W Narodowym Instytucie Onkologii rusza Ogólnopolska Sieć Wolontariatu Onkologicznego. Marek Augustyn z NFZ: "Choroba to nie tylko liczby, to człowiek w lęku i samotności"

To właśnie w Narodowym Instytucie Onkologii ogłoszono projekt, który może zmienić sposób myślenia o wsparciu pacjentów w Polsce. Każdego roku około 170 tysięcy osób słyszy diagnozę nowotworu, a ponad 1,17 miliona żyje z chorobą. Ogólnopolska Sieć Wolontariatu Onkologicznego ma połączyć chorych z osobami, które same przeszły przez doświadczenie nowotworu i wiedzą, jak wygląda ono poza gabinetem lekarskim. W miejscu, gdzie koncentruje się leczenie, pojawia się inicjatywa odpowiadająca na równie ważne potrzeby – emocjonalne, informacyjne i codzienne.

Ogólnopolska Sieć Wolontariatu Onkologicznego to projekt, który powstał w odpowiedzi na wyraźną lukę w systemie ochrony zdrowia – brak systemowego, powszechnego wsparcia pozamedycznego dla pacjentów onkologicznych. Inicjatywa została niedawno zainaugurowana w Narodowym Instytucie Onkologii w Warszawie i stanowi próbę stworzenia trwałej, ogólnokrajowej struktury pomocy opartej na doświadczeniu i zaangażowaniu społecznym.

Skala problemu jest znacząca. Setki tysięcy osób rocznie nie tylko mierzą się z diagnozą i leczeniem, ale również z trudnościami w poruszaniu się po systemie, dostępem do rzetelnych informacji oraz obciążeniem emocjonalnym. Projekt odpowiada na te potrzeby, budując sieć wsparcia, która działa równolegle do systemu medycznego.

Jak podkreślała Elżbieta Kozik, prezes Stowarzyszenia Ruch Onkologiczny PARS, inicjatywa ma charakter długofalowy i systemowy:

Jednym z kluczowych założeń projektu jest wykorzystanie doświadczenia osób, które same przeszły przez chorobę nowotworową lub towarzyszyły w niej bliskim. To właśnie ten wymiar czyni wolontariat onkologiczny szczególnie wartościowym – wsparcie nie jest wyłącznie teoretyczne, lecz zakorzenione w przeżyciu.

Wolontariusze będą towarzyszyć pacjentom na wszystkich etapach choroby – od momentu diagnozy, przez leczenie, aż po powrót do codzienności. Ich rola obejmuje wsparcie emocjonalne, informacyjne i organizacyjne, bez wchodzenia w kompetencje personelu medycznego.

Znaczenie obecności drugiego człowieka w procesie choroby trafnie oddała Monika Kołodyńska-Lewandowska, pacjentka po leczeniu onkologicznym. Jej wypowiedź odsłania realny wymiar potrzeb chorych:

Centralnym elementem funkcjonowania sieci jest platforma internetowa, która umożliwia kontakt między pacjentami a wolontariuszami. To właśnie tam trafiają zgłoszenia, a następnie – na podstawie potrzeb chorego i jego bliskich – dobierana jest odpowiednia osoba wspierająca.

Takie rozwiązanie wprowadza element koordynacji i dostępności, pozwalając na szybkie reagowanie oraz dopasowanie wsparcia do konkretnej sytuacji życiowej. Platforma staje się więc narzędziem integrującym działania rozproszone wcześniej inicjatywy pomocowe.

Istotnym komponentem projektu jest przygotowanie wolontariuszy do pełnienia swojej roli. W tym celu powołano Akademię Wolontariatu Onkologicznego – system szkoleń online, który zapewnia niezbędną wiedzę i kompetencje.

Uczestnicy uczą się rozumienia potrzeb pacjentów, zasad komunikacji, podstaw orientacji w procesie diagnostyki i leczenia oraz współpracy z koordynatorami onkologicznymi. Kluczowe jest przy tym jasne rozgraniczenie ról – wolontariusze nie udzielają porad medycznych i nie zastępują personelu medycznego.

Proces rekrutacji i szkolenia ma charakter otwarty, co podkreślała Magdalena Knefel, członek Zarządu Stowarzyszenia Ruch Onkologiczny PARS:

Ogólnopolska Sieć Wolontariatu Onkologicznego ma ambicję stać się trwałym elementem systemu wsparcia pacjentów w Polsce. Plan zakłada szkolenie co najmniej 300 wolontariuszy rocznie oraz rozwój sieci w każdym regionie kraju, tak aby pomoc była dostępna lokalnie.

Znaczenie tej inicjatywy wykracza poza pojedyncze działania pomocowe. Projekt wpisuje się w szerszy trend budowania opieki skoncentrowanej na pacjencie, uwzględniającej nie tylko aspekty medyczne, ale także społeczne i psychologiczne.

Na ten wymiar zwróciła uwagę dr n. kult. fiz. Hanna Tchórzewska-Korba, kierownik Zakładu Rehabilitacji Narodowego Instytutu Onkologii:

Eksperci podkreślają, że rozwój wolontariatu może realnie odciążyć system ochrony zdrowia, szczególnie w obszarze wsparcia pozamedycznego. Lekarze i instytucje koncentrują się na leczeniu, podczas gdy potrzeby emocjonalne i informacyjne pacjentów często pozostają niezaspokojone.

Perspektywę tę jasno sformułował Marek Augustyn, wiceprezes Narodowego Funduszu Zdrowia, wskazując na rolę wolontariuszy jako uzupełnienia systemu:

Ogólnopolska Sieć Wolontariatu Onkologicznego stanowi próbę systemowego rozwiązania jednego z najbardziej niedocenianych problemów współczesnej onkologii – potrzeby bycia wysłuchanym, zrozumianym i poprowadzonym przez trudne doświadczenie choroby.