Rak jelita grubego można uznać za wyleczony po sześciu latach – potwierdza międzynarodowa analiza

Nowa analiza obejmująca ponad 35 tysięcy pacjentów z rakiem jelita grubego wskazuje, że po sześciu latach od operacji, ryzyko nawrotu spada poniżej 0,5%. Badanie, opublikowane w prestiżowym czasopiśmie "JAMA Oncology", daje podstawy do uznania tego momentu za praktyczną definicję wyleczenia. Wyniki mogą pomóc w skróceniu okresu obserwacji pacjentów i zmniejszeniu niepotrzebnych kontroli.

Rak jelita grubego jest jednym z najczęstszych nowotworów na świecie, a pytanie o to, kiedy można uznać pacjenta za wyleczonego, od lat budziło dyskusje wśród onkologów. Teraz, dzięki międzynarodowej analizie przeprowadzonej przez IRCCS Ospedale Policlinico San Martino, Mayo Clinic oraz inne ośrodki badawcze, pojawiła się jasna odpowiedź.

Zespół badaczy wskazał, że po sześciu latach od operacji ryzyko nawrotu raka jelita grubego spada poniżej 0,5%, co stanowi praktyczną definicję wyleczenia.

Analiza obejmowała dane 35 213 pacjentów z rakiem jelita grubego w stadium II i III, uczestników 15 randomizowanych badań klinicznych fazy III prowadzonych w latach 1996–2015. Wszyscy pacjenci przeszli radykalną operację, a następnie chemioterapię uzupełniającą. Mediana czasu obserwacji w każdym badaniu wynosiła co najmniej sześć lat, co pozwoliło naukowcom dokładnie prześledzić przebieg choroby i ewentualne nawroty.

Jak wynika z publikacji w JAMA Oncology, częstość nawrotów osiągała szczyt między 6. a 12. miesiącem po leczeniu, kiedy wynosiła 6,4%. Z każdym kolejnym półroczem ryzyko malało, by po sześciu latach spaść poniżej 0,5% i utrzymywać się na tym poziomie aż do dziesiątego roku obserwacji.

Autorzy badania podkreślają, że wcześniejsze analizy sugerowały podobny trend – po pięciu latach ryzyko nawrotu wynosiło około 1,5%, a po ośmiu latach już tylko 0,5%.

Jednym z ważnych elementów nowej analizy było rozdzielenie tzw. „prawdziwych nawrotów” od tzw. zdarzeń konkurencyjnych, czyli zgonów z innych przyczyn lub pojawienia się drugiego pierwotnego guza.

U kobiet, po uwzględnieniu zgonu jako zdarzenia współistniejącego, ryzyko nawrotu było wyraźnie niższe – współczynnik ryzyka (HR) wyniósł 0,58.

Badacze przeanalizowali także różnice między grupami wiekowymi. Okazało się, że pacjenci powyżej 40. roku życia mieli wyższe ryzyko nawrotu w modelu uwzględniającym ryzyko konkurencyjne niż osoby młodsze (HR 2,93). Podobne wzorce obserwowano również w grupach 50-latków i 70-latków. W sumie u 9587 osób (czyli 27,2% całej kohorty) odnotowano nawrót miejscowy lub odległy w trakcie obserwacji.

Ryzyko nawrotu poniżej 0,5% po sześciu latach potwierdza praktyczną definicję wyleczenia w przypadku raka jelita grubego w stadium II–III – podsumowują autorzy publikacji. Ustalenie tego kamienia milowego może pomóc lekarzom i pacjentom w lepszym planowaniu dalszej opieki, określeniu potrzebnych badań kontrolnych i uniknięciu nadmiernie długiego nadzoru.

To także dobra wiadomość dla tysięcy osób, które po latach walki z chorobą mogą wreszcie usłyszeć słowo „wyleczenie” z naukowym uzasadnieniem.