NFZ zmienia zasady rozliczania porad specjalistycznych (AOS). Nowe przepisy od 2026 roku

NFZ wprowadza nowe zasady rozliczania świadczeń w ambulatoryjnej opiece specjalistycznej. Placówki, które nie osiągną określonego poziomu pierwszorazowych porad i zabiegów, mogą otrzymać niższe finansowanie. Zmiany wejdą w życie w 2026 roku.

Narodowy Fundusz Zdrowia opublikował Zarządzenie nr 85/2025/DSOZ z 27 października 2025 r., które wprowadza zmiany w zasadach zawierania i realizacji umów dotyczących ambulatoryjnej opieki specjalistycznej (AOS). To kolejna nowelizacja przepisów regulujących sposób rozliczania świadczeń w poradniach specjalistycznych — po wcześniejszych zmianach z kwietnia, czerwca i lipca 2025 roku.

Nowe regulacje mają obowiązywać od drugiego kwartału 2026 roku i wprowadzają m.in. system korekt finansowych w zależności od struktury udzielanych świadczeń.

Najważniejsza zmiana dotyczy zasad rozliczania porad i zabiegów w takich zakresach jak m.in. kardiologia, endokrynologia, diabetologia, neurologia, reumatologia, gastroenterologia, choroby płuc, dermatologia, ortopedia czy alergologia.

Jeżeli w danym kwartale udział tzw. świadczeń pierwszorazowych (czyli nowych pacjentów), zabiegowych lub diagnostycznych pakietów onkologicznych będzie niższy niż ogólnopolska mediana, a jednocześnie wzrost tego udziału w porównaniu z poprzednim rokiem będzie mniejszy niż 3 punkty procentowe, NFZ zastosuje współczynnik korygujący 0,75.

W praktyce oznacza to, że placówki mogą otrzymać o 25% mniej środków za świadczenia udzielone w kolejnych trzech miesiącach.

Zgodnie z zarządzeniem, współczynnik obniżający nie będzie stosowany do:

• świadczeń udzielanych pacjentom poniżej 18. roku życia,

• porad i badań onkologicznych (kody ICD-10 zaczynające się od „C”),

• świadczeń dla osób z chorobami rzadkimi, udzielanych w Ośrodkach Eksperckich Chorób Rzadkich,

• świadczeń w trybie nagłym,

• zabiegów oznaczonych kodami rozpoczynającymi się od Z lub PZ,

• porad w ramach kwalifikacji i monitorowania pacjentów do przeszczepów,

  Reklama

• świadczeń udzielanych pacjentom pierwszorazowym w ramach skojarzonych zakresów.

Udział procentowy świadczeń pierwszorazowych i zabiegowych będzie liczony jako stosunek liczby tych świadczeń do wszystkich świadczeń udzielonych w danym zakresie. Z kolei ogólnopolska mediana zostanie wyliczona na podstawie danych sprawozdawczych za poprzedni rok. Dla roku 2026 obowiązywać będzie jeszcze mediana ustalona na podstawie danych z 2024 roku.

Pierwsze rozliczenia według nowych zasad będą prowadzone za II kwartał 2026 roku.

Dyrektorzy wojewódzkich oddziałów NFZ zostali zobowiązani do wprowadzenia odpowiednich zmian w umowach zawartych z placówkami medycznymi. Dotyczy to zarówno obecnych kontraktów, jak i tych, które zostaną podpisane po zakończeniu trwających postępowań.

Nowe przepisy mają zmotywować placówki do większej dostępności porad dla nowych pacjentów, a także do sprawniejszej diagnostyki onkologicznej. Z drugiej strony, część świadczeniodawców obawia się, że korekty finansowe mogą pogłębić problemy z finansowaniem mniejszych poradni, zwłaszcza w specjalizacjach o dużym obłożeniu pacjentów przewlekłych.

Od 2026 roku NFZ będzie dokładniej analizował, jak struktura udzielanych świadczeń wpływa na dostępność do specjalistów.
Placówki, które nie osiągną wyznaczonych wskaźników nowych porad, mogą spodziewać się obniżenia finansowania o 25%. To element szerszej polityki NFZ, której celem ma być zwiększenie dostępności i efektywności ambulatoryjnej opieki specjalistycznej w Polsce.