Borelioza: metoda ILADS zakazana w Polsce. Wprowadzono postępowania karne wobec lekarzy stosujących niesprawdzoną terapię ILADS. Stanowisko Naczelnej Izby Lekarskiej

Czy zniknie podziemie boreliozowe w Polsce? Komisja Zdrowia rozpatrzyła w czwartek informację ministra zdrowia, dotyczącą różnych dostępnych w Polsce metod leczenia chorych na boreliozę. Najwięcej miejsca poświęcono metodzie ILADS, uznanej za niesprawdzoną i potencjalnie szkodliwą.

Od miesięcy trwają działania, które mają na celu zaprzestanie stosowania w naszym kraju leczenia metodą ILADS. Terapia tą metodą wymaga wielomiesięcznej antybiotykoterapii, często z zastosowaniem dwóch lub trzech antybiotyków jednocześnie. W 2023 roku Rada Ekspertów Naczelnej Izby Lekarskiej wydała stanowisko, w którym sprzeciwia się jej stosowaniu. Sama terapia ILADS, jak wskazała wiceminister zdrowia Urszula Demkow, jest terapią wielolekową i polega na podawaniu pacjentowi kombinacji antybiotyków oraz dodatku różnych innych leków, które się stosuje m.in. w terapii gruźlicy, malarii, a także leków przeciwpasożytniczych.

Urszula Demkow podkreśliła, że choć boreliozę leczy się antybiotykami, to jak powiedziała "Borrelia jest dość wrażliwym patogenem na antybiotyki".

Dyskusja o szkodliwości ILADS toczy się już dłuższy czas, ale podjęto konkretne działania. Rzecznik Praw Pacjenta Bartłomiej Chmielowiec, poinformował, że zostały wszczęte postępowania, które mają na celu zaprzestanie stosowania metody ILADS w Polsce w leczeniu boreliozy.

Chmielowiec zaznaczył, że w większości przypadków podmioty, wobec których toczyło się postępowanie, dostosowały się do decyzji RPP. Jednak dwa ośrodki w dalszym ciągu stosują terapię ILADS.

Urszula Demkow stwierdziła, że borelioza jest chorobą kłopotliwą w diagnozowaniu. Jeśli pacjent zgłasza się do lekarza z tzw. rumieniem wędrującym, charakterystycznym dla boreliozy, dość łatwo ją rozpoznać. Jednak są przypadki, gdy po pomoc przychodzi osoba z objawami, wskazującymi na wiele innych chorób. To mogą być bóle stawów, nie mające uzasadnienia zmęczenie czy kłopoty neurologiczne. Wtedy lekarze nieobyci z boreliozą diagnozują ją, choć to nie ona jest przyczyną dolegliwości. Jak stwierdziła Demkow, w Polsce mamy do czynienia z nadrozpoznawalnością boreliozy, co jest dużym problemem, na który pacjenci na własną rękę szukają lekarstwa. Nadmierne rozpoznawanie boreliozy odwraca też uwagę od diagnozowania właściwej choroby, wydłużając niepotrzebnie czas do rozpoczęcia prawidłowego leczenia.

Prof. Magdalena Wiśniewska, przewodnicząca Rady Ekspertów przy NRL, która to Rada wydała konkretne stanowisko dotyczące leczenia boreliozy i stosowania metody ILADS, zaznaczyła, że zakaz stosowania ILADS służy m.in. przeciwdziałaniu postępującej antybiotykooporności.

- Tu jest zero-jedynkowo, tu nie ma nic między zerem a jedynką. Jest jedna wiedza medyczna, która wskazuje na to, że metoda ILADS jest oparta na jednej jedynej publikacji z 2014 roku, która nota bene oparta jest na bardzo niskiej jakości dowodach medycznych. Z niej jednoznacznie wynika, że analiza korzyści i ryzyka wskazała po tej publikacji, że do tej terapii skłanialiby się pacjenci, a nie lekarze. Więc tej jakości dowody medyczne nie mogą stanowić żadnej podstawy do jej stosowania. Wszelkie wytyczne polskie, europejskie i światowe wskazują na to, że leczenie antybiotykoterapią dłuższą niż 21 dni w przypadku potwierdzonej boreliozy, nie przynosi korzyści. Na co dzień w praktyce lekarskiej mamy do czynienia z powikłaniami przewlekłej antybiotykoterapii. To m.in. epidemia infekcji opornych na antybiotyki wszelkiego rodzaju – powiedziała prof. Wiśniewska.