Nowa nadzieja na zdrowie tętnic. Terapia komórkami CAR-T może pomóc w walce z miażdżycą

Genetycznie zmodyfikowane komórki odpornościowe, wykorzystywane w terapii CAR-T, mogą stać się przełomem w leczeniu miażdżycy. Badania wskazują, że ta innowacyjna metoda może pomóc w zapobieganiu blokowaniu tętnic przez blaszki miażdżycowe, oferując nową drogę w profilaktyce i leczeniu chorób serca. 

Miażdżyca zagraża sercu i życiu

Miażdżyca to choroba, w której w naczyniach krwionośnych zaczynają odkładać się blaszki miażdżycowe, złożone z tłuszczu, cholesterolu i innych substancji. Blaszki te ograniczają przepływ krwi do ważnych narządów, takich jak serce czy mózg, co może prowadzić do groźnych powikłań. Postępująca miażdżyca oraz towarzysząca jej choroba wieńcowa są najczęstszymi przyczynami niewydolności serca, a w Polsce dotykają niemal 700 tysięcy osób. Co roku choroba ta prowadzi do śmierci około 60 tysięcy osób.

Obecnie standardowe leczenie miażdżycy polega na stosowaniu statyn, które obniżają poziom „złego” cholesterolu (LDL), będącego głównym składnikiem blaszek miażdżycowych. Jednak leki te nie zawsze działają skutecznie, zwłaszcza w przypadku reakcje zapalnych zachodzących w blaszkach. To właśnie te reakcje zapalne, związane z komórkami odpornościowymi, uważane są za kluczowy czynnik prowadzący do powstawania miażdżycy i jej powikłań. 

Nowa nadzieja w leczeniu – terapia komórkami CAR-T

Naukowcy, w tym Robert Schwab z Uniwersytetu Pensylwanii, prowadzą badania nad alternatywną metodą leczenia miażdżycy, wykorzystującą genetycznie zmodyfikowane komórki odpornościowe. W badaniu na myszach, zmodyfikowane komórki T zostały zaprojektowane do uwalniania białek przeciwzapalnych w obecności „złego” cholesterolu (LDL). Komórki te zostały wstrzyknięte myszom w dwóch dawkach przez pięć tygodni.

Aby zapobiec odrzuceniu komórek przez układ odpornościowy myszy, przed każdym wstrzyknięciem podawano im lek immunosupresyjny. W grupie kontrolnej wstrzyknięto komórki, które miały pozostać nieaktywne, ponieważ były zaprojektowane do aktywacji w obecności białka, którego myszy nie posiadają.

Po pięciu tygodniach wyniki były obiecujące: tętnice myszy, które otrzymały zmodyfikowane komórki CAR-T, zawierały średnio o 80% mniej blaszek miażdżycowych niż tętnice z grupy kontrolnej. Poziom cholesterolu LDL w obu grupach pozostał podobny, co sugeruje, że terapia działała głównie poprzez tłumienie stanów zapalnych w blaszkach miażdżycowych, a nie przez obniżenie poziomu cholesterolu.

Chociaż badanie dotyczyło myszy, wyniki mogą mieć istotne znaczenie w leczeniu ludzi, zwłaszcza tych, którym statyny nie przynoszą wystarczających rezultatów. Terapia genetycznymi komórkami CAR-T może pomóc zmniejszyć ryzyko zawału serca czy udaru. Jednak przed rozpoczęciem badań z udziałem ludzi, konieczne będą dalsze badania na większej grupie zwierząt, by lepiej zrozumieć potencjalne różnice między miażdżycą u myszy a ludzką.