Uprawnienia zasłużonych honorowych dawców krwi – petycja i decyzja Komisji Petycji Sejmu

Komisja Petycji Sejmu rozpatrzyła wniosek dotyczący rozszerzenia uprawnień przysługujących Zasłużonym Honorowym Dawcom Krwi. Temat co jakiś czas powraca. Propozycje obejmowały m.in. darmowe leki na zasadach takich jak dla dzieci i seniorów oraz możliwość korzystania z wizyt lekarskich poza kolejnością. Dyskusja pokazała jednak, że postulaty budzą poważne wątpliwości natury prawnej i systemowej.

Podczas posiedzenia Komisji Petycji poseł Piotr Polak przedstawił wniosek dotyczący poszerzenia katalogu świadczeń dla honorowych krwiodawców. Jak podkreślił:

Petycja zawierała dwa główne postulaty. Pierwszy dotyczył darmowych leków nie tylko w ramach określonego limitu finansowania, lecz na zasadach przysługujących dzieciom do 18. roku życia i seniorom powyżej 65 lat. Drugi postulat zakładał, że honorowi dawcy krwi mogliby nie tylko szybciej uzyskać termin wizyty u specjalisty, ale także być przyjmowani przed innymi pacjentami w dniu wizyty.

Zgodnie z art. 43 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych zasłużonym honorowym dawcom krwi oraz zasłużonym dawcom przeszczepu przysługuje:

• bezpłatne zaopatrzenie w leki z wykazu refundacyjnego do wysokości limitu finansowania,

• dostęp do leków związanych bezpośrednio z oddawaniem krwi, szpiku lub innych regenerujących się tkanek.

Jak wynika z ustawy, katalog leków jest aktualizowany przez Ministra Zdrowia w drodze rozporządzenia, a realizacja recept wymaga okazania legitymacji dawcy.

W imieniu resortu głos zabrała Magdalena Kramska, zastępca dyrektora w Departamencie Lecznictwa. Podkreśliła, że kwestie uprawnień krwiodawców są analizowane regularnie, jednak ich rozszerzenie musi być zgodne z międzynarodowymi i unijnymi zasadami:

Resort wskazał, że: istnieje osobny wykaz leków wspierających regenerację organizmu po oddaniu krwi, wizyty u specjalistów są zapewniane w ciągu maksymalnie 7 dni od zgłoszenia. Według Ministerstwa Zdrowia przyjęcie „poza kolejnością” w dniu wizyty nie jest możliwe systemowo, gdyż harmonogramy ustala lekarz, a na SOR-ze o kolejności przyjęć decyduje stan zdrowia pacjenta.

Co więcej, od czerwca 2027 roku zacznie obowiązywać unijne rozporządzenie o substancjach pochodzenia ludzkiego, które wyraźnie ogranicza dodatkowe uprawnienia tylko do tych bezpośrednio związanych z dawstwem.

Członkowie komisji wyrażali uznanie dla idei honorowego krwiodawstwa, jednak postulaty z petycji uznano za zbyt daleko idące. Jak podsumował jeden z posłów:

Ostatecznie komisja nie uwzględniła żądań zawartych w petycji. Jak zaznaczono, obecne przepisy zapewniają krwiodawcom i dawcom przeszczepów realne wsparcie – w tym darmowe leki związane z donacją – a system wymaga zachowania równowagi między różnymi uprzywilejowanymi grupami pacjentów.

Debata pokazała, że choć propozycje zmian spotkały się ze zrozumieniem, to priorytetem pozostaje bezpieczeństwo biorców i zachowanie idei dobrowolnego, altruistycznego dawstwa. Jak podsumowała przedstawicielka Ministerstwa Zdrowia:

Komisja Petycji zamknęła prace nad petycją, jednocześnie podkreślając wdzięczność wobec wszystkich zasłużonych dawców krwi i przeszczepów.