HIV i choroby weneryczne w Polsce rosną. Dolny Śląsk z niepokojącymi danymi

W Polsce rośnie liczba zakażeń HIV w Polsce, a eksperci mówią o początku nowego trendu epidemiologicznego. Dane pokazują, że każdego dnia ponad 5 osób otrzymuje diagnozę, a szczególnie trudna sytuacja dotyczy Dolnego Śląska. Wzrost obejmuje także choroby weneryczne, takie jak kiła, rzeżączka i chlamydioza.

Po okresie stabilizacji nastąpił wyraźny wzrost zakażeń HIV w Polsce. Wskaźnik wzrósł z około 2,5 przypadków na 100 tys. mieszkańców w 2020 roku do ponad 6 w 2024 roku.

Eksperci podkreślają, że obecnie średnio ponad 5 osób dziennie dowiaduje się o zakażeniu. To sygnał, że problem ponownie narasta.

Szczególnie trudna sytuacja dotyczy Dolnego Śląska. W 2025 roku odnotowano tam aż 444 nowe zakażenia HIV, czyli ponad dwa razy więcej niż rok wcześniej.

To jeden z najbardziej dynamicznych wzrostów w Polsce i wyraźny sygnał pogorszenia sytuacji epidemiologicznej.

Wzrost dotyczy nie tylko HIV. Coraz więcej jest także przypadków chorób wenerycznych:

- kiła – wzrost ponad czterokrotny

- rzeżączka – wyraźny wzrost

- chlamydioza – coraz więcej zakażeń

Eksperci wskazują kilka głównych przyczyn wzrostu:

- efekt „odbicia” po pandemii COVID-19 – mniej badań i diagnoz w czasie lockdownów

- zmiany społeczne i większa liczba kontaktów po pandemii

- migracja – według danych Krajowego Centrum ds. AIDS udział osób z Ukrainy wśród zakażonych wynosi 27,6%

Ważne jest jednak doprecyzowanie, że wielu uchodźców przyjeżdża już z diagnozą i kontynuuje leczenie, a niekoniecznie zwiększa liczbę nowych zakażeń.

Dane epidemiologiczne pokazują konkretne grupy ryzyka:

• większość zakażeń kiłą i rzeżączką dotyczy mężczyzn (85–90%)
• HIV w Polsce coraz częściej dotyczy także kobiet
• najwięcej zakażeń występuje w wieku 25–44 lata
• rośnie liczba przypadków u osób powyżej 45. roku życia

W wielu przypadkach nie udaje się ustalić drogi zakażenia – dotyczy to nawet ponad połowy pacjentów. Tam, gdzie dane są dostępne, dominują kontakty seksualne.

Największą grupę stanowią mężczyźni mający kontakty z mężczyznami (MSM), ale istotną część stanowią także osoby heteroseksualne. Mniejszy, ale nadal ważny odsetek dotyczy osób używających narkotyków dożylnych.

Specjaliści wskazują trzy kluczowe działania:

- powszechne testy na HIV – darmowe i anonimowe

- edukacja w zakresie zdrowia seksualnego

- programy redukcji szkód dla grup ryzyka

Bez tych kroków sytuacja może się pogarszać.

Test na HIV w Polsce jest szybki i prosty – wymaga tylko próbki krwi i nie trzeba być na czczo. Można go wykonać w laboratoriach, ale najważniejsze są Punkty Konsultacyjno-Diagnostyczne (PKD).

Badania w PKD są:

- bezpłatne

- anonimowe

- bez skierowania

Procedura odbywa się dyskretnie, co ma przełamać barierę wstydu i zachęcić do regularnego testowania.