Jak chorują dziecięce brzuchy. „Ból brzucha to sygnał, którego nie wolno lekceważyć”

Ból brzucha to jedna z najczęstszych dolegliwości wieku dziecięcego — zazwyczaj niegroźna, ale czasem zwiastująca poważne problemy. Kiedy zwykły ból wymaga diagnostyki? Dlaczego dzieci coraz częściej cierpią na zaparcia i choroby zapalne jelit? O tym mówi dr hab. Michał Brzeziński z Gdańskiego Uniwersytetu Medycznego, pediatra i gastroenterolog dziecięcy.

U najmłodszych dzieci przyczyną bywają problemy rozwojowe, takie jak ulewania, kolki, nietolerancje cukrów prostych czy przejściowe kłopoty z wypróżnianiem. Często jednak lekarze diagnozują alergie pokarmowe, które – jak podkreśla ekspert – „znajdują się na pograniczu gastroenterologii i alergologii”.

Wraz z wiekiem rośnie liczba przypadków zaparć, które dr Brzeziński określa jako „najczęstszą dolegliwość leczoną ambulatoryjnie przez gastroenterologów dziecięcych”.

Jak dodaje lekarz, „błonnik lubi pływać” – aby działał, potrzebuje wody. Tymczasem współczesne dzieci ruszają się coraz mniej, a ich dieta jest coraz bardziej przetworzona.

Dr Brzeziński zwraca też uwagę na zaburzenia odżywiania:

Nie każdy ból brzucha oznacza chorobę, ale niektóre objawy wymagają natychmiastowej diagnostyki.

Jeśli dziecko do tej pory rozwijało się prawidłowo, a nagle przestaje przybierać na wadze lub rosnąć, pojawia się gorączka, bóle brzucha, biegunki lub krew w stolcu – to sygnał, by nie czekać.

Podstawą wstępnej diagnostyki jest USG jamy brzusznej i badania krwi, które może zlecić nawet pediatra. W trudniejszych przypadkach wykonuje się gastroskopię lub kolonoskopię.

Zwraca uwagę, że coraz częściej rozpoznaje się choroby zapalne przewodu pokarmowego, takie jak choroba Leśniowskiego–Crohna, wrzodziejące zapalenie jelita grubego czy eozynofilowe zapalenie przełyku.

Choroby zapalne jelit mają charakter przewlekły – można je zaleczyć, ale nie całkowicie wyleczyć.

To jednak ogromne wyzwanie psychiczne. – Jeśli dziecko musi chodzić do toalety 15 razy dziennie, trudno mu pojechać na wycieczkę czy pójść z kolegami do kina – dodaje.

Farmakoterapia chorób zapalnych jelit jest coraz skuteczniejsza, choć nie zawsze wystarczająca. – Leki te wpływają na układ odpornościowy, zmniejszając stan zapalny, ale jednocześnie mogą zwiększać ryzyko infekcji czy nowotworów w przyszłości – wyjaśnia dr Brzeziński.

Zaznacza jednak, że są to terapie bezpieczne i dobrze przebadane, choć u dzieci wymagają szczególnej ostrożności.

Dieta odgrywa kluczową rolę w terapii wielu chorób gastroenterologicznych.

Podkreśla, że im mniej przetworzona żywność, tym lepiej. – Produkty naturalne, lokalne i sprawdzone to najlepsze, co możemy dać przewodowi pokarmowemu dziecka – podsumowuje.