Mięsak a rak: Różnice, rokowania i leczenie | Specjalista wyjaśnia groźbę nowotworów mezenchymalnych | Najnowsze postępy w terapii mięsaków | Profilaktyka kluczem do długiego życia

Mięsaki to grupa nowotworów złośliwych o rokowaniu gorszym niż raki – tak jak w przypadku raków wyróżniamy jednak mięsaki o łagodniejszym, oraz bardziej agresywnym przebiegu. Nie ma czynników, które predysponowałyby do ich występowania, więc tak naprawdę mogą przytrafić się każdemu. Na szczęście są chorobą rzadką – to ok. 1% wszystkich nowotworów złośliwych u osób dorosłych oraz ok. 10% u dzieci.

Mięsak różni się od raka przede wszystkim źródłem pochodzenia. Rak jest nowotworem złośliwym pochodzącym z komórek nabłonkowych, natomiast mięsak pochodzi z tkanek mezenchymalnych, które są jednym z rodzajów tkanki łącznej. Choć biologia tego nowotworu zbliżona jest do raka, to obie choroby wywodzą się z różnych tkanek. Mówiąc wprost, nie można określać mięsaków „gorszą odmianą raka”, gdyż są to różne choroby. Różnic jest jednak więcej.

Ciężko jest udzielić jednoznacznej odpowiedzi na jedno z najczęściej pojawiających się wśród pacjentów pytań: o to, jakie są rokowania mięsaków, ponieważ są one bardzo niejednorodną grupą chorób.

.Jak podkreśla specjalista, w ostatnich trzydziestu latach bardzo złe rokowania w przypadku tej choroby uległy jednak nieznacznej poprawie – do poziomu złych i przeciętnych.

Podobnie ciężko jest o uogólnienie, jeśli chodzi o to, w jakim tempie może rozwijać się choroba. Wszystko zależy od tego, jakiego organu jest to nowotwór, a także jakiej grupy wiekowej dotyczy. Przykładowo zmiany charakterystyczne dla ludzi młodych – dzieci i nastolatków – potrafią rozwijać się do gigantycznych rozmiarów w przeciągu kilku tygodni. Z kolei u ludzi starszych może to trwać latami. Nie da się więc w prosty sposób scharakteryzować rozwoju tej choroby. Zdecydowana większość mięsaków rośnie raczej powoli, ale wieloletnio. Są to długotrwałe wzrosty, często z charakterystycznym, nagłym przyspieszeniem – niestety – doprowadzające do przedwczesnej śmierci pacjenta.

Z pewnością można powiedzieć, że korzystniej rokujące są typy mięsaków o mniej agresywnym przebiegu. W przypadku mięsaków tkanek miękkich mniej agresywne są guzy w pierwszym stopniu zaawansowania, tj. położone nad powięzią mięśniową (w tkance podskórnej), o średnicy poniżej pięciu centymetrów i niskim indeksie mitotycznym (wskaźnik mówiący o tym, jak dużo komórek w danej zmianie ulega podziałowi).

Terapia mięsaków niemal zawsze powinna być skojarzona, czyli w odpowiedni sposób łącząca w sobie radioterapię, chemioterapię i chirurgię. Oznacza to, że praktycznie nie ma mięsaków, w przypadku których efektywne mogłoby okazać się samo wycięcie nowotworu.

Mimo tak złych rokowań, w ostatnich trzydziestu latach medycynie udało się osiągnąć ogromne postępy w leczeniu mięsaków. Na przykład zmiany występujące w tkankach miękkich kończyn, gdzie najczęściej lokalizują się guzy – dzięki leczeniu skojarzonemu – nie zawsze od razu są już wskazaniem do amputacji.

Postęp medycyny sprawił, że bardzo często udaje się wykonywać operacje oszczędzające, co jeszcze kilka lat temu było nieosiągalne. To, jak długo będzie żył pacjent po usłyszeniu diagnozy o mięsaku, zależy jednak w głównej mierze od wczesnego wykrycia i prawidłowego leczenia choroby. 

– Dlatego pacjenci powinni mieć świadomość tego, jak ważna jest w tym przypadku profilaktyka. A tę na pewno warto wykonywać w odpowiednich ośrodkach i u wyspecjalizowanych lekarzy – radzi dr Kowalewski.

Czy mięsak jest uleczalny?

Tak, choć rokowania są zróżnicowane. Mięsaki to nowotwory złośliwe, które często mają gorsze prognozy niż raki, ale dzięki postępom w terapii skojarzonej (chirurgia, radioterapia, chemioterapia) możliwe jest wyleczenie niektórych pacjentów, zwłaszcza przy wczesnym wykryciu i mniej agresywnej postaci guza.

Jaki jest lek na mięsaka?

Nie istnieje jeden uniwersalny „lek” na mięsaka. Standardem jest terapia skojarzona – łączenie chirurgicznego usunięcia guza, radioterapii i chemioterapii. W zależności od typu i umiejscowienia guza dobiera się indywidualne schematy leczenia.

Gdzie mięsak daje przerzuty?

Mięsaki mają wysoki potencjał przerzutowania. Najczęściej dają przerzuty do płuc, ale mogą również obejmować inne narządy w zależności od lokalizacji i typu guza.

Jak długo można żyć z mięsakiem macicy?

Nie da się podać jednej odpowiedzi, ponieważ rokowanie zależy od typu histologicznego guza, stopnia zaawansowania i reakcji na leczenie. W niektórych przypadkach pacjenci żyją wiele lat, w innych – przeżycie nie przekracza roku. Generalnie mięsaki macicy, podobnie jak inne mięśniaki tkanek miękkich, należą do grupy nowotworów o niekorzystnym rokowaniu.

Czym różni się mięsak od raka?

Rak rozwija się z komórek nabłonkowych, a mięsak z tkanek mezenchymalnych (łącznych). To dwa różne typy nowotworów, choć oba są złośliwe.

Jakie są objawy mięsaków?

Objawy są niespecyficzne i zależą od lokalizacji guza. Mięsaki mogą rosnąć powoli przez lata lub gwałtownie się powiększać, powodując ból, obrzęk lub ograniczenie ruchomości w miejscu występowania.

Jak wygląda rokowanie w przypadku mięsaków?

Generalnie rokowania są gorsze niż w przypadku raków – mięsaki częściej dają przerzuty i wznowy. Mniej agresywne postacie, np. małe guzy podskórne o niskim wskaźniku mitotycznym, rokują lepiej niż zaawansowane zmiany głębokie czy wieloogniskowe.

na podst. mat. pras.