Otyłość u dzieci to choroba, z której się nie wyrasta. „W 90 proc. przypadków wynika z nadmiaru kalorii”

– Z nadwagą mamy do czynienia, gdy wynik BMI mieści się między 85. a 95. centylem, natomiast o otyłości mówimy powyżej 95. centyla. W przypadku dzieci zawsze bierzemy pod uwagę cztery zmienne: płeć, wiek, masę ciała i wzrost – wyjaśnia lekarka w rozmowie z PAP.

– Niestety nie wszystkie dzieci zgłaszają się na bilans, dlatego trudno wcześnie wyłapać te, które nadmiernie przybierają na masie. To poważny problem – przyznaje.

– Kiedy weszliśmy do Unii Europejskiej i otworzyły się rynki, pojawiły się bary szybkiej obsługi, fast foody i liczne przekąski. Niemal w tym samym czasie dostaliśmy do dyspozycji przenośne telefony. Potem była pandemia, gdy dzieci spędzały dużo czasu w domu i miały mniej ruchu. To momenty, kiedy problem zaczął narastać – mówi lek. Marciniszyn.

Reklama

– Z otyłości się nie wyrasta, bo jest to choroba złożona. Składają się na nią styl jedzenia, poziom aktywności fizycznej, częściowo genetyka, stan zdrowia i choroby towarzyszące – tłumaczy pediatra.

– Tylko u około 10 proc. dzieci otyłość wynika z przyczyn genetycznych lub hormonalnych. U pozostałych 90 proc. powstaje dlatego, że dzieci jedzą więcej kalorii, niż są w stanie zużyć – wyjaśnia.

Reklama

– To nie tylko powikłania metaboliczne, ale również mentalne. Choroba jest widoczna nie tylko w sylwetce, lecz także w psychice dziecka – podkreśla lekarka.

– Tak naprawdę nie leczymy najpierw samej otyłości, tylko próbujemy przywrócić metabolizm na właściwe tory – mówi.

– Dieta i ruch są absolutną bazą leczenia. Bez nich nie wychodzimy dalej. Ale mamy również inne metody, jak farmakoterapia czy chirurgia bariatryczna – wyjaśnia lek. Marciniszyn.

– Jeden można stosować od 6. roku życia, drugi od 12. roku życia. Jednak nawet one nie eliminują konieczności pracy nad stylem życia i współpracy z całą rodziną – podkreśla specjalistka.

– Po chirurgię sięgamy dopiero wtedy, gdy długotrwała, specjalistyczna opieka nie przyniosła oczekiwanych rezultatów – dodaje.

Reklama

– Coraz częściej mówi się o tzw. programowaniu metabolicznym. Dieta kobiety w ciąży, a nawet jeszcze przed nią, może wpływać na metabolizm dziecka – podkreśla pediatra.

– Ogromne znaczenie ma sposób karmienia, częstotliwość posiłków czy uczenie dziecka rozpoznawania głodu i sytości – zaznacza lekarka.

Reklama

– Smaki spożywane przez mamę przenikają do wód płodowych. Dziecko je połyka, więc jeszcze przed narodzinami poznaje pewne aromaty – wyjaśnia lek. Marciniszyn.

– Jeśli mama je różnorodnie – nawet czosnek, cebulę czy chili – mleko również nabiera tych aromatów. Dlatego dzieci często łatwiej akceptują później takie smaki – mówi.

– Wtedy dziecko jest już gotowe rozwojowo do przyjmowania pokarmów stałych i ma odpowiednie odruchy połykania – tłumaczy pediatra.

– Żeby nauczyć się jeść, dziecko musi jedzenie zobaczyć, powąchać, dotknąć i spróbować. To nie powinna być mechaniczna czynność polegająca na podawaniu łyżeczki za łyżeczką – podkreśla.

– Brudne dziecko to zdrowe, szczęśliwe i najedzone dziecko. Kiedy dzieci są umorusane jedzeniem, czują smak intensywniej. Jeśli wycieramy je po każdym kęsie, odbieramy im tę możliwość – mówi.

Reklama

– Powinniśmy wyłączyć ekrany, jeść razem z dzieckiem i rozmawiać z nim. Dzieci uczą się jedzenia przez naśladowanie dorosłych – dodaje.

– Ruch pozwala budować mięśnie, które są bardzo aktywne metabolicznie i zużywają energię z glukozy. Dzięki temu poprawia się metabolizm i zmniejsza ryzyko nawrotu choroby – wyjaśnia lek. Marciniszyn.

– Argument „zrób to dla zdrowia” nie działa na dzieci w żadnym wieku. To dla nich abstrakcja – przyznaje lekarka.

– Jedno marzy o zawodzie wymagającym sprawności, inne chce kupić ubrania w określonym rozmiarze. Czasem potrzeba kilku spotkań, by odkryć, co może je zmotywować do zmiany – podsumowuje.