Bezrobotni i bezdomni bez dostępu do opieki zdrowotnej?

Zdaniem Rzecznika Praw Obywatelskich obowiązujące prawo nie zapewnia bezdomnym oraz bezrobotnym bez prawa do świadczeń dostępu do publicznej opieki zdrowotnej. Uzyskanie świadczeń zdrowotnych jest poprzedzone rygorystyczną i skomplikowaną procedurą, niedostosowaną do istoty bezdomności – pisze Rzecznik w wystąpieniu do ministra zdrowia. W jego ocenie, konieczne są odpowiednie zmiany systemowe.

W Ministerstwie Zdrowia od kilku tygodni pracuje zespół, którego zadaniem jest przegląd regulacji dotyczących ubezpieczenia zdrowotnego. K. Radziwiłł wielokrotnie deklarował też, że resort chce aby z publicznej opieki zdrowotnej mogli korzystać wszyscy obywatele – również Ci, którzy nie posiadają ubezpieczenia zdrowotnego. Pierwszym krokiem ma być zapewnienie takiego dostępu w podstawowej opiece zdrowotnej. Przynajmniej na początku zmiany nie będą dotyczyć obywateli polskich, którzy mieszkają za granicą.

Rzecznik zwraca uwagę, że istnieje grupa osób bezdomnych, często nieporadnych życiowo, która nie podejmuje żadnych działań, aby uzyskać dokumenty albo potwierdzenie swych uprawnień do korzystania z opieki zdrowotnej.

Funkcjonujący obecnie system wymaga pełnej identyfikacji osoby ubezpieczonej oraz poddania się określonym procedurom, co w praktyce stwarza problemy, zarówno samym zainteresowanym, jak i właściwym w sprawie organom publicznym, już przy objęciu obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego lub potwierdzeniu prawa do świadczeń opieki zdrowotnej – czytamy w wystąpieniu RPO.

Problem  - zdaniem Rzecznika - stanowi także zapewnienie osobom bezdomnym dostępu do niezbędnych świadczeń zdrowotnych, leków i wyrobów medycznych po opuszczeniu szpitala, w schroniskach i innych placówkach dla osób bezdomnych.

Duże trudności wiążą się ponadto z realizacją przez osoby bezdomne prawa do opieki długoterminowej. Przewlekła procedura przyjęcia do zakładów opiekuńczych i domów pomocy społecznej, niejednokrotnie powoduje konieczność długotrwałej i kosztownej hospitalizacji tych osób.

Konstytucja RP gwarantuje wszystkim obywatelom, niezależnie od ich sytuacji materialnej, równy dostęp do świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych. Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej niesłusznie – zdaniem Rzecznika - uzależnia prawo polskich obywateli do świadczeń finansowanych ze środków publicznych od ich sytuacji materialnej.

Do tej pory resort zdrowia nie przychylał się do zastrzeżeń podnoszonych przez RPO. Kolejni ministrowie stali na stanowisku,  że regulacje dotyczące zapewnienia każdemu konstytucyjnego prawa do ochrony zdrowia są wystarczające, a szczególna pomoc osobom w trudnej sytuacji materialnej - także osobom bezdomnym - odbywa się na zasadach i w zakresie określonym w ustawie o pomocy społecznej.

Źródło: rpo