, w której jednocześnie Polska posiada znaczny potencjał.

Nowa ustawa i nowy Fundusz

Ustawa o Funduszu Nauki Polskiej ma pozwolić na stworzenie nowego mechanizmu finansowania prac badawczych oraz ich komercjalizacji w Polsce. Utworzony Fundusz zostanie dofinansowany ze środków Banku Gospodarstwa Krajowego kwotą w wysokości 500 mln zł (poprzez obniżenie funduszu statutowego BGK). Środki Funduszu będą mogły pochodzić również m.in. z dotacji z budżetu państwa, wpływów z komercjalizacji badań, odsetek od zgromadzonych środków oraz darowizn i zapisów. Nadzór nad Funduszem będzie sprawował minister właściwy do spraw nauki. Bank Gospodarstwa Krajowego będzie sporządzał dla Funduszu odrębny bilans, rachunek zysków i strat oraz pozycji pozabilansowych oraz wyodrębniał plan finansowy Funduszu w planie finansowym Banku Gospodarstwa Krajowego, a także przekazywał ministrom właściwym do spraw finansów publicznych oraz nauki półroczne sprawozdania z wykonania planu finansowego.

Finansowanie Wirtualnego Instytutu Badawczego
Środki Funduszu będą przekazywane na finansowanie badań w obszarach wskazanych przez Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego w szczególności w zakresie określonym w ramach Strategii na Rzecz Odpowiedzialnego Rozwoju. Przewiduje się, że w pierwszej kolejności tego typu finansowanie zostanie udostępnione na potrzeby realizacji badań w ramach Wirtualnego Instytutu Badawczego (WIB-MED), który będzie innowacyjną strukturą prowadzenia badań naukowych oraz komercjalizacji ich wyników w obszarze szeroko rozumianej biotechnologii. Sposób funkcjonowania WIB-MED. będzie odbiegał od przyjętego sposobu finansowania badań w Polsce – finansowanie przeznaczane będzie na tworzenie i rozwój zespołów badawczych, które będą zlokalizowane w różnych jednostkach naukowych w Polsce, ale będą realizowały badania wpisujące się w ustaloną agendę badawczą.
Środki Funduszu na działalność WIB-MED będą przeznaczane selektywnie, ale w sposób stabilny, w 5-letnich cyklach, po dokonaniu oceny wydatkowania dotychczas przyznanych środków oraz osiągnięcia zakładanych celów naukowych i związanych z komercjalizacją opracowanych przez WIB-MED rozwiązań.

AK

Polecamy również: