Pobieranie krwi u dzieci budzi lęk u 60 proc. najmłodszych. Eksperci tłumaczą, jak temu zapobiec

Strach dziecka przed pobieraniem krwi to częsty problem, który dotyczy nawet 50–60% dzieci i może wpływać na ich podejście do badań w dorosłości. Eksperci podkreślają, że kluczowe znaczenie ma przygotowanie dziecka do wizyty u lekarza oraz sposób komunikacji rodzica. Odpowiednie wsparcie i edukacja mogą znacząco zmniejszyć lęk przed igłami i procedurami medycznymi.

Wizyta u lekarza i pobieranie krwi u dzieci to jedno z pierwszych trudnych doświadczeń medycznych. Choć dla dorosłych to rutynowe badanie, dla najmłodszych często wiąże się ze stresem i niepokojem.

Jak podkreśla Katarzyna Velinov, współautorka książki „Liga Krewniaków – bohaterów masz we krwi”:

Strach wynika więc głównie z braku wiedzy i poczucia utraty kontroli.

Szacuje się, że 50–60% dzieci odczuwa lęk przed igłami i procedurami medycznymi. U części osób problem ten utrzymuje się także w dorosłym życiu.

Negatywne doświadczenia z dzieciństwa mogą prowadzić do unikania badań diagnostycznych, a nawet oddawania krwi w przyszłości. Dlatego tak ważne jest, aby pierwsze doświadczenia medyczne były jak najbardziej pozytywne.

Eksperci podkreślają, że kluczowa jest szczera rozmowa z dzieckiem przed wizytą u lekarza. Nie warto mówić, że „nic nie boli”, jeśli dziecko i tak odczuje ukłucie.

Jak zaznacza Katarzyna Velinov, lepiej powiedzieć prawdę:

Proste i spokojne wyjaśnienie, np. „poczujesz ukłucie jak uszczypnięcie, ale szybko minie”, pomaga budować zaufanie i zmniejsza napięcie.

W przygotowaniu do pobierania krwi u dzieci pomaga oswajanie sytuacji poprzez zabawę i rozmowę. Można bawić się w lekarza, czytać książki o tematyce medycznej i krok po kroku tłumaczyć, co się wydarzy.

Według rekomendacji Światowej Organizacji Zdrowia (WHO, 2015) takie działania mogą obniżyć poziom stresu u dziecka nawet o 30–40%.

Podczas samego badania ogromne znaczenie ma obecność spokojnego rodzica. Trzymanie za rękę, spokojny głos i kontakt wzrokowy pomagają dziecku poczuć bezpieczeństwo.

Katarzyna Velinov podkreśla:

Ważne jest także danie dziecku wyboru, np. czy chce patrzeć na zabieg czy odwrócić wzrok, co zwiększa poczucie kontroli.

Moment po badaniu jest równie ważny jak samo pobranie krwi. Spokojna rozmowa i docenienie dziecka pomagają zbudować pozytywne skojarzenia.

Takie doświadczenia wpływają na podejście do badań w dorosłości.

Według danych CDC (2020) dzieci z pozytywnymi doświadczeniami medycznymi częściej wykonują badania profilaktyczne w przyszłości.