Przyszłość opieki zdrowotnej w Polsce i zaawansowana praktyka pielęgniarek

Zaawansowana praktyka pielęgniarek (APN) była jednym z głównych tematów wspólnego posiedzenia Naczelnej Rady Lekarskiej (NRL) i Naczelnej Rady Pielęgniarek i Położnych (NRPiP). Samorządy zawodowe rozmawiały o przyszłości opieki zdrowotnej w Polsce, wyzwaniach kadrowych i rosnących potrzebach pacjentów. Jak podkreślono, APN w Polsce ma wspierać system ochrony zdrowia, a nie zastępować lekarzy.

Podczas wspólnego spotkania prezydiów NRL i NRPiP omawiano kierunki rozwoju systemu ochrony zdrowia, ze szczególnym uwzględnieniem koncepcji zaawansowanej praktyki pielęgniarskiej (advanced nursing practice - APN). Dyskusja dotyczyła zarówno ram prawnych, jak i realnych potrzeb pacjentów oraz personelu medycznego. Spotkanie przebiegało w przyjaznej atmosferze i było przykładem dialogu między zawodami medycznymi.

Prace nad wdrożeniem APN w Polsce formalnie toczą się w ramach zarządzenia Ministra Zdrowia z 1 kwietnia 2025 roku, które powołało zespół ds. określenia obszarów zaawansowanej praktyki pielęgniarek. Rozwiązanie to ma być odpowiedzią na starzenie się społeczeństwa oraz niedobory kadr medycznych. Jak podkreślano, APN jest elementem nowoczesnych systemów ochrony zdrowia funkcjonujących w wielu krajach.

Prezes NRL Łukasz Jankowski jasno zaznaczył, że środowisko lekarskie nie sprzeciwia się wprowadzeniu APN.

Jednocześnie zaznaczył, że APN nie może być narzędziem do obniżania jakości leczenia ani sposobem na zastępowanie lekarzy, dodając:

Prezes NRPiP Mariola Łodzińska wyjaśniła, że zaawansowana praktyka pielęgniarska ma dotyczyć wyłącznie pielęgniarek z tytułem magistra oraz odpowiednią specjalizacją. APN ma stanowić rozszerzenie kompetencji, a nie nową, masową ścieżkę zastępującą lekarzy. Szczególnie w POZ praca pielęgniarek w tym modelu ma wspierać pacjentów i usprawniać organizację opieki.

Obie strony zgodziły się, że APN może odegrać istotną rolę w edukacji pacjenta, koordynacji opieki i lepszym wykorzystaniu kompetencji zespołów medycznych. Wskazywano m.in. na możliwość pracy w ramach gabinetu przedlekarskiego, co może odciążyć lekarzy i skrócić ścieżkę pacjenta w systemie. Kluczowe ma być jednak jasne określenie odpowiedzialności i zakresu kompetencji.

Podsumowując spotkanie, Łukasz Jankowski podkreślił znaczenie współpracy między samorządami.

Zgodnie z deklaracjami obu Rad, pacjent ma pozostać w centrum systemu, a kompetencje lekarzy, pielęgniarek i położnych powinny się wzajemnie uzupełniać.