Postępowanie antymonopolowe wobec NFZ? NIL alarmuje o zagrożeniu dla pacjentów

Naczelna Izba Lekarska (NIL) skierowała do UOKiK dwa wnioski o postępowanie antymonopolowe wobec NFZ. Spór dotyczy zmian w rozliczaniu świadczeń AOS oraz obniżania wycen badań, takich jak tomografia komputerowa i rezonans magnetyczny. Zdaniem lekarzy działania Narodowego Funduszu Zdrowia mogą ograniczać konkurencję i pogarszać dostęp pacjentów do diagnostyki.

Naczelna Izba Lekarska (NIL) poinformowała, że 1 i 2 kwietnia 2026 roku złożyła dwa wnioski do Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (UOKiK). Dotyczą one podejrzenia naruszeń przez Narodowy Fundusz Zdrowia (NFZ).

Samorząd lekarski podkreśla, że działania wynikają z troski o pacjentów i system ochrony zdrowia. Chodzi przede wszystkim o dostęp do ambulatoryjnej opieki specjalistycznej (AOS) oraz stabilność finansową placówek medycznych.

Pierwszy wniosek dotyczy wprowadzenia przez NFZ współczynnika 0,75 w rozliczaniu świadczeń AOS. Jest on uzależniony od struktury udzielanych świadczeń.

Zdaniem NIL taki mechanizm może ograniczać konkurencję między placówkami. Lekarze ostrzegają, że może to również negatywnie wpłynąć na dostępność świadczeń dla pacjentów.

Drugi wniosek odnosi się do kolejnych współczynników obniżających wycenę świadczeń po przekroczeniu limitów w umowach z NFZ. W praktyce oznacza to znaczne cięcia finansowe.

Chodzi m.in. o obniżenie wyceny do 0,5 dla tomografii komputerowej i rezonansu magnetycznego oraz do 0,6 dla badań endoskopowych. NIL ocenia, że takie rozwiązania mogą pogorszyć sytuację finansową placówek i ograniczyć dostęp do kluczowej diagnostyki.

Naczelna Izba Lekarska wskazuje, że działania NFZ mogą stanowić „przejaw nadużywania pozycji dominującej na rynku organizowania świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych”.

W związku z tym samorząd lekarski zwrócił się do UOKiK o interwencję. Celem ma być ochrona konkurencji oraz interesów pacjentów korzystających z publicznej opieki zdrowotnej.

NIL zapowiada, że będzie informować o dalszym przebiegu sprawy. Decyzja UOKiK może mieć duże znaczenie dla funkcjonowania systemu ochrony zdrowia w Polsce.

Spór dotyczy nie tylko finansów, ale przede wszystkim realnego dostępu pacjentów do badań i specjalistów w ramach NFZ.