Wystarczy kilka sekund. Otwarta dłoń, zgięty kciuk, zaciśnięta pięść. Ten prosty ruch to międzynarodowy znak wzywania pomocy. Nie wydajesz dźwięku, nie musisz mówić ani pisać. Ale przekaz jest jasny: "Pomóż mi". Właśnie ten gest po raz kolejny uratował życie kobiecie, która była ofiarą przemocy domowej.

Pod koniec sierpnia, w sklepie 7-Eleven w Alhambrze (Kalifornia), przypadkowa osoba zauważyła coś, co z pozoru mogło wyglądać jak zwykły ruch ręką. Kobieta stojąca obok mężczyzny nie mówiła nic, ale za jego plecami pokazała gest pomocy: otwarta dłoń, kciuk schowany do środka, a następnie zamknięcie dłoni w pięść.

To wystarczyło. Świadek zachował zimną krew i wezwał policję. Funkcjonariusze pojawili się na miejscu, porozmawiali z parą. Mężczyzna – 38-letni John Palombi – próbował uciekać. Bez skutku. Był już poszukiwany, miał przy sobie paralizator. Został zatrzymany i osadzony w więzieniu. Rozprawa – 11 września.

Ten gest – z pozoru nic nieznaczący – ocalił kobietę. To nie pierwszy raz, i niestety, nie ostatni.

Gest powstał w czasie pandemii, gdy wiele osób doświadczało przemocy za zamkniętymi drzwiami. Został zaprojektowany tak, by mógł być wykonany dyskretnie – w czasie rozmowy wideo, przez okno, przy kurierze, w sklepie. Nie trzeba mówić niczego. Wystarczy gest.

• Otwarta dłoń skierowana do odbiorcy

• Zgięty kciuk złożony na środek dłoni

• Zamknięcie palców w pięść, chowając kciuk

To wszystko.

Służby na całym świecie znają ten znak. Organizacje kobiece i psychologowie promują jego znajomość. Ale mimo wszystko – wciąż zbyt wiele osób go nie rozpoznaje.

W lutym tego roku podobny znak wykonany przez Polkę uratował ją z rąk oprawcy. Kobieta była więziona w piwnicy przez partnera – 45-letniego Włocha. Kiedy policjanci przyszli po zgłoszeniu sąsiadów, kobieta wykonała znak. Dzięki temu funkcjonariusze zrozumieli, że mają do czynienia z ofiarą, nie ze stroną w "kłótni domowej". Mężczyzna trafił do więzienia, a kobieta do ośrodka pomocy.

To kolejny dowód na to, że ten gest działa. Jeśli umiemy go rozpoznać.

Przede wszystkim – nie reaguj gwałtownie.

Nie wolno dać po sobie poznać, że zrozumieliśmy sygnał. Może to narazić ofiarę na zemstę oprawcy. Zachowuj się naturalnie. Rozłącz się z rozmowy, zakończ kontakt i natychmiast zadzwoń na 112. Przekaż operatorowi, że dana osoba wykonała gest pomocy, i opisz sytuację jak najdokładniej. To może uratować życie.

Bo przemoc nie wygląda tak, jak w filmach. Nie zawsze są siniaki, krzyk, wybite zęby. Czasem to cicha kontrola, szantaż, uzależnienie ekonomiczne, przymus. Przemoc często dzieje się w domach, które z zewnątrz wyglądają... normalnie.

W takiej rzeczywistości prosty gest może być ostatnią nadzieją. Dlatego uczymy dzieci znaków drogowych, uczmy też dorosłych znaku ratunku.

Nie trzeba być psychologiem ani policjantem, żeby pomóc. Trzeba wiedzieć, na co patrzeć.

Ofiary przemocy nie zawsze mogą zadzwonić. Nie zawsze mają telefon. Czasem jedynym "połączeniem" jest twoje spojrzenie – i twoja reakcja.

Jak czytamy na stronie Policji w Nowym Sączu:

Za sprawą zmiany ustawy o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie oraz niektórych innych ustaw, policjanci m.in. mają możliwość wydania nakazu natychmiastowego opuszczenia przez sprawcę mieszkania zajmowanego wspólnie z osobą przez niego krzywdzoną i zakazu zbliżania się do niej i jej mieszkania. Dzięki nowelizacji z 15 sierpnia br., ochrona osób doznających przemocy domowej została dodatkowo wzmocniona. Policja i Żandarmeria Wojskowa (w przypadku, gdy sprawcą przemocy jest żołnierz zawodowy) otrzymały uprawnienia, by m.in. wydać wobec takiego sprawcy również zakaz zbliżania się do osoby dotkniętej przemocą na odległość ustaloną w metrach, zakaz kontaktowania się z nią za pomocą środków komunikowania się na odległość (mail, telefon, komunikatory internetowe itp.) czy zakaz wstępu i przebywania w określonych miejscach, takich jak np. zakład pracy, szkoła czy obiekty sportowe, gdzie uczęszcza osoba dotknięta przemocą domową lub jej dzieci.

W sytuacji, gdy potrzebna jest natychmiastowa reakcja i pomoc ze strony innych osób, można wykonać dyskretny gest, międzynarodowy znak „Pomóż mi”. Wykonanie tego znaku jest proste: Pokaż otwartą dłoń, a następnie złóż dłoń w pięść, chowając kciuk do środka. Osoby postronne widząc ten gest, powinny dyskretnie skontaktować się z Policją, dzwoniąc pod numer alarmowy 112 i poinformować, że ktoś w ten sposób poprosił o pomoc.

Jeśli doznajesz przemocy domowej lub znasz kogoś, kto doznaje takiej przemocy i chcesz mu pomóc, tutaj znajdziesz informacje, co zrobić, by powstrzymać tę sytuację: https://www.gov.pl/web/sprawiedliwosc/przeciwdzialanie-przemocy-domowej