Celiakia: cicha niszczycielka zdrowia. 90% chorych nie wie, że ją ma

Wystarczy kromka chleba, by uruchomić proces autodestrukcji w organizmie. Celiakia przez lata potrafi udawać inne choroby – od anemii po depresję – i często pozostaje nierozpoznana. Tymczasem może prowadzić do nowotworów, osteoporozy i niepłodności. Z okazji 20. Międzynarodowego Dnia Celiakii pacjenci apelują do Parlamentu Europejskiego o równe traktowanie i systemowe wsparcie.

Celiakia to choroba autoimmunologiczna o podłożu genetycznym, która może dotknąć każdego – zarówno dziecko, jak i osobę dorosłą. W wyniku reakcji układu odpornościowego na gluten dochodzi do zniszczenia kosmków jelita cienkiego, odpowiedzialnych za wchłanianie składników odżywczych. Jak wyjaśnia prof. Piotr Dziechciarz z Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego, „w konsekwencji dochodzi do zaburzeń wchłaniania składników odżywczych i różnorodnych objawów klinicznych”.

Mimo że choroba znana jest medycynie od ponad dwóch tysięcy lat, wciąż pozostaje słabo rozpoznawalna. W Polsce może na nią chorować nawet 1% społeczeństwa – czyli około 380 tysięcy osób, z czego 77 tysięcy to dzieci. Niestety, aż 90–95% chorych nie ma świadomości, że cierpi na celiakię.

Celiakia potrafi długo się maskować. Objawy są często niejednoznaczne i mogą dotyczyć wielu układów w organizmie – nie tylko układu pokarmowego. Bóle brzucha, biegunki czy zaparcia to tylko część problemów. U wielu pacjentów występują objawy pozajelitowe, takie jak: anemia, bóle stawów, migreny, chroniczne zmęczenie, niskorosłość, zaburzenia płodności, depresja, a nawet objawy neurologiczne.

Co więcej – choroba potrafi nie dawać żadnych objawów przez długi czas i ujawnia się dopiero wtedy, gdy pojawią się poważne powikłania.

Nieleczona celiakia niesie za sobą poważne zagrożenia. Może prowadzić do rozwoju nowotworów przełyku, gardła i jelita cienkiego, osteoporozy, anemii, a także trudności z zajściem w ciążę. Jedynym skutecznym leczeniem jest ścisła i dożywotnia dieta bezglutenowa.

Małgorzata Źródlak, prezeska Polskiego Stowarzyszenia Osób z Celiakią i na Diecie Bezglutenowej, alarmuje:

Diagnostyka celiakii trwa często latami – od pierwszych objawów do rozpoznania mija średnio aż 8 lat. To efekt niskiej świadomości społecznej i braku wiedzy medycznej, szczególnie w zakresie nietypowych objawów.

Paulina Sabak-Huzior, wiceprezeska Stowarzyszenia, zwraca uwagę:

Rozpoznanie choroby wymaga wykonania badań przeciwciał (anty-tTG IgA), oznaczenia poziomu całkowitego IgA oraz biopsji jelita cienkiego – przynajmniej pięć wycinków z różnych miejsc, w tym jeden z opuszki dwunastnicy. U dzieci czasem można uniknąć biopsji, ale diagnostyka z krwi jest bardziej skomplikowana.

16 maja obchodzimy Międzynarodowy Dzień Celiakii – już po raz 20. W tym roku jest on wyjątkowy, bo do Parlamentu Europejskiego trafiła petycja pacjentów, zainicjowana przez Hiszpańskie Stowarzyszenie Osób z Celiakią, wzywająca do równego traktowania chorych w całej Unii Europejskiej.

Wśród postulatów są m.in.:

• Wspólne standardy diagnozowania celiakii w całej UE.

• Refundacja kosztów diety bezglutenowej przez system opieki zdrowotnej.

• Szkolenia dla lekarzy z zakresu rozpoznawania i leczenia celiakii.

• Europejskie centrum ds. celiakii, które prowadziłoby badania i monitorowało sytuację chorych.

  Reklama

• Ulgi podatkowe dla producentów żywności bezglutenowej i wsparcie finansowe dla pacjentów.

• Obowiązkowy dostęp do diety bezglutenowej w szpitalach, szkołach, restauracjach i hotelach.