Jak kształtować politykę zdrowia publicznego, by zmniejszyć problem alkoholowy w Polsce?

W sejmie podczas konferencji „Tytoń i alkohol. Czy one rządzą nami, czy my rządzimy nimi?” prof. Łukasz Balwicki, konsultant krajowy w zakresie zdrowia publicznego zachęcał do zaostrzenia polityki fiskalnej i zmniejszania dostępności alkoholu nie tylko dla dzieci i młodzieży, ale także dla dorosłych.

O 40% wzrosło w Polsce spożycie alkoholu od lat 90. - wskazała Kinga Janik Koncewicz, z Instytutu Europejskie Obserwatorium Nierówności Zdrowotnych. Jak wskazała ekspertka w latach 90. przeciętny mieszkaniec naszego kraju mógł kupić 27 półlitrówek mocnego alkoholu rocznie, w roku 2004, gdy wchodziliśmy do Unii Europejskiej, ta liczba wzrosła do 102. W latach 90. gdy mieliśmy dość rygorystyczne prawo w kwestii alkoholu, Polska była na dole rankingów sprzedaży i spożycia alkoholu, jako kraj, w którym spożycie trunków było na dużo niższym poziomie niż np. we Francji. W roku 2004 ta proporcja zaczyna się odwracać. W Polsce spożycie rośnie, na zachodzie Europy spada. 

Dostępność do alkoholu terytorialna i ekonomiczna powinna być trudniejsza. To podstawowe działania, które powinni podjąć Ministerstwo Zdrowia i Ministerstwo Finansów. Prof. Łukasz Balwicki, konsultant krajowy w zakresie zdrowia publicznego i członek Komitetu Zdrowia Publicznego Polskiej Akademii Nauk uważa, że bez polityki fiskalnej i strategii planowania tej polityki, nie będzie można osiągnąć sukcesu w ograniczaniu spożycia alkoholu. Jako rozwiązanie w planowaniu polityki zdrowia publicznego powołał się na tzw. strategię SAFER.

Według danych Światowej Organizacji Zdrowia (WHO), aż 155 milionów osób w wieku 15–18 lat regularnie spożywa alkohol. W odpowiedzi na ten globalny problem powstała strategia SAFER, zestaw skutecznych środków mających na celu zmniejszenie negatywnych skutków spożycia alkoholu. Skuteczna realizacja strategii może znacząco poprawić zdrowie publiczne i zwiększyć bezpieczeństwo społeczne. Uważa się ją za wskazówkę w ustalaniu polityki zdrowia publicznego w zakresie ograniczenia spożycia alkoholu. To alarmujące statystyki, które wymagają bardziej zdecydowanych niż dotychczas działań. Co oznaczają poszczególne elementy tej strategii?

S jak Strengthen – wzmacniaj regulacje
Aby ograniczyć niekontrolowany dostęp do alkoholu, konieczne jest wprowadzenie systemów licencyjnych monitorujących produkcję, sprzedaż hurtową oraz serwowanie napojów alkoholowych. Ograniczenie liczby punktów sprzedaży może skutecznie zmniejszyć spożycie alkoholu wśród młodzieży i dorosłych.

A jak Advance – wprowadź i egzekwuj środki przeciwko prowadzeniu pojazdu pod wpływem alkoholu
Jazda pod wpływem alkoholu to jedno z najpoważniejszych zagrożeń dla bezpieczeństwa na drogach. Wprowadzenie surowszych kar, częstszych kontroli policyjnych oraz kampanii edukacyjnych może skutecznie zniechęcić kierowców do ryzykownych zachowań.

F jak Facilitate – ułatw dostęp do badań przesiewowych i leczenia
Wczesna interwencja może zapobiec poważnym problemom zdrowotnym związanym z alkoholem. Jednym z pomysłów jest wprowadzenie rutynowych pytań dotyczących spożycia alkoholu podczas wizyt u lekarza. Dzięki temu pacjenci mogą szybciej uzyskać wsparcie i ewentualne leczenie.

E jak Enforce – wdrażaj ograniczenia w reklamie i promocji alkoholu
Reklamy alkoholu często przedstawiają jego spożycie w pozytywnym świetle, co może zachęcać do picia, zwłaszcza młodych ludzi. Wprowadzenie zakazów lub ścisłych regulacji dotyczących reklamy, sponsorowania i promocji alkoholu może ograniczyć jego atrakcyjność.

R jak Raise – podnieś ceny alkoholu poprzez podatki akcyzowe
Wyższe ceny alkoholu skutecznie ograniczają jego spożycie, zwłaszcza wśród młodzieży i osób z problemem uzależnienia. Podatki akcyzowe i inne polityki cenowe mogą więc stać się skutecznym narzędziem w walce z nadmiernym spożyciem alkoholu.