Jak pomóc w ataku padaczki? Pierwsza pomoc, wskazówki

Jeśli wydaje Ci się, że włożenie do ust ołówka, łyżki czy innego przedmiotu osobie, która ma napad padaczkowy, to dobry pomysł to jesteś w błędzie. To jeden z najczęściej powielanych, bardzo szkodliwych mitów. Co w taki sytuacji zrobić, a czego absolutnie robić nie wolno? Warto mieć tego świadomość, bo każdy z nas może być świadkiem takiego napadu w sklepie, komunikacji miejskiej, czy po prostu na ulicy.

We wtorek odbyła się  konferencja prasowa otwierająca edukacyjną kampanię “Uwaga - to jest napad. Życie z rzadkimi zespołami padaczkowymi”, której celem jest budowanie społecznej świadomości dot. rzadkich zespołów padaczkowych, takich jak np. zespół Dravet.

Setki napadów dziennie - właśnie tyle napadów mogą mieć pacjenci z najcięższymi, rzadkimi lekoopornymi zespołami padaczkowymi, jak np. zespół Dravet. Więcej o tej rzadkiej chorobie, która wiąże się z wysokim ryzykiem przedwczesnego zgonu pisaliśmy w materiale poniżej:

W konferencji prasowej wziął także udział ratownik medyczny Przemysława Małeckiego, FAID, który opowiedział co robić w sytuacji, gdy jesteśmy świadkiem napadu padaczkowego.

Pamiętaj, że każde działanie mające na celu pomoc osobie w trakcie napadu powinno być wykonywane z zachowaniem spokoju i ostrożności. Twoje wsparcie może zrobić ogromną różnicę! Napady padaczkowe mogą być przerażające, zarówno dla osoby doświadczającej ataku jak i dla świadków. Ważne jest, aby wiedzieć jak prawidłowo zareagować w celu zapewnienia bezpieczeństwa bezpieczeństwo i komfortu osoby poszkodowanej.

Oto kilka kroków, które należy podjąć w sytuacji ataku padaczki:

1. Zachowaj spokój
   Pierwszą i najważniejszą rzeczą jest zachowanie spokoju. Panika może utrudnić udzielenie skutecznej pomocy.
    
2. Usuń niebezpieczne przedmioty
   
   Upewnij się, że wokół osoby, która ma napad padaczkowy, nie ma niebezpiecznych przedmiotów. Może to być szczególnie ważne, gdy występują napady toniczno-kloniczne, czyli drgawki i sztywność mięśni. Upewnij się, że osoba nie uderzy się o meble czy inne twarde przedmioty.
    
3. Zapewnij dostęp do tlenu
   
   Otwórz okno, aby zapewnić dostęp świeżego powietrza, i udrożnij drogi oddechowe osoby. Monitoruj, czy osoba oddycha prawidłowo.
   
   W każdym ataku padaczki należy podejrzewać i spodziewać się zatrzymania oddechu i zatrzymania krążenia, czyli przede wszystkim naszą rolą jest kontrolowanie oddechu i oczywiście wezwanie zespołu ratownictwa medycznego - mówi Przemysław Małecki, ratownik medyczny, firma szkoleniowa FAID.
    
4. Wezwij pomoc medyczną
   Jak najszybciej wezwij zespół ratownictwa medycznego. Ich zadaniem będzie podanie odpowiednich leków, aby zatrzymać napad. W przypadku padaczki lekoopornej jest to szczególnie ważne.
   
   Co dalej?
   
   Po zakończeniu napadu ułóż osobę w pozycji bezpiecznej na boku, aby zapewnić drożność dróg oddechowych i umożliwić swobodne oddychanie. Jeśli nie masz doświadczenia ani nie wiesz, co się dzieje, ta pozycja jest najbezpieczniejsza.

• Nie wkładaj nic do jamy ustnej osoby, która doświadcza napadu!

• Nie wyciągaj języka osoby, która ma atak!

• Nie przytrzymuj ruchów osoby, która ma napad, ponieważ może to prowadzić do urazów!

Czego nie wolno robić przy ataku padaczki?

Nie wkładaj nic do ust osoby mającej napad — żadnych łyżek, ołówków ani palców. Nie próbuj też przytrzymywać jej ciała ani powstrzymywać drgawek. Takie działania mogą spowodować urazy, złamania lub uduszenie. Najbezpieczniej jest usunąć niebezpieczne przedmioty z otoczenia i kontrolować oddech.

Ile powinna spać osoba z padaczką?

Dorosły z padaczką powinien spać 7–9 godzin dziennie, a dzieci nawet do 10 godzin. Niedobór snu może prowokować napady, dlatego rytm snu i czuwania powinien być regularny. Nawet jedna nieprzespana noc może zwiększyć ryzyko ataku.

Co pić przy padaczce?

Najlepiej sprawdza się woda — regularne nawodnienie pomaga utrzymać równowagę elektrolitową. Unikaj alkoholu i napojów z dużą ilością kofeiny, które mogą zaburzać działanie leków przeciwpadaczkowych i zwiększać pobudliwość układu nerwowego.

Czy przy ataku padaczki się krzyczy?

Tak, może wystąpić krzyk w momencie rozpoczęcia napadu toniczno-klonicznego. Dochodzi wtedy do gwałtownego skurczu mięśni klatki piersiowej i krtani, który może spowodować niekontrolowany okrzyk. To naturalny objaw fizjologiczny, a nie wyraz bólu.

Jak długo trwa napad padaczkowy?

Większość napadów trwa od 30 sekund do 2 minut. Jeśli napad przekracza 5 minut, należy natychmiast wezwać pogotowie — może to być stan padaczkowy, który zagraża życiu.

Czy każdy napad padaczkowy wygląda tak samo?

Nie. Występują różne rodzaje napadów: uogólnione, z utratą przytomności i drgawkami, oraz częściowe, w których osoba może mieć chwilowy brak kontaktu, pusty wzrok lub drżenie jednej części ciała.

Co zrobić po napadzie padaczki?

Po ustaniu drgawek ułóż osobę na boku, aby mogła swobodnie oddychać. Nie podawaj jej wody ani leków od razu po napadzie — poczekaj, aż odzyska pełną świadomość. Jeśli nie reaguje lub ma problemy z oddechem, wezwij pomoc medyczną.

Czy padaczka jest uleczalna?

Padaczka jest chorobą przewlekłą, ale w większości przypadków da się ją dobrze kontrolować za pomocą leków przeciwpadaczkowych. U części pacjentów po kilku latach bez napadów lekarz może rozważyć odstawienie terapii.

Jak rozpoznać, że zbliża się napad padaczkowy?

Niektóre osoby odczuwają tzw. aurę padaczkową – chwilowe mrowienie, błyski przed oczami, dziwne zapachy lub uczucie déjà vu. To sygnał ostrzegawczy, by szybko usiąść lub położyć się w bezpiecznym miejscu.

Czy osoba z padaczką może uprawiać sport?

Tak, ale z rozsądkiem. Sporty kontaktowe lub wymagające przebywania na wysokości (np. wspinaczka, nurkowanie) są ryzykowne. Zaleca się regularny ruch — spacery, pływanie, joga — który poprawia ogólne samopoczucie i stabilizuje sen.