Stłuszczenie wątroby dotyczy głównie mężczyzn

Stłuszczenie wątroby polega na nagromadzeniu kropli tłuszczu w komórkach wątrobowych, zamiast ich wykorzystania w przemianie materii.

NAFLD, czyli niealkoholowa stłuszczeniowa choroba wątroby, to schorzenie, którego świadomość wśród Polaków nadal jest niska. Tymczasem może dotyczyć co czwartego z nas, częściej mężczyzn ze względu charakterystyczną dla nich otyłość brzuszną, a także dotykające częściej mężczyzn choroby towarzyszące.

- W stłuszczeniu wątroby dochodzi do nasycenia komórek tego narządu, czyli hepatocytów, dużą ilością tłuszczu. Główną przyczyną jest insulinooporność i otyłość. Często oba powody są ze sobą powiązane – tłumaczy dr n. med. Jan Gietka, hepatolog, ekspert kampanii „Prowadź się zdrowo”. - Wtedy mówimy o niealkoholowej stłuszczeniowej chorobie wątroby.

Dlaczego wątroba choruje

W większości przypadków stłuszczenie wynika z zaburzonej przemiany materii u osób, które odżywiają się niezdrowo (dieta bogata w cukry i tłuszcze nasycone) i prowadzą siedzący tryb życia. Bardzo szkodliwy dla wątroby jest wysokofruktozowy syrop kukurydziany, często dodawany do słodkich jogurtów, napojów, produktów cukierniczych i keczupów.

Jak mówi dr Gietka, z wątrobą tak jest, że nawet jeśli dzieje się z nią coś niedobrego, to nie daje to objawów. Dopiero po postawieniu rozpoznania wielu pacjentów przypomina sobie np. nawracające uczucie pełności w prawej górnej części brzucha albo nieswoiste objawy, które mamy niemal wszyscy, czyli zmęczenie czy osłabienie.

Badania, które warto wykonać

Jak rozpoznać, że wątroba jest stłuszczona

- Najczęstszą drogą do diagnozy stłuszczenia jest wykonanie usg. – wyjaśnia dr Gietka. - Jeśli wykazuje ono tzw. „podwyższoną echogeniczność”, czyli mówiąc bardziej obrazowo w obrazie usg. wątroba jest jaśniejsza niż powinna być, to wiemy, że mamy do czynienia ze stłuszczeniem. Na stłuszczenie wskazywać może również wynik tomografii komputerowej lub rezonansu magnetycznego. Badania krwi nie mówią nam, że chory ma stłuszczenie, możemy na ich podstawie stwierdzić jednak, że toczy się w niej proces zapalny, jeśli enzymy są podwyższone – dodaje hepatolog.

Proces uszkadzania wątroby u chorych ze stłuszczeniem przebiega szybciej u chorych z cukrzycą i z nadciśnieniem tętniczym. To są czynniki, które przyspieszają kilkukrotnie to tempo. Dr Gietka podkreśla, że choroba częściej występuje u mężczyzn, bo mają oni statystycznie wyższe BMI, wynika to też z męskiego rodzaju otyłości (brzusznej) i tego, że mają oni więcej chorób dodatkowych. Kobiety też mogą cierpieć z powodu takiej dysfunkcji  wątroby, ale dzieje się to rzadziej, głównie u tych, które mają otyłość brzuszną albo przyjmują niektóre leki.

- Na szczęście, mimo iż nie widzimy tego postępującego procesu, to on nie pogarsza stanu narządu z dnia na dzień, tylko podobnie, jak w prawie każdej innej chorobie wątroby, trwa to kilkanaście-kilkadziesiąt lat– mówi Jan Gietka.

Leczenie choroby stłuszczeniowej

Co zrobić, by cofnąć stłuszczenie wątroby

Jan Gietka daje nadzieję, że tak długo jak nie dojdzie do marskości, tak długo proces stłuszczenia wątroby jest w pełni odwracalny. Jeśli zastosuje się odpowiednią dietę, wprowadzi zmiany w życiu chorego czy leki, to można sprawić, że zmiany się cofną i po pewnym czasie wątroba będzie taka, jak u zdrowego człowieka.

- To niestety jest długi i żmudny proces, w którym dużo zależy od chorego – wyjaśnia hepatolog. - Skupiamy się na tym, by wprowadzić zmiany w stylu życia, przejść na zdrowszą, lżejszą dietę, włączyć lub zwiększyć aktywność fizyczną, zrezygnować z alkoholu. Niektóre czynniki dietetyczne trzeba eliminować, niektóre warto wdrażać, np. czarna kawa działa korzystnie. W terapii leczenie często polega na odwracaniu insulinooporności oraz zmniejszenia zapalenia. Tu pomaga duża grupa leków, często o charakterze przeciwcukrzycowym. U osób chorobliwie otyłych świetne rezultaty daje operacja bariatryczna. Po takiej interwencji wycofuje się cukrzyca, nadciśnienie i może się wycofać stłuszczeniowa choroba wątroby.  Istotna w zmniejszaniu stłuszczenia wątroby jest aktywność fizyczna, zarówno typu kardio, jak i oporowa, które pomagają zmniejszać masę ciała. Obie formy ułatwiają spalanie nadmiaru węglowodanów i tłuszczu – mówi dr Gietka.