6 lat, tyle wg Eurostatu w przybliżeniu wynosi statystyczna różnica w oczekiwanej długości życia między Polakami a Duńczykami. Skąd biorą się te różnice i czy w Polsce jesteśmy w stanie korzystać z rozwiązań sprawdzonych w Danii, aby wydłużyć życie naszych obywateli? Jak zyskać 6 lat życia dla Polaków?

Wykluczenie społeczne osób starszych

W definicjach starości można odnaleźć próbę określenia wieku, który możemy traktować jako jej początek. Starość rozumiana jest jako końcowy okres starzenia się, który nieuchronnie kończy się śmiercią. W tym znaczeniu za początek starości przyjmuje się umownie 60. (według Światowej Organizacji Zdrowia – WHO) lub 65. rok życia.

Ponad 50-cio procentowy wpływ na zdrowie ma styl życia, którego częścią jest kondycja psychiczna oraz dobrostan. Na obie te składowe wpływa zjawisko wykluczenia społecznego osób starszych. I choć jego skala jest dość trudna do jednoznacznego oszacowania, wiemy, że istnieje i stanowi duży problem w życiu osób w podeszłym wieku.

Wg opracowań naukowych, zagrożenie wykluczenia społecznego seniorów może mieć źródło w następujących obszarach: rynek pracy, rozwój umiejętności zawodowych, relacje rodzinne, baza ekonomiczna. Ponadto osoby w podeszłym wieku ze względu na zwiększone ryzyko chorób i powikłań zdrowotnych oraz niższą odporność na infekcje i trudności z regeneracją, potrzebują inaczej ułożonej opieki.

Niestety zwiększona zachorowalność, niejednokrotnie nawet wielochorobowość seniorów bardzo często idzie w parze z aspektem wykluczenia społecznego. Znane są przypadki oddawania pod opiekę szpitali osób starszych w okresach świątecznych czy okołourlopowych. Wykluczenie społeczne pogarsza nastrój psychiczny seniorów, doprowadza do obniżonej jakości opieki medycznej, a nawet jej braku, w efekcie przekładając się wprost na długość ich życia.

Co na to Królestwo Danii?

W Danii zaobserwowano ten trend już ponad 90 lat temu. Pierwsze domy opieki nad osobami starszymi powstały tam w latach 30. XX wieku. Już wtedy skoncentrowano się na starszych obywatelach. Organizując opiekę i rehabilitację tak, aby jak najdłużej utrzymać tych pacjentów w dobrej kondycji. Koncentracja na pacjencie, zauważenie jego godności doprowadziło do zmiany pod koniec lat 80. Wtedy podejście Danii do opieki nad osobami starszymi uległo transformacji. Nacisk i koncentracja na domach opieki zmieniły się w umożliwienie starszym obywatelom pozostania jak najdłużej samowystarczalnymi we własnych domach, jak najbliżej rodzin i lokalnych społeczności tak, aby czuli się aktywną częścią swojego środowiska. Zmiana ta wynikała z wieloletnich obserwacji i badań przeprowadzanych wśród duńskich seniorów. Zauważono wykluczenie społeczne i dzięki dialogowi z seniorami, starano się znaleźć na to zjawisko antidotum.

Zmiana w podejściu do opieki nad starszymi pacjentami wymusiła zmiany w jej organizacji. Pobyty w domach opieki zamieniono na opiekę domową, wspieraną bardzo mocno pracą pielęgniarki domowej. Jak już wcześniej stwierdziliśmy, społeczeństwo się starzeje, nie inaczej jest w Danii – dlatego świadczeniodawcy, mając na uwadze m.in. wzrost wieku personelu medycznego, poszukują cały czas sposobów na to, by tę domową opiekę nad seniorami usprawnić. Zmiana w tym zakresie ma charakter permanentny, a wyniki tego procesu usprawniają życie pacjentów w podeszłym wieku. Wykorzystywanie nowych technologii, wprowadzanie ich do codziennego życia to wg Duńczyków sposób na pomoc pacjentom i organizatorom tej opieki.

Nawet sprzęty z pozoru proste, wspierające podstawowe czynności, mogą bardzo ułatwić życie chorych. Produkcja łóżek czy krzeseł, które stawiają na pierwszym miejscu funkcjonalność zarówno dla pacjenta, jak i dla personelu medycznego potrafią zmienić życie osób potrzebujących opieki na co dzień i wsparcia w codziennych czynnościach. Duńskie firmy opierając się na wieloletnich doświadczeniach własnych, na współpracy inżynierów z personelem medycznym, z pacjentami i ich opiekunami produkują z sukcesami już od wielu lat sprzęty, które dzięki swojej ergonomii i znakomitej jakości pozwalają podnosić jakość życia pacjentów.

W trakcie rekonesansu wśród czołowych duńskich producentów zauważyliśmy wspólny mianownik większości firm produkujących infrastrukturę dla pacjentów o zwiększonych wymaganiach. Każda z tych firm jako najważniejszą cechę swoich produktów wskazuje pacjentocentryczność. Podejście producentów jest spójne i stawia odbiorcę dostarczanych produktów w centrum zainteresowania. Należy bowiem pamiętać, że jest ona bardzo istotnym elementem opieki medycznej i powinna być respektowana przez wszystkich pracowników służby zdrowia. Jeśli pacjent czuje się szanowany i doceniany, może to pozytywnie wpłynąć na jego samopoczucie i przebieg leczenia.

Przykłady godne naśladowania

To właśnie pacjentocenryczność jest motorem napędowym nowych produktów dostarczanych przez Ablenordic. Jest to producent i dystrybutor zarówno sprzętu szpitalnego, wózków inwalidzkich oraz akcesoriów, jak i ubrań dla pacjentów niepełnosprawnych. W części produkującej łóżka szpitalne stawia na użyteczność i funkcjonalność. Produkując swoje łóżka, tak by były one wsparciem zarówno dla pacjentów, jak i dla personelu pielęgniarskiego. Ponieważ to właśnie łóżko jest podstawowym narzędziem pracy personelu pielęgniarskiego, firma projektuje swoje produkty tak, by ułatwiały wykonywanie codziennych zadań.

Jedno z łóżek tego producenta „OPUS 5”, zostało opisane w dokumencie duńskiego Ministerstwa Zdrowia dotyczącym opieki nad osobami starszymi i potrzebującymi stałej opieki. Jego usprawniony mechanizm pozwala spionizować pacjenta z wykorzystaniem mniejszego nakładu siły. Znakomite oceny temu produktowi wystawiają również osoby pracujące z pacjentami.

Dzięki dodatkowym funkcjom podstawowego narzędzia, jakim jest łóżko, personel może pracować, minimalizując swoje przeciążenia.

Kolejną duńską firmą, która dostarcza unikalne, personalizowane łóżka obrotowe dla pacjentów z wielu zakątków świata jest RotoBed. Produkowane przez nich łóżka obrotowe są wynikiem gruntownych badań i ciągłych innowacji, a dzięki ścisłej współpracy inżynierów z pacjentami, opiekunami, rodzinami i instytucjami medycznymi każdy kolejny model wspiera potrzeby pacjentów coraz lepiej.

Mechanizm łóżka RotoBed symulując naturalny ruch ciała, delikatnie przenosi pacjenta do pozycji siedzącej, a następnie obraca w oczekiwanym kierunku. Proces ten ułatwia pacjentowi przejście na chodzik lub wózek inwalidzki. Cały obrót trwa mniej niż minutę. Łóżko praktycznie wykonuje całą ciężką pracę za pacjenta, zwiększając jakość życia nawet pacjentom z najcięższymi chorobami.

Michael Salling cierpiący na stwardnienie rozsiane, chorobę powodującą, że jego mięśnie blokują się, uniemożliwiając mu wchodzenie i wychodzenie z łóżka, tak opisuje swoje doświadczenia:

Dziś korzystając z wyspecjalizowanego sprzętu, jakim jest łóżko RotoBed, sytuacja wygląda inaczej:

Przy produkcji łóżek firma RotoBed opiera się na wysokiej jakości materiałach oraz na daleko posuniętej personalizacji. Firma szanuje osobiste potrzeby każdego pacjenta i stara się, aby Ci używając ich łóżek, byli bardziej samodzielni i mieli dzięki temu lepszą jakość życia. Urządzenie to ma za zadanie również ułatwić codzienne zajęcia rodzinie i opiekunom.

Pochodząca ze Skandynawii VELA koncentruje się na tworzeniu estetycznych, ergonomicznie dopracowanych, wysokiej jakości krzeseł dla osób niepełnosprawnych i seniorów. Asortyment produktów rehabilitacyjnych VELA umożliwia osobom niepełnosprawnym aktywność i udział w codziennych czynnościach, przez co staje się istotnym elementem ich życia. Krzesła VELA są zoptymalizowane tak, aby dać użytkownikowi, jak największą niezależność w szkole, w domu czy w pracy.

Krzesła te mają współczesny design, koncentrujący się na komforcie, wsparciu i prostych, przyjaznych dla użytkownika funkcjach. Pomagają one radzić sobie z większą liczbą codziennych czynności bez pomocy opiekuna i dawać poczucie samodzielności. Krzesła VELA zostały zaprojektowane tak, aby zwiększać niezależność pacjentów przy mniejszym wysiłku. W codziennej eksploatacji prowadzi to do lepszej jakości codziennego życia.

Co może dać pacjentocentryczność?

Wszyscy wymienieni producenci poprzez swój asortyment chcą ułatwić i usprawnić codzienne życie pacjentów. Firmy skupiają się na godności użytkowników tak, jak przedstawiona przed chwilą reprezentacja duńskich przedsiębiorstw. Stawiają na połączenie zaawansowanych rozwiązań inżynierskich, z najwyższą użytecznością dla pacjenta. Wszystko to z przekonania, że chory powinien być traktowany z szacunkiem i poważaniem, niezależnie od swojego stanu zdrowia. Użyteczność sprzętu medycznego może mieć wpływ na komfort i wygodę, ważne jest jednak również to, aby personel medyczny stosował się do zasad etyki i respektował godność pacjenta podczas wykonywania swoich obowiązków, niezależnie od tego, jaki sprzęt jest do tego wykorzystywany.

Pacjentocentryczność oznacza, że każdy pacjent jest traktowany jako indywidualna osoba, a nie jako przypadek medyczny. Jego potrzeby i preferencje, wiedza i doświadczenie są uwzględniane przy podejmowaniu decyzji o leczeniu i opiece. Takie podejście może pomóc w zapewnieniu pacjentowi lepszej opieki i lepszej jakości życia. Może również przyczynić się do zwiększenia zaufania pacjenta do personelu medycznego i do lepszej komunikacji między nimi. W końcu pacjentocentryczne podejście może przyczynić się do lepszych wyników leczenia i polepszenia stanu zdrowia pacjenta, co w konsekwencji może mieć wpływ na wydłużenie jego życia. Jak wykorzystać duńskie rozwiązania w Polsce?

Wszystkich, którzy chcieliby skorzystać z duńskiego doświadczenia, poznać lepiej rozwiązania ułatwiające opiekę nad osobami starszymi lub nawiązać współpracę zapraszamy do kontaktu bezpośredniego z:

Doradcą Biura Handlowego Ambasady Królestwa Danii

Izabellą Żonkowską

IZAZON@UM.DK

_{Artykuł przygotowany wspólnie z Ambasadą Królestwa Danii}

_Bibliografia

1. _{Strona https://ec.europa.eu/eurostat/cache/infographs/womenmen/bloc-1a.html?lang=en dostęp 04.02.2023}
2. _{T. Grodzicki, J. Kocemba, A. Skalska, Geriatria z elementami gerontologii ogólnej. Podręcznik dla lekarzy i studentów, Gdańsk 2007,}
3. _{Norbert G. Pikuła, Samotność czy wykluczenie społeczne osób starszych?}
4. _{Aldona Molesztak, Jakość życia ludzi starych w aspekcie ich zdrowia, Uniwersytet Kazimierza Wielkiego}