Wyjazd do sanatorium. Jak to zrobić - poradnik dla pacjentów

Dzisiaj jakość wielu ośrodków i świadczonych w nich usług znacząco odbiega od standardu, który znamy sprzed 20-30 lat. Wyjazd na leczenie do uzdrowiska ma różne cele. Dla jednych pacjentów jest to istotny etap terapii, kontynuacja leczenia szpitalnego lub ambulatoryjnego, czasem celem takiego wyjazdu jest odzyskanie sprawności po chorobie lub wypadku, ale także konieczną rekonwalescencją z powodu choroby zawodowej.

Na leczenie uzdrowiskowe kierowani są pacjenci wystarczająco sprawni, by odbyć podróż do uzdrowiska, samodzielni, zdolni do samoobsługi i korzystania z zabiegów leczniczych.

W uzdrowisku wykorzystywane są m.in. wody mineralne, borowiny, bodźce klimatoterapeutyczne, hydroterapia; fizykoterapia czy kinezyterapii. W zależności od profilu uzdrowiska, a także od potrzeb i wskazań można skorzystać m.in. z kąpieli leczniczych i ćwiczenia w basenach, kuracji pitnych i inhalacji, natrysków, biczów szkockich, masaży wodnych, zawijań i okładów, ciepłolecznictwa, światłolecznictwa, elektroterapii, ultradźwięków, magnetoterapii, laseroterapii, krioterapii, masażu leczniczego, gimnastyka indywidualnej i zbiorowej.

Pobyt w tzw. szpitalu uzdrowiskowym trwa 21 dni i jest bezpłatny. Pobyt dziecka trwa 27 dni. Pobyt w sanatorium uzdrowiskowym trwa 21 dni. Pobyt dziecka jest bezpłatny, natomiast pobyt osoby dorosłej jest częściowo odpłatny. Pobyt w szpitalu uzdrowiskowym na rehabilitacji uzdrowiskowej trwa 28 dni, jest bezpłatny. Pobyt w sanatorium uzdrowiskowym na rehabilitacji uzdrowiskowej trwa 28 (dwadzieścia osiem) dni, jest częściowo odpłatny. Uzdrowiskowe leczenie ambulatoryjne dorosłych i dzieci trwa od 6 do 18 dni.

Skierowanie na leczenie uzdrowiskowe wystawia lekarz ubezpieczenia zdrowotnego, biorąc pod uwagę aktualny stan zdrowia pacjenta. Jest to wbrew pozorom szalenie istotne, ponieważ leczenie uzdrowiskowe jest leczeniem bodźcowym i niektóre schorzenia mogą ulegać zaostrzeniu. Prawidłowo i czytelnie wypełnione skierowanie, przesyłane jest przez lekarza lub przez pacjenta do oddziału wojewódzkiego NFZ, na terenie którego aktualnie zamieszkuje, w terminie 30 dni od daty wystawienia - inaczej skierowanie utraci ważność. O tym, jak uzyskać skierowanie i co, jeśli nie możemy skorzystać z wyjazdu, rozmawiamy z ekspertem Narodowego Funduszu Zdrowia.

Czy każdy lekarz może wystawić skierowanie?

Po zarejestrowaniu skierowania w oddziale NFZ, jest ono sprawdzane przez zatrudnionego w Funduszu lekarza specjalistę w dziedzinie balneoklimatologii i medycyny fizykalnej lub rehabilitacji medycznej, który ocenia jego celowość i wskazuje rodzaj oraz miejsce leczenia uzdrowiskowego.

Jeżeli specjalista stwierdzi przeciwwskazania lub brak wskazań do leczenia - nie potwierdza skierowania. Zwracane jest ono wtedy lekarzowi, który je wystawił, a pacjent otrzymuje pisemną informację o tym fakcie. Decyzja jest ostateczna i nie przysługuje od niej odwołanie. Jeżeli zostanie ustalony termin leczenia, oddział wojewódzki NFZ doręczy potwierdzone skierowanie nie później niż 14 dni przed datą rozpoczęcia leczenia. Średni czas oczekiwania na wyjazd zależy od województwa. Są regiony, w których na leczenie sanatoryjne dorosłych czeka się do 4 miesięcy, np. lubelskie. Z drugiej strony do ponad roku czeka się na wyjazd do sanatorium np. w Małopolsce. W innych zakresach nie ma kolejek, skierowania realizowane są na bieżąco.

A co jeśli pacjent po tak długim czasie otrzyma się informację o wyjeździe i nagle zachoruje, na COVID-19 albo zdarzy się coś innego, co uniemożliwia mu wyjazd? 

W przypadku podjęcia decyzji o rezygnacji z wyznaczonego terminu i miejsca leczenia uzdrowiskowego, ubezpieczony powinien niezwłocznie zwrócić potwierdzone skierowanie do oddziału Funduszu.

Podstawą rozpatrzenia rezygnacji z leczenia jest jej pisemne uzasadnienie i udokumentowanie. Oddział NFZ uznaje rezygnację (wraz z dołączonym oryginałem potwierdzonego skierowania na leczenie uzdrowiskowe) za zasadną w udokumentowanych przypadkach, gdy ich powodem jest nagły wypadek losowy lub choroba świadczeniobiorcy (np. pobyt w szpitalu).

W jakim miejscu kolejki wówczas się znajduje? Czy to kolejne 2 lata? Jak powiadamia wówczas NFZ, żeby takie skierowanie nie przepadło?

W przypadku uznania rezygnacji, oddział NFZ wyznacza nowy termin realizacji skierowania w ramach posiadanych możliwości oddziału Funduszu oraz zgodnie z pierwotną datą wpływu skierowania. Doświadczenie pokazuje, że pierwszy wolny termin może pojawić się szybko, np. w wyniku zwrotu skierowania przez innego pacjenta, wówczas zajmujemy jego miejsce. Z praktyki wiemy, że wolny termin udaje się wyznaczyć do 3 miesięcy, od daty pierwotnego terminu. 
W sytuacji braku pisemnego uzasadnienia lub udokumentowania rezygnacji bądź zwrócenia skierowania po terminie wyznaczonego leczenia uzdrowiskowego oddział Funduszu odsyła skierowanie do lekarza kierującego, z powiadomieniem pacjenta o zakończeniu procedowania tego skierowania. O każdym etapie realizacji skierowania, w tym wyznaczenia nowego terminu wyjazdu do sanatorium, lub zwrotu skierowania do lekarza kierującego, pacjent jest informowany na bieżąco.

Zawsze warto zapytać lekarza, czy należy dołączyć do skierowania kopie dokumentów, ponieważ jeżeli lekarz wystawiający skierowanie w punkcie III obowiązującego druku skierowania wpisze wymagane wyniki badań (morfologii, ob, moczu, EKG, zdjęć rtg) do wypełnionych druków nie należy dodatkowo załączać wyników badań, które zostały już ujęte w skierowaniu. W przypadku składania wraz ze skierowaniem kart informacyjnych z pobytów szpitalnych należy dołączać kserokopie tych dokumentów. – zaznacza NFZ.

W przypadku osób dorosłych zalecane jest korzystanie z ambulatoryjnego i sanatoryjnego leczenia uzdrowiskowego oraz rehabilitacji w sanatorium uzdrowiskowym nie częściej niż raz na 1,5 roku, jednak kolejne skierowanie można złożyć do oddziału wojewódzkiego NFZ po upływie 12 miesięcy od zakończenia poprzedniego leczenia uzdrowiskowego. Pracownicy zakładów, które stosowały w produkcji azbest, zatrudnieni w tych zakładach w dniu 28 września 1997 roku lub przed tą datą, uprawnieni są do korzystania raz w roku z leczenia uzdrowiskowego i są zwolnieni z odpłatności związanej z leczeniem uzdrowiskowym.

Narodowy Fundusz Zdrowia, w ramach poszczególnych form leczenia, finansuje następujące obszary, które świadczeniodawca jest zobowiązany zapewnić podczas kuracji:

• uzdrowiskowe leczenie szpitalne dzieci w wieku od 3 do 18 lat - trwa 27 dni, jest bezpłatne dla dziecka (Fundusz nie ponosi kosztów przejazdu na leczenie uzdrowiskowe i z leczenia uzdrowiskowego), wstępne badanie lekarskie odbywa się w pierwszej dobie po przyjęciu, co tydzień wykonywane są badania kontrolne, a badanie końcowe - w ciągu 24 godzin przed wypisem. Dziecko ma zapewnione ustalenie i bieżące korygowanie programu leczenia balneologicznego, codzienny dostęp do lekarza prowadzącego leczenie, doraźne interwencje lekarskie, dodatkowe specjalistyczne konsultacje lekarskie niezbędne do prowadzenia leczenia, całodobową opiekę lekarską i pielęgniarską. W zakresie zabiegów fizjoterapeutycznych świadczeniodawca winien zabezpieczyć wykonanie - co najmniej 66 zabiegów fizjoterapeutycznych w okresie rozliczeniowym (turnusie) - średnio co najmniej 3 zabiegi dziennie.

Ponadto świadczeniodawca w trakcie pobytu zapewnia: realizację obowiązku rocznego przygotowania przedszkolnego, szkolnego oraz nauki w zakresie szkoły podstawowej i ponadpodstawowej, opiekę opiekuńczo - wychowawczą, świetlicę i pokoje zabaw ze stosownym wyposażeniem.

• uzdrowiskowe leczenie sanatoryjne dzieci w wieku od 7 do 18 lat - trwa 21 dni i jest bezpłatne dla dziecka (Fundusz nie ponosi kosztów przejazdu na leczenie uzdrowiskowe i z leczenia uzdrowiskowego), wstępne badanie lekarskie odbywa się w pierwszej dobie po przyjęciu, końcowe badanie lekarskie w ciągu 24 godzin przed wypisem, kontrolne badanie lekarskie co najmniej 2 razy w trakcie pobytu. Dziecko ma zapewnione ustalenie i bieżące korygowanie programu leczenia balneologicznego, codzienny dostęp do lekarza prowadzącego leczenie, doraźne interwencje lekarskie, całodobową opiekę pielęgniarską, pomoc lekarza w przypadku nagłego zachorowania lub pogorszenia stanu zdrowia w godzinach popołudniowych, wieczornych i nocnych - na wezwanie pielęgniarki. W zakresie zabiegów fizjoterapeutycznych świadczeniodawca winien zabezpieczyć wykonanie - co najmniej 54 zabiegi fizjoterapeutyczne w okresie rozliczeniowym (turnusie) - średnio co najmniej 3 zabiegi dziennie.

Ponadto świadczeniodawca w trakcie pobytu zapewnia: realizację obowiązku szkolnego oraz nauki w zakresie szkoły podstawowej i ponadpodstawowej, opiekę opiekuńczo-wychowawczą zgodnie z obowiązującymi przepisami, świetlicę i pokoje zabaw ze stosownym wyposażeniem.

• uzdrowiskowe leczenie sanatoryjne dzieci w wieku od 3 do 6 lat pod opieką dorosłych (w przypadku dzieci z mózgowym porażeniem dziecięcym, ewentualnie schorzeniami neurologicznymi o zbliżonym obrazie klinicznym - do lat 18) - trwa 21 dni, dzieci w wieku od 3 do 6 lat mogą być kierowane na leczenie uzdrowiskowe pod nadzorem opiekuna prawnego lub same, leczenie bezpłatne jest tylko dla dziecka (Fundusz nie ponosi kosztów przejazdu na leczenie uzdrowiskowe i z leczenia uzdrowiskowego), opiekun za pobyt pokrywa koszty określone przez świadczeniodawcę; wstępne badanie lekarskie odbywa się w pierwszej dobie po przyjęciu, końcowe badanie lekarskie w ciągu 24 godzin przed wypisem, kontrolne badanie lekarskie co najmniej 2 razy w trakcie pobytu. Dziecko ma zapewnione ustalenie i bieżące korygowanie programu leczenia balneologicznego, codzienny dostęp do lekarza prowadzącego leczenie, doraźne interwencje lekarskie, całodobową opiekę pielęgniarską, pomoc lekarza w przypadku nagłego zachorowania lub pogorszenia stanu zdrowia w godzinach popołudniowych, wieczornych i nocnych - na wezwania pielęgniarki. W zakresie zabiegów fizjoterapeutycznych świadczeniodawca winien zabezpieczyć wykonanie - co najmniej 54 zabiegi fizjoterapeutyczne w okresie rozliczeniowym (turnusie) - średnio co najmniej 3 zabiegi dziennie.

Świadczeniodawca w trakcie pobytu zapewnia: realizację obowiązku rocznego przygotowania przedszkolnego, szkolnego oraz nauki w zakresie szkoły podstawowej, świetlicę i pokoje zabaw ze stosownym wyposażeniem.

• uzdrowiskowe leczenie szpitalne dorosłych - trwa 21 dni - pobyt w szpitalu uzdrowiskowym jest bezpłatny (Fundusz nie ponosi kosztów przejazdu na leczenie uzdrowiskowe i z leczenia uzdrowiskowego). W pierwszej dobie po przyjęciu na szpitalne leczenie uzdrowiskowe, pacjenci poddawani są wstępnemu badaniu lekarskiemu, co tydzień wykonywane są badania kontrolne, a badanie końcowe - w ciągu 24 godzin przed wypisem. Ustalone programy leczenia balneologicznego są na bieżąco korygowane. Pacjenci mają zapewnioną całodobową opiekę lekarską i pielęgniarską. W zakresie zabiegów fizjoterapeutycznych świadczeniodawca winien zabezpieczyć wykonanie każdemu świadczeniobiorcy - co najmniej 54 zabiegi fizjoterapeutyczne w okresie rozliczeniowym (turnusie) - średnio co najmniej 3 zabiegi fizjoterapeutyczne dziennie (w tym jeden zasadniczy zabieg bodźcowy z wykorzystaniem naturalnych surowców leczniczych) przez 6 dni zabiegowych w tygodniu.

• uzdrowiskowe leczenie sanatoryjne dorosłych - trwa 21 dni - pobyt w sanatorium uzdrowiskowym jest częściowo odpłatny dla ubezpieczonego. (Fundusz nie ponosi kosztów przejazdu na leczenie uzdrowiskowe i z leczenia uzdrowiskowego). Osoby ubezpieczone, które otrzymały skierowanie na sanatoryjne leczenie uzdrowiskowe, ponoszą częściowe koszty wyżywienia i zakwaterowania - wysokość odpłatności uzależniona jest od standardu pokoju i sezonu. Wstępne badanie lekarskie odbywa się w pierwszej dobie po przyjęciu, końcowe badanie lekarskie w ciągu 24 godzin przed wypisem, kontrolne badanie lekarskie co najmniej 2 razy w trakcie pobytu. Pacjent ma zapewnione ustalenie i bieżące korygowanie programu leczenia balneologicznego, codzienny dostęp do lekarza prowadzącego leczenie, doraźne interwencje lekarskie, całodobową opiekę pielęgniarską - dyżur pielęgniarski w oddziale. W zakresie zabiegów fizjoterapeutycznych świadczeniodawca winien zabezpieczyć wykonanie każdemu świadczeniobiorcy - co najmniej 54 zabiegi fizjoterapeutyczne w okresie rozliczeniowym (turnusie) - średnio co najmniej 3 zabiegi fizjoterapeutyczne dziennie (w tym jeden zasadniczy zabieg bodźcowy z wykorzystaniem naturalnych surowców leczniczych) przez 6 dni zabiegowych w tygodniu.​

• uzdrowiskowa rehabilitacja dla dorosłych w szpitalu uzdrowiskowym - trwa 28 dni (Fundusz nie ponosi kosztów przejazdu na leczenie uzdrowiskowe i z leczenia uzdrowiskowego). W pierwszej dobie po przyjęciu na leczenie uzdrowiskowe, pacjenci poddawani są wstępnemu badaniu lekarskiemu, co tydzień wykonywane są badania kontrolne, a badanie końcowe - w ciągu 24 godzin przed wypisem. Ustalone programy leczenia balneologicznego są na bieżąco korygowane. Pacjent ma zapewniony: codzienny dostęp do lekarza prowadzącego leczenie, doraźne interwencje lekarskie, całodobową opiekę lekarską i pielęgniarską. W zakresie zabiegów fizjoterapeutycznych świadczeniodawca winien zabezpieczyć wykonanie każdemu świadczeniobiorcy - co najmniej 96 zabiegów fizjoterapeutycznych w okresie rozliczeniowym (turnusie) - średnio co najmniej 4 zabiegi fizjoterapeutyczne dziennie (w tym jeden zasadniczy zabieg bodźcowy z wykorzystaniem naturalnych surowców leczniczych) przez 6 dni zabiegowych w tygodniu.

• uzdrowiskowa rehabilitacja dla dorosłych w sanatorium uzdrowiskowym - trwa 28 dni, pobyt w sanatorium uzdrowiskowym jest częściowo odpłatny dla ubezpieczonego  (Fundusz nie ponosi kosztów przejazdu na leczenie uzdrowiskowe i z leczenia uzdrowiskowego). Osoby ubezpieczone, które otrzymały skierowanie na sanatoryjne leczenie uzdrowiskowe, ponoszą częściowe koszty wyżywienia i zakwaterowania - wysokość odpłatności uzależniona jest od standardu pokoju i sezonu. W pierwszej dobie po przyjęciu na leczenie uzdrowiskowe, pacjenci poddawani są wstępnemu badaniu lekarskiemu, co najmniej 2 razy w trakcie pobytu wykonywane są badania lekarskie kontrolne, a badanie końcowe - w ciągu 24 godzin przed wypisem. Ustalone programy leczenia balneologicznego są na bieżąco korygowane. Pacjent ma zapewniony: codzienny dostęp do lekarza prowadzącego leczenie, doraźne interwencje lekarskie, całodobową opiekę lekarską i pielęgniarską. W zakresie zabiegów fizjoterapeutycznych świadczeniodawca winien zabezpieczyć wykonanie każdemu świadczeniobiorcy - co najmniej 96 zabiegów fizjoterapeutycznych w okresie rozliczeniowym (turnusie) - średnio co najmniej 4 zabiegi fizjoterapeutyczne dziennie (w tym jeden zasadniczy zabieg bodźcowy z wykorzystaniem naturalnych surowców leczniczych) przez 6 dni zabiegowych w tygodniu.

• uzdrowiskowe leczenie ambulatoryjne dorosłych i dzieci - trwa od 6 do 18 dni (decyzja pozostaje w gestii ubezpieczonego), pacjent wskazuje termin leczenia uzdrowiskowego i zakład lecznictwa uzdrowiskowego (spośród świadczeniodawców, którzy posiadają podpisaną umowę z NFZ na udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w tym zakresie). Ubezpieczeni, korzystając z tej formy leczenia uzdrowiskowego, sami zapewniają sobie miejsce zakwaterowania i wyżywienie. NFZ w ramach potwierdzonego skierowania zabezpiecza: codzienny dostęp do lekarza prowadzącego leczenie, doraźne interwencje lekarskie, ustalenie i korygowanie programu leczenia balneologicznego, co najmniej 3 zabiegi fizjoterapeutyczne dziennie (w tym jeden zasadniczy zabieg bodźcowy z wykorzystaniem naturalnych surowców leczniczych) przez 6 dni zabiegowych w tygodniu.

Odpłatność za pobyt, w zależności od komfortu, w pokojach jedno czy wieloosobowych, w szczycie sezonu czy poza nim, waha się od 10 do 40 zł za dobę. 

Zabiegi realizowane w ramach potwierdzonego leczenia uzdrowiskowego, ale w formie ambulatoryjnej są bezpłatne. Konieczne jest natomiast poniesienie kosztu pobytu i we własnym zakresie należy zapewnić sobie zakwaterowanie i wyżywienie. Oznacza to, że w tej formule, czyli poza pobytem w szpitalnym czy sanatoryjnym, NFZ sfinansuje zabiegi, ale już nie sam pobyt.

NFZ nie ponosi kosztów:

• przejazdu na leczenie uzdrowiskowe i z leczenia uzdrowiskowego;
• częściowej odpłatności za wyżywienie i zakwaterowanie w sanatoriach uzdrowiskowych;
• wyżywienia i zakwaterowania podczas korzystania z leczenia ambulatoryjnego;
• pobytu opiekuna pacjenta;
• dodatkowych obowiązujących w miejscu położenia zakładu opłat, np. opłat klimatycznych;
• kosztów zabiegów przyrodoleczniczych i rehabilitacyjnych, niezwiązanych z chorobą podstawową, która jest bezpośrednią przyczyną skierowania na leczenie uzdrowiskowe.

Zawsze warto zatem dowiedzieć, ile taki pobyt może pacjenta kosztować.

Gdzie można uzyskać takie informacje? Takie informacje można zawsze uzyskać u konkretnego świadczeniodawcy.

Status skierowania w każdej chwili można sprawdzić używając indywidualnego numeru w wyszukiwarce. 

Polecane: