Osoba wysoko wrażliwa (WWO) - co to znaczy i jak funkcjonują?

Miałam pacjentkę, która pracowała w biurze. Po powrocie z pracy na godzinę lub dłużej zamykała się w pokoju, wszystkie okna były zasłonięte, a ona wreszcie mogła odetchnąć i odreagować. Zwyczajny gwar w openspejsie był trudny do zaakceptowania. W czasie naszych rozmów sięgnęłyśmy do jej wspomnień z dzieciństwa. Okazało się, że krzyki dzieci na podwórku, głośna muzyka w czasie rodzinnej imprezy czy popołudnie w centrum handlowym to były dla niej koszmary – opowiada Justyna Soroka, psycholog.

Co to znaczy osoba wysoko wrażliwa (WWO)?

Mówiąc najprościej: to, co dla nas jest zwyczajne i średnio nas pobudza, dla osób wysoko wrażliwych może być bardzo silnie stymulujące. Wysoka wrażliwość nie jest chorobą, nie jest zaburzeniem. Jest cechą, którą możemy być obdarzeni, połączoną zwykle z empatią nie tylko w odniesieniu do innych osób, ale także np. w stosunku do zwierząt – tłumaczy Justyna Soroka.

Można zauważyć, że osoby wysoko wrażliwe „chłoną” emocje z otoczenia. Silniej przeżywają zarówno pozytywne jak i negatywne aspekty życia, dogłębnie analizują zdarzenia, mają flashbacki czyli powracają w myślach do konkretnych sytuacji, rozpamiętują, „rozkładają” na czynniki. Są osoby, u których te skłonności analityczne są naprawdę mocno rozwinięte. Jest to oczywiście bardzo męczące i tu dochodzimy do kolejnej cechy charakterystycznej czyli większej potrzeby regeneracji. Osoby wysoko wrażliwe odczuwają mocniej konieczność czasowego odseparowania się od otoczenia zwłaszcza, gdy wcześniej np. podróżowały w zatłoczonym autobusie, robiły zakupy w supermarkecie w piątkowe popołudnie czy brały udział w długim spotkaniu online z wieloma uczestnikami – opisuje specjalistka. To ważne, aby nie postrzegać tej potrzeby wyciszenia jako fanaberii czy ekstrawagancji – dodaje. Według różnych źródeł, osoby wysoko wrażliwe mogą stanowić bowiem od 15 do nawet 20 procent społeczeństwa.

Jak funkcjonują osoby wysoko wrażliwe?

Wspomniana wcześniej pacjentka zapytała mnie, czy z WWO może być jak z alergią, że zastosujemy odczulanie i pojawi się szansa, że to przejdzie – wspomina Justyna Soroka. Teraz nie jest to możliwe, ale w przyszłości rozwój technologii zapewne pomoże osobom wysoko wrażliwym. Dziś polecam przede wszystkim uważność, uświadomienie bliskim, że wysoka wrażliwość to nie wymysł tylko cecha, z którą przychodzimy na świat i idziemy przez życie. Trochę jak z byciem umysłem ścisłym albo humanistą – mówi ekspertka.

W wysokiej wrażliwości nie ma oczywiście żelaznych zasad i czarno-białych reguł. Jest mnóstwo odcieni szarości, szerokie pojmowanie określonych elementów. Najczęściej mamy do czynienia z gruntownym przetwarzaniem, uleganiem przestymulowaniu, szybszym odczuwaniem psychicznego zmęczenia, rozpatrywaniem, analizowaniem, z trudnościami w zakresie wielozadaniowości, empatią, zwracaniem większej uwagi na szczegóły i dostrzeganiem niuansów, których pozostali raczej nie zauważają – wymienia Justyna Soroka. Jedno jest pewne: utwierdzanie osoby wysoko wrażliwej w tym, że "jest jakaś dziwna”, „inna” albo „specyficzna” to nie jest dobre rozwiązanie. Jest nim na pewno chęć zrozumienia WWO, otwartość na wiedzę w tym zakresie i gotowość do kompromisu.