Jak największe miasta dbają o zdrowie mieszkańców? Raport UMP pokazuje wydatki i wyzwania systemu

Raport UMP o zdrowiu w miastach pokazuje, jak największe metropolie w Polsce realizują programy polityki zdrowotnej i ile wydają na ochronę zdrowia mieszkańców. W latach 2018–2023 z miejskich programów skorzystało ponad 826 tys. osób, a łączne wydatki wyniosły 161,5 mln zł. Sprawdzamy, jakie są największe wyzwania zdrowotne w miastach i jak samorządy radzą sobie ze starzejącym się społeczeństwem.

Raport „Miejskie recepty na zdrowie” przygotowany przez Unię Metropolii Polskich im. Pawła Adamowicza analizuje działania zdrowotne w największych miastach w latach 2018–2023.

Z danych wynika, że:

- z programów skorzystało ponad 826 tys. osób

- wydatki wyniosły 161,5 mln zł

- aż 81 proc. środków pochodziło z budżetów samorządów

System ochrony zdrowia w Polsce opiera się głównie na finansowaniu przez Narodowy Fundusz Zdrowia, ale samorządy pełnią ważną funkcję uzupełniającą.

Ich zadania obejmują:

- prowadzenie szpitali i przychodni

- realizację programów profilaktycznych i zdrowotnych

- działania edukacyjne i promocję zdrowia

W praktyce oznacza to, że państwo finansuje leczenie, a miasta skupiają się na profilaktyce i lokalnych potrzebach zdrowotnych.

Jednym z kluczowych problemów jest starzenie się społeczeństwa. W Polsce liczba osób w wieku poprodukcyjnym wzrosła z 5,8 mln do 8,8 mln, a w miastach UMP z 1,2 mln do 1,6 mln.

Prognozy są jeszcze bardziej wymagające:

- do 2050 r. osoby 65+ będą stanowić 31 proc. mieszkańców miast

- rośnie też liczba osób 80+, nawet do 10 proc. populacji w niektórych miastach

To oznacza większe zapotrzebowanie na: leczenie chorób przewlekłych, rehabilitację i opiekę długoterminową.

Średnie wydatki na zdrowie w miastach wyniosły 107 zł na mieszkańca rocznie.

Najwięcej wydaje: Warszawa – 202 zł na osobę.

Dynamiczny wzrost odnotowały: Poznań – 136 zł w 2023 r. i Gdańsk – stabilizacja na poziomie 84 zł.

Najmniej: Szczecin – 51 zł i Bydgoszcz – 69 zł.

Różnice wynikają m.in. z lokalnych priorytetów i możliwości finansowych.

Znaczna część budżetów trafia na: dotacje dla placówek medycznych, programy zdrowia psychicznego i przeciwdziałanie uzależnieniom.

Przykładowo: Łódź wydała nawet 64 mln zł na zdrowie psychiczne; Katowice i Gdańsk inwestują w walkę z narkomanią.

Dużą rolę odgrywają także organizacje pozarządowe, szczególnie we: Wrocławiu, Lublinie i Katowicach.

Miasta realizują różnorodne programy polityki zdrowotnej, dopasowane do lokalnych potrzeb.

Najczęściej dotyczą: leczenia niepłodności (np. in vitro), profilaktyki chorób przewlekłych i zdrowia dzieci i seniorów.

Przykłady:

- Kraków – dostęp do defibrylatorów i edukacja pierwszej pomocy

- Warszawa – programy dla osób w kryzysie bezdomności

- Łódź – wczesne wykrywanie chorób nerek

- Wrocław – rehabilitacja kardiologiczna

Różnice w infrastrukturze są bardzo duże.

Najwięcej placówek ma: Łódź – aż 79 jednostek, Warszawa – 22 placówki. Z kolei Gdańsk nie posiada żadnej samorządowej placówki medycznej

To pokazuje różne modele organizacji systemu zdrowia w miastach.