Matcha – właściwości, działanie i przeciwwskazania. Dlaczego warto pić zieloną herbatę w proszku?

W ciągu ostatnich miesięcy niezwykle popularnym produktem na rynku spożywczym stała się matcha - sproszkowana japońska zielona herbata wytwarzana z liści krzewu herbacianego. Poza uwielbianym przez wielu smakiem cechuje się ogromną liczbą zbawiennych skutków zdrowotnych

Matcha jest sproszkowaną odmianą zielonej herbaty, uprawianą w specyficzny sposób. Istotną część cyklu rozwojowego roślina herbaciana spędza sprzykryta specjalnymi matami bambusowymi, co pozwala jej na produkowanie wiekszej ilości rozmaitych związków bioaktywnych w liściach, takich jak chlorofil (któremu zawdzięcza intensywnie zielony kolor), teanina czy katechiny. W zależności od zbioru skład i smak matchy może się różnić. Pierwszy zbiór to tzw. matcha ceremonialna, najwyższej jakości, nieco słodkawa i intensywnie zielona. Herbata z drugiego zbioru to matcha tradycyjna a ta z ostatniego to matcha kulinarna. Im później zbierane są liście tym bardziej gorzki będzie ich smak i tym ciemniejsze będzie ich zabarwienie. Zazwyczaj w celach komercyjnych sprzedaje się mieszanki pochodzące z różnych zbiorów np. matcha codzienna - mieszanka drugiego i trzeciego zbioru lub matcha luksusowa - liście pochodzące wyłącznie z pierwszego zbioru.

Herbata ta jest zasobna w przeróżne antyoksydanty (przeciwutleniacze), takie jak katechiny, których najbardziej powszechnym przykładem jest EGCG. Po wchłonięciu ograniczają one ilość obecnych w organizmie wolnych rodników, niesparownych atomów tlenu, które w nadmiernych ilościach mogą powodować wzmożone ryzyko chorób kardiologicznych czy neurologicznych oraz wielu nowotworów. Ponadto katechiny działają przeciwwirusowo i przeciwbakteryjnie oraz obniżają poziom cholesterolu we krwi. Stosunek ilości spożytych antyoksydantów w matchy względem zwykłej herbaty zielonej może przekraczać 10:1 na jednostkę objętości. 

Dzięki zawartości L-teaniny herbata ta działa w sposób antystresowy, a zawartość tego związku w matchy jest znacznie wyższa niż w przypadku herbaty zielonej. Związek ten pomaga również w utrzymaniu właściwego poziomu dopaminy i serotoniny w organizmie, co z kolei bezpośrednio przekłada się na jakość pracy i samopoczucie w ciągu dnia. Ponadto matcha posiada zmienną zawartość kofeiny (zależną od czasu zbioru rośliny oraz jej gatunku) a wywołane nią poczucie energiczności utrzymuje się dłużej niż w przypadku zwykłej kawy. Stanowi ona zatem jej doskonałą alternatywę.

Mleko krowie posiada białko kazeinę, które zmieszane z resztą napoju łączy się z EGCG, co ogranicza jego prozdrowotne właściwości. Z tej przyczyny przy przygotowywaniu matchy warto rozważyć zamiennik mleka krowiego, którego zastosowanie zapobiegnie utracie potencjalnych wartości zdrowotnych.

Zrezygnować z picia napoju powinny przede wszystkim osoby cierpiące na nadwrażliwość na kofeinę. Ponadto z uwagi zarówno na obecność kofeiny jak i polifenoli niewskazane jest picie matchy przez kobiety w ciąży oraz kobiety w okresie laktacji. Osoby z chorobami tarczycy oraz osoby przyjmujące leki powinny natomiast skonsultować spożycie napoju ze specjalistą.