Duże zmiany w rehabilitacji leczniczej. Projekt w konsultacjach

Resort zdrowia skierował do konsultacji projekt nowelizujący rozporządzenie w sprawie rehabilitacji leczniczej. Wśród zmian m.in. rozszerzenie wykazu skal i klasyfikacji medycznych oraz konieczność definiowania celów terapeutycznych w planowanym leczeniu.

Do konsultacji publicznych został skierowany projekt nowelizacji rozporządzenia w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu rehabilitacji leczniczej. Zmiany obejmują:

• dodanie nowych definicji;
• sprecyzowanie personelu medycznego uprawnionego do udzielania świadczeń;
• doprecyzowanie kryteriów kwalifikacji do świadczeń;
• rozszerzenie wykazu skal i klasyfikacji medycznych służących do oceny stanu klinicznego lub funkcjonowania świadczeniobiorców;
• wprowadzenie mechanizmów efektywnościowych w organizacji systemu rehabilitacji głównie na rzecz pacjentów po ostrych incydentach chorobowych lub urazach;
• doprecyzowanie oraz ujednolicenie warunków realizacji świadczeń gwarantowanych;
• doprecyzowanie obszarów zabezpieczenia świadczeń realizowanych w poszczególnych warunkach; 
• zniesienie wymaganych odrębnych elementów dla skierowań do świadczeń fizjoterapia domowa oraz fizjoterapia ambulatoryjna;
• aktualizacja wykazu podmiotów uprawnionych do wystawienia skierowań w poszczególnych zakresach świadczeń;
• ujednolicenie nomenklatury we wszystkich świadczeniach w celu wyeliminowania problemów interpretacyjnych;
• dostosowanie przepisów do zmian wprowadzonych w innych regulacjach.

Najistotniejszą zmianę stanowi rozszerzenie wykazu skal i klasyfikacji medycznych służących do oceny stanu klinicznego lub funkcjonalnego pacjenta.

W obowiązującym rozporządzeniu w sprawie rehabilitacji leczniczej wyodrębniona jest jedna skala dla fizjoterapii domowej - oparta na skali Rankina. W ramach rozliczeń NFZ wymaga od świadczeniodawców w zakresie np. rehabilitacji neurologicznej określania wartości skal m.in. Barthel ADL czy standardowej neurologicznej klasyfikacji uszkodzeń rdzenia kręgowego (ASIA). Rozporządzenie uwzględnia wszystkie te skale w procesie rozliczania świadczeń rehabilitacji leczniczej.

Co więcej, wprowadzono obowiązek stosowania stanu funkcjonowania pacjentów zgodnie z Międzynarodową Klasyfikacją Funkcjonowania, Niepełnosprawności i Zdrowia (ICF) WHO. Uwzględniono przy tym wytyczne Krajowej Rady Fizjoterapeutów, dotyczącą udzielania świadczeń udzielanych dzieciom jak i dorosłym. Dlatego też zarekomendowano w rozporządzeniu szersze stosowanie klasyfikacji ICF w innych dziedzinach, w szczególności tam, gdzie może posłużyć w pomiarze efektów prowadzonej rehabilitacji, np. d1- "Uczenie się i zdobywanie wiedzy", d3- "Porozumiewanie się" oraz d5- "Dbanie o siebie".

W konsekwencji wprowadzenia obowiązku dokonywania oceny stanu funkcjonowania pacjenta z wykorzystaniem skal oraz klasyfikacji medycznych, w projekcie rozporządzenia dookreślono także kryteria wyłączenia pacjentów z rehabilitacji .

Ponadto, nałożono na świadczeniodawców obowiązek wyznaczania celów terapeutycznych oraz systematyczne monitorowanie stanu zdrowia i funkcjonowania pacjentów, co - jak uzasadnia projektodawca - stanowi podstawę dostosowania rehabilitacji do potrzeb pacjenta. Pozwoli na zidentyfikowanie sytuacji, w których pacjenci powinni zostać zakwalifikowani do innego typu świadczeń, co przyniesie więcej korzyści zdrowotnych dla świadczeniobiorców jak i samych świadczeniodawców - czytamy w projekcie.

Postępowanie to ma w konsekwencji prowadzić do skrócenia kolejek osób oczekujących, gdy świadczeniodawcy zaczną osiągać cele terapeutyczne we wcześniejszym niż pierwotnie zakładano okresie.

MZ doprecyzowuje także czas trwania fizjoterapii w ramach Ambulatoryjnej Opieki Specjalistycznej. Od teraz ma być on ustalany indywidualnie do pacjenta, ale nie będzie mógł on przekroczyć 40 dni zabiegowych w roku kalendarzowym. 

Do liczby dni zabiegowych nie będzie się wliczać usprawnianie pacjentów po zakończeniu leczenia ostrej fazy choroby w przypadku schorzeń;

• neurologicznych,
• ortopedycznych,
• kardiologicznych,
• pulmonologicznych,
• internistycznych,
• pediatrycznych oraz
• onkologicznych.

Dla tych grup pacjentów określono osobno czasy trwania fizjoterapii jak i terminy, w których powinno zostać rozpoczęte usprawnianie. Tę samą formę grupowania pacjentów zaproponowano w ramach fizjoterapii domowej.

Zniesiono za to limit 5 zabiegów dziennie w odniesieniu do świadczeń fizjoterapii w AOS w przypadku udzielania ich dzieciom z uszkodzeniem ośrodkowego układu nerwowego do ukończenia 18 roku życia.

Poszerzono natomiast warunki przyjęcia dla rehabilitacji neurologicznej zaburzeń funkcji mózgu- kategoria I oraz Kategoria II, przez umożliwienie przyjęcia pacjenta bezpośrednio po wypisie lub w ciągu 14 dni od wypisu z oddziału.

Ministerstwo Zdrowia w projektowanym rozporządzeniu dodało także obowiązek zabezpieczania poszczególnych świadczeń na obszarach gmin i powiatów.