Prof. Kopyta o udarach mózgu u dzieci: skutki zwykle pozostają

Udar mózgu u dzieci występuje rzadko, jednak jego konsekwencje mogą towarzyszyć pacjentom przez całe życie – podkreśliła neurolog dziecięca prof. Ilona Kopyta ze Śląskiego Uniwersytetu Medycznego w Katowicach. W populacji pediatrycznej choroba ta dotyczy od trzech do 13 dzieci na 100 tys. rocznie.

Udar najczęściej dotyka dzieci w wieku 2–3 lat oraz przedszkolnym, co sprawia, że jego skutki mają długofalowy wpływ na rozwój, edukację i funkcjonowanie społeczne. Zdecydowana większość dzieci, które przeżyją ostrą fazę choroby, zmaga się z trwałymi następstwami.

Najczęstsze są zaburzenia motoryczne, w tym niedowład połowiczy, który może utrzymywać się przez całe życie.  Dziecko ma trudności z chodzeniem, samodzielnym poruszaniem się, wykonywaniem codziennych czynności czy pisaniem.

Dodatkowo kończyna objęta niedowładem może rosnąć wolniej, co prowadzi do asymetrii ciała i zaburzeń chodu, wymagających wsparcia ortopedycznego.

Choć mózg dziecka cechuje się dużą plastycznością, a intensywna rehabilitacja pozwala na częściowy powrót utraconych funkcji, skutki udaru zwykle pozostają.

Udar może także powodować zaburzenia poznawcze, problemy z koncentracją i pamięcią oraz opóźnienie gotowości szkolnej. Jeśli uszkodzona zostanie półkula dominująca, pojawia się afazja, wymagająca długotrwałej terapii logopedycznej.

Specjalistka podkreśliła, że rehabilitację należy rozpocząć jak najwcześniej – już 48–72 godziny po udarze. Powinna ona mieć charakter wielodyscyplinarny i obejmować rehabilitację ruchową, terapię mowy oraz wsparcie psychologiczne dla dziecka i jego rodziny.

Po leczeniu szpitalnym dzieci mogą korzystać z tzw. wczesnego wspomagania rozwoju, dostępnego m.in. w przedszkolach i ośrodkach rehabilitacyjnych. Dostęp do takiej pomocy jest jednak znacznie lepszy w dużych miastach niż w mniejszych miejscowościach.

Prof. Kopyta zwróciła uwagę, że z uwagi na rzadkość choroby nie ma możliwości stworzenia w Polsce sieci dziecięcych oddziałów udarowych, podobnej do tej funkcjonującej dla dorosłych. Pewnym wsparciem są placówki, w których współpracują zespoły neurologii dziecięcej i oddziały udarowe dla dorosłych, jednak nie jest to rozwiązanie powszechne.