Nowa lista leków zagrożonych brakiem dostępności. Insuliny, Ozempic i ADHD wśród 282 pozycji

Opublikowano listę leków zagrożonych brakiem dostępności, a na niej widnieją 282 specyfiki. Nowy wykaz opublikowany przez Ministerstwo Zdrowia 31 marca 2026, pokazuje realne problemy z dostępnością terapii. Dla wielu osób oznacza to ryzyko przerwania leczenia i trudności z realizacją recept.

Od 8 kwietnia 2026 r. zacznie obowiązywać nowa lista leków zagrożonych brakiem dostępności, obejmująca aż 282 produkty. Wykaz został opublikowany przez Ministerstwo Zdrowia 31 marca 2026 i ogłoszony w Dzienniku Urzędowym.

Mechanizm tworzenia wykazu opiera się na konkretnych danych z rynku. Lek trafia na listę, gdy jest niedostępny w co najmniej 5% aptek w danym województwie, a brak potwierdzają raporty systemu nadzoru farmaceutycznego.

Oznacza to, że lista obejmuje produkty, które już zaczynają znikać z rynku, a nie dopiero mogą stać się problemem.

Największe obawy budzi fakt, że na liście znalazły się kluczowe leki dla pacjentów przewlekle chorych. Dotyczy to szczególnie terapii takich jak cukrzyca, gdzie pojawiają się różne typy insulin, w tym Lantus, Humalog i Apidra.

Na wykazie znalazł się także Ozempic, stosowany w leczeniu cukrzycy i otyłości, oraz leki na ADHD, takie jak Medikinet, Concerta i Atenza, co może utrudnić ciągłość terapii.

Problem nie ogranicza się tylko do chorób przewlekłych. Na liście znalazły się również leki przeciwbólowe opioidowe, w tym morfina i fentanyl, a także szczepionka Gardasil 9 przeciw HPV.

Obejmuje to również preparaty dla niemowląt, leki neurologiczne i przeciwpadaczkowe, co pokazuje, że skala problemu jest szeroka i dotyka różnych grup pacjentów.

Wprowadzenie listy oznacza przede wszystkim zakaz eksportu leków za granicę i większą kontrolę nad ich obrotem. Nie oznacza to jednak poprawy dostępności w aptekach, ponieważ lista działa głównie jako mechanizm ograniczający wywóz.

Dla pacjenta oznacza to często konieczność szukania leku w różnych miejscach lub zmianę terapii po konsultacji z lekarzem.

Jednym z głównych powodów jest różnica cen między krajami. Leki w Polsce są tańsze niż w Europie Zachodniej, co sprzyja ich wywozowi i powstawaniu tzw. odwróconego łańcucha dystrybucji.

Lista antywywozowa ma ograniczyć ten proceder, ale bez zwiększenia produkcji i dostaw problem niedoborów może się powtarzać.

Dla wielu pacjentów sytuacja oznacza realne ryzyko. Osoby stosujące konkretne preparaty, np. insuliny czy leki na ADHD, mogą nagle stracić dostęp do terapii. W praktyce oznacza to konieczność szybkiego kontaktu z lekarzem i dostosowania leczenia, co może wpłynąć na stabilność zdrowia i skuteczność terapii.