Co to jest cancer ghosting? Zamiast wsparcia znajomi nagle się odsuwają

Kiedy ktoś słyszy diagnozę nowotworową, naturalnym odruchem otoczenia powinno być wsparcie. Tymczasem bywa odwrotnie – znajomi i przyjaciele nagle milkną, wycofują się, nie wiedzą, co powiedzieć. To zjawisko coraz częściej określane jest mianem „cancer ghosting”. Jak podkreśla Emilia Klimasara z Fundacja Rak'n'Roll, nie wynika ono ze złej woli, lecz z bezradności wobec choroby i emocji.

Według danych przywoływanych przez fundację nawet 6 na 10 osób po diagnozie doświadcza „cancer ghostingu”, a nawet około 90 proc. chorych deklaruje poczucie osamotnienia. To oznacza, że w jednym z najtrudniejszych momentów życia część relacji nagle się zmienia lub zanika.

Najbliższa rodzina zwykle pozostaje obecna, choćby ze względów praktycznych – pomaga w wizytach lekarskich czy leczeniu. Problem dotyczy jednak relacji towarzyskich i przyjacielskich, które wcześniej były ważną częścią codzienności.

Jak wspomina, jedna z podopiecznych fundacji zaczęła zastanawiać się, „co z nią jest nie tak, że ludzie z jej otoczenia znikają”, czy powodem jest zmiana wyglądu, mniejsza dyspozycyjność, a może jakiś błąd z jej strony.

To poczucie opuszczenia bywa podwójnie bolesne: choroba odbiera stabilność, a milczenie otoczenia dodatkowo potęguje samotność i poczucie winy.

Eksperci wskazują, że cancer ghosting ma wiele źródeł. Jednym z nich jest wciąż obecne tabu wokół chorób nowotworowych oraz brak języka do rozmowy o emocjach.

Do wycofania się bliskich prowadzą najczęściej emocje takie jak niezręczność, strach przed rozmową o chorobie, obawa, że nie będą umieli pomóc lub odpowiednio zareagować.

Paradoksalnie nawet dobre intencje nie zawsze przynoszą ulgę. Popularne zdania w rodzaju: „musisz walczyć”, „na pewno wygrasz” czy „nie trać nadziei” dla części pacjentów są wsparciem, ale dla innych stają się dodatkową presją.

Specjaliści podkreślają, że nie istnieje uniwersalny zestaw właściwych słów. Kluczowa jest gotowość do rozmowy i uważne słuchanie potrzeb chorego.

Fundacja stworzyła narzędzie „pierwsze słowo”, które ma pomóc przełamać ciszę i wykonać pierwszy krok w kontakcie z chorującą osobą.

Na stronie projektu zebrano wskazówki dotyczące rozmów o chorobie i emocjach, a także grafiki podpowiadające, jak rozpocząć kontakt po diagnozie. Kluczowym elementem jest czat oparty na modelu językowym sztucznej inteligencji, opracowany we współpracy z psychoonkolożką, pacjentką onkologiczną oraz specjalistką od języka.

Narzędzie ma uczyć, jak rozmawiać w sposób empatyczny – jak zapytać o samopoczucie, jak reagować na emocje i jak być obecnym, nawet jeśli brakuje właściwych słów.

Bo – jak podkreślają twórcy projektu – najgorsze, co można zrobić, to zniknąć. A czasem jedno zdanie wystarczy, by przerwać ciszę: „Jestem. Jeśli chcesz, możemy porozmawiać”.