Czy za nieuzasadnione wezwanie karetki i wizytę na SOR zapłacimy? Petycja w Ministerstwie Zdrowia może zmienić zasady

Czy resort zdrowia wprowadzi opłaty za nieuzasadnione wezwanie karetki i zgłoszenie na SOR? Do Ministerstwa Zdrowia wpłynęła petycja, która może wywołać rewolucję w systemie ratownictwa medycznego.

Szpitalny Oddział Ratunkowy (SOR) to miejsce przeznaczone do niesienia pomocy pacjentom w stanie nagłego zagrożenia zdrowia lub życia. Nie jest to ani przychodnia, ani punkt nocnej i świątecznej opieki zdrowotnej. Pomimo tego coraz częściej traktowany jest jako alternatywa dla podstawowej opieki zdrowotnej. Pisze o tym zdrowiego.pl i pisaliśmy o tym w politykazdrowotna.com:

Lekarze i ratownicy medyczni z całej Polski alarmują: liczba nieuzasadnionych zgłoszeń na SOR stale rośnie.

Pacjenci zgłaszają się po kilku godzinach objawów przeziębienia, z przewlekłymi bólami kręgosłupa czy stawów, a nawet po to, by uzyskać zwolnienie lekarskie L4 lub receptę. Tymczasem, jak podkreślają medycy, każda taka wizyta blokuje możliwość szybkiego udzielenia pomocy osobom w stanie zagrażającym życiu, takim jak udar, zawał czy masywny krwotok.

Podobne zjawisko obserwowane jest w systemie ratownictwa medycznego. Nieuzasadnione wezwanie karetki często służy jako „taksówka do szpitala” lub sposób na ominięcie kolejki do lekarza. Jak relacjonują ratownicy w rozmowie zdrowiego.pl, pacjenci potrafią dzwonić po karetkę, bo „nie mają czym dojechać”, „czują się przeziębieni” albo chcą receptę na antybiotyk. Takie działania nie tylko dezorganizują pracę zespołów ratowniczych, ale też stanowią zagrożenie – bo w tym samym czasie może dojść do wypadku drogowego, zawału serca czy zatrzymania krążenia, które będą wymagały natychmiastowej interwencji.

6 lipca 2025 roku do resortu zdrowia wpłynęła petycja, której autor domaga się wprowadzenia przepisów umożliwiających obciążenie pacjentów kosztami nieuzasadnionego wezwania karetki lub zgłoszenia na SOR. W myśl proponowanych zmian dyrektorzy szpitali oraz stacji pogotowia ratunkowego mieliby prawo do występowania o zwrot kosztów w sytuacjach, gdy interwencja medyczna była bezzasadna.

Autor petycji zaznacza przy tym, że system powinien przewidywać możliwość umorzenia takich opłat w szczególnych przypadkach, na przykład, gdy pacjent jest nieubezpieczony i znajduje się w trudnej sytuacji życiowej. I rzeczywiście wprowadzenie zmian legislacyjnych w tym obszarze wymaga wyważenia i delikatności tak, by pacjenci w potrzebie nie obawiali się z kolei zgłaszać na SOR-y w obawie przed konsekwencjami. Choć autor nie ujawnia swojej tożsamości i nie przedstawia szczegółowych wyliczeń ekonomicznych, petycja porusza temat istotny z punktu widzenia funkcjonowania całego systemu ochrony zdrowia.

Ministerstwo Zdrowia ma do trzech miesięcy na jej rozpatrzenie, a w wyjątkowych sytuacjach termin ten może zostać wydłużony do sześciu miesięcy.

Eksperci przypominają, że z usług SOR należy korzystać wyłącznie w sytuacjach nagłych i poważnych, które mogą sugerować zagrożenie życia. Typowe objawy, które uzasadniają zgłoszenie na Szpitalny Oddział Ratunkowy, to m.in. silny ból w klatce piersiowej, nagła duszność, utrata przytomności, drgawki, objawy udaru mózgu, masywny krwotok, uraz wielonarządowy, a także reakcja anafilaktyczna lub wysoka gorączka z drgawkami i sztywnością karku.

W każdej innej sytuacji, w tym przewlekłych dolegliwościach, objawach infekcji, prośbach o receptę lub zwolnienie L4 właściwym miejscem kontaktu jest lekarz rodzinny, przychodnia POZ lub punkt nocnej i świątecznej opieki medycznej.

Choć sama petycja nie ma mocy wiążącej, może stanowić początek szerszej debaty o odpowiedzialności pacjentów za racjonalne korzystanie z systemu ochrony zdrowia. W sytuacji, gdy ratownictwo medyczne i SOR-y są coraz bardziej przeciążone, konieczne mogą okazać się zmiany, które będą zniechęcać do nadużyć i promować edukację zdrowotną.

Czy resort zdrowia zdecyduje się na wprowadzenie opłat za nieuzasadnione wezwanie karetki i wizyty na SOR? Odpowiedź poznamy zapewne w nadchodzących miesiącach, kiedy Ministerstwo Zdrowia zakończy analizę petycji.

Nieuzasadnione wezwanie zespołu ratownictwa medycznego może skutkować surowymi konsekwencjami prawnymi - od grzywny, przez areszt, aż po ograniczenie wolności. W określonych przypadkach możliwe jest także nałożenie dodatkowej opłaty w postaci tzw. nawiązki. W świetle przepisów Kodeksu wykroczeń osoba, która bez potrzeby wzywa karetkę, może zostać ukarana grzywną sięgającą 1500 zł. Dotyczy to m.in. blokowania numeru alarmowego 112.

Sąd ma również możliwość orzeczenia kary aresztu lub ograniczenia wolności, zwłaszcza jeśli wezwanie doprowadziło do nieuzasadnionej interwencji służb ratowniczych. W sytuacji gdy dojdzie do niepotrzebnej akcji np. pogotowia ratunkowego lub straży pożarnej, może zostać nałożona dodatkowa sankcja w formie nawiązki – jej wysokość wynosi zazwyczaj 1000 zł.

Choć takie działania generują realne koszty i mogą opóźniać pomoc dla osób rzeczywiście wymagających pilnej interwencji, obecnie Ministerstwo Zdrowia nie przewiduje obowiązkowych opłat za bezzasadne wezwania karetki.

Nieuzasadnione wezwanie pogotowia traktowane jest jako wykroczenie i może nieść poważne skutki prawne i finansowe. Dlatego warto pamiętać, że numer alarmowy 112 należy wykorzystywać wyłącznie w sytuacjach, które stanowią bezpośrednie zagrożenie dla życia lub zdrowia.