Astma może rozwijać się latami bez diagnozy. Nawet co dziesiąty Polak ma objawy

Astma to nie tylko kaszel i duszności – to poważna, przewlekła choroba, która w Polsce często pozostaje niezdiagnozowana przez lata. Eksperci szacują, że aż 10 proc. Polaków może mieć objawy sugerujące astmę, ale wielu z nich nie wie o chorobie. Tymczasem szybka diagnoza i leczenie mogą uchronić przed powikłaniami.

W Polsce z astmą może zmagać się nawet co dziesiąta osoba. Jak mówi dr hab. Piotr Dąbrowiecki:

Niestety, wiele przypadków wykrywanych jest bardzo późno. Statystyki pokazują, że w naszym kraju rozpoznanie astmy pojawia się średnio dopiero po 7 latach od wystąpienia objawów.

Hasło tegorocznego Światowego Dnia Astmy, który przypada 6 maja, brzmi: „Leczenie wziewne dostępne dla wszystkich”. Takie leczenie jest dostępne również w Polsce, ale kluczowe jest jak najszybsze rozpoznanie choroby, zanim przerodzi się ona w ciężką postać.

Ekspert tłumaczy:

Astma może objawiać się w różny sposób, ale są pewne symptomy, które powinny od razu zapalić lampkę ostrzegawczą. Według dr. hab. Dąbrowieckiego:

Jeśli ktoś ma przynajmniej dwa z tych objawów, powinien powiedzieć o tym swojemu lekarzowi, bo może to być właśnie astma oskrzelowa.

Astma to najczęstsza przewlekła choroba układu oddechowego u dzieci i młodzieży. Szczególną uwagę warto zwrócić na nawracające infekcje, duszności, a także sytuacje, kiedy dziecko ma trudności z oddychaniem podczas wysiłku fizycznego. Wśród czynników pogarszających stan zdrowia wymienia się alergeny, smog, infekcje wirusowe, a nawet pogodę i niektóre produkty spożywcze.

Rodzice często wierzą, że ich dzieci „wyrastają” z astmy. I rzeczywiście – bywa, że objawy znikają na wiele lat. Ale choroba może wrócić. Jak zaznacza specjalista:

Choć astma to poważna, przewlekła choroba, wielu pacjentów lekceważy jej leczenie. Eksperci alarmują, że tylko około 30 procent chorych przyjmuje leki regularnie. Reszta przerywa terapię, gdy tylko poczuje się lepiej.

Tymczasem takie podejście może być niebezpieczne. Jak podkreśla dr hab. Piotr Dąbrowiecki, specjalista z zakresu alergologii i chorób wewnętrznych oraz przewodniczący Polskiej Federacji Stowarzyszeń Chorych na Astmę, Alergie i POChP:

Niestety, nawet jeśli pacjent posiada odpowiedni lek, może popełniać błędy przy jego stosowaniu – np. źle korzystać z inhalatora.

Na rynku dostępne są różne typy inhalatorów – ciśnieniowe (pMDI) i proszkowe (DPI) – które wymagają innych technik użycia. Aby lek działał skutecznie, trzeba m.in. opróżnić płuca przed wdechem, wykonać odpowiednią inhalację i zatrzymać oddech po aplikacji.

Niestety, niewielu lekarzy sprawdza, czy pacjent prawidłowo korzysta ze swojego urządzenia.

W poprawie sytuacji mogą pomóc farmaceuci, którzy w ramach programu „Nowy lek” wspierają pacjentów w nauce stosowania leków. Coraz częściej też na rynku pojawiają się nowoczesne inhalatory, które działają skutecznie nawet wtedy, gdy użytkownik popełni drobny błąd.

Na szczęście nie brakuje materiałów edukacyjnych. Jak zapewnia dr Dąbrowiecki, każdy pacjent może znaleźć dla siebie odpowiedni i wygodny w użyciu inhalator – wystarczy trochę wiedzy i zaangażowania. Na stronach takich jak dlapacjentow.pta.med.pl, astma-alergia-pochp.pl czy totylkoastma.pl dostępne są filmy instruktażowe, poradniki i szkolenia online.