63 tysiące zgonów przez upały w Europie – raport Lancet ostrzega przed skutkami zmian klimatu dla zdrowia

Najnowszy raport Lancet Countdown 2026 o zdrowiu i klimacie w Europie pokazuje, że zmiana klimatu staje się jednym z największych zagrożeń zdrowia publicznego. W 2024 roku aż 63 tysiące osób zmarło z powodu upałów, a rosnące temperatury sprzyjają rozprzestrzenianiu chorób zakaźnych. Bez szybkich działań skutki dla zdrowia, żywności i systemów opieki będą się pogłębiać.

Raport „Lancet Countdown Europe Report on Health and Climate Change 2026” wskazuje, że zmiany klimatyczne i ich wpływ na zdrowie, to dziś kluczowy problem w całej Europie. W analizie podkreślono, że niemal każdy region kontynentu doświadcza już skutków ekstremalnych temperatur. Dane pokazują ogromną skalę zagrożenia dla zdrowia publicznego.

Najbardziej alarmującą informacją jest liczba 63 tysięcy zgonów z powodu upału w 2024 roku.

Wskaźniki rosną bardzo szybko:

- ostrzeżenia o ekstremalnym upale wzrosły o 318 proc.,

- narażenie na wysokie temperatury o 254 proc.,

- liczba niebezpiecznych godzin dla aktywności fizycznej o 88 proc.

Wzrost temperatur sprzyja rozwojowi groźnych patogenów. W raporcie wskazano m.in. na bakterie Vibrio, które coraz częściej pojawiają się nawet w Bałtyku.

Niepokoją także dane dotyczące wirusów:

- w 2025 roku odnotowano 1112 przypadków wirusa Zachodniego Nilu,

- rośnie liczba zakażeń denga, chikungunya i Zika.

Raport wskazuje także na pogorszenie jakości diety. Śmiertelność związana z dietą wzrosła o 1 proc. w ciągu roku, co oznacza dodatkowe zgony.

Koszty niezdrowego żywienia sięgają aż 95 miliardów dolarów rocznie. Wzrost spożycia wysoko przetworzonej żywności zwiększa ryzyko otyłości i chorób przewlekłych.

Wysokie temperatury skracają czas pracy – średnio o 24 godziny rocznie na pracownika w latach 2000–2023.

Szczególnie dotknięte są sektory takie jak rolnictwo, gdzie rosną:

- koszty produkcji,

- ryzyko zdrowotne pracowników,

- straty plonów.

Raport zwraca uwagę na niepokojący trend – mimo rosnącej liczby badań spada zainteresowanie tematem klimatu.

Jednocześnie badania pokazują, że aż 74 proc. Polaków uważa, że zmiana klimatu dotknie przyszłe pokolenia.

Autorzy raportu podkreślają konieczność natychmiastowych działań.

W podsumowaniu czytamy: