Samorządowcy nie chcą odpowiedzialności za zadłużone szpitale

Sejm uchwalił dziś ustawę o działalności leczniczej. Jej podstawowym założeniem jest cofnięcie procesu komercjalizacji szpitali. Wprowadzone zmiany będą też miały konsekwencje dla samorządów, które po wejściu w życie nowych przepisów będą musiały pokrywać straty swoich szpitali. Jednocześnie zyskają prawo wykupywania świadczeń opieki zdrowotnej. O komentarz do tych zmian poprosiliśmy przedstawiciela Związku Powiatów Polskich, Grzegorza Kubalskiego.

Zapisy ustawy o działalności leczniczej budzą nasze największe obawy – powiedział Grzegorz Kubalski ze Związku Powiatów Polskich w rozmowie z Polityką Zdrowotną. Po pierwsze dotyczy to kwestii ograniczenia samodzielności jednostek samorządu terytorialnego w zakresie gospodarowania swoją własnością. Jeżeli uznajemy, że chcemy wprowadzać publiczna własność szpitali, to powiedzmy to głośno, a nie twórzmy rozwiązań, które są całkowicie niezrozumiale – wskazał Kubalski. Na ten moment uzyskanie kontraktu z NFZ jest niezależne od tego czy szpitale są własnością publiczna czy nie. Zupełnie inne kryteria przesądzają o uzyskania takiego kontraktu - podkreślił.

Zdaniem przedstawiciela Związku Powiatów Polskich, samorządowi ogranicza się również możliwość zarządzania swoimi placówkami w zakresie usług publicznych. Ustawa znosi możliwość przekształcania w spółki prawa handlowego samodzielnego zakładu opieki zdrowotnej, który przynosi straty. Pozostaje nam możliwość, że albo stratę musimy spłacić w całości albo dokonać likwidacji zadłużonego spzoz-u. Ministerstwo w uzasadnieniu wskazało, że przyczyną zniesienia tej możliwości jest jej rzadkie stosowanie – powiedział Grzegorz Kubalski i dodał, że sama groźba, że spzoz może zostać przekształcony w spółkę prawa handlowego, a co za tym idzie będą określone zmiany o charakterze strukturalnym, już była argumentem, który był uwzględniany przy zarządzaniu szpitalem. 

Likwidacja szpitala jest decyzja bardzo mało popularną z punktu widzenia społecznego – uważa Kubalski. W związku z tym traktowana jest jako ostateczność, gdy nie ma już żadnych innych możliwości.  Część szpitali przynosi regularne straty np. z powodu złej wyceny świadczeń zdrowotnych. Samorządy na poziomie powiatów staną przed wyborem, że albo będą musiały się wykrwawić utrzymując przynoszący straty szpital, albo będą musiały go zamknąć narażając się lokalnej społeczności – dodał.

Wątpliwości samorządowców budzi również kwestia możliwości wykupowania świadczeń gwarantowanych. Argumentem ze strony Ministerstwa Zdrowia jest, że to tylko możliwość, z której samorządy mogą ale nie muszą skorzystać. W opinii Grzegorza Kubalskiego problem jest jednak znacznie głębszy ponieważ zapewnienie opieki zdrowotnej obywatelom nie jest zadaniem własnym samorządu terytorialnego. Nagle się okazało, że mamy wspomagać w tym NFZ przekazując na leczenie obywateli dodatkowe środki. Czyli de facto jest to wsparcie dla państwa, które na ten moment odpowiada za politykę zdrowotną w kraju - zauważył.

Podobna sytuacja miała miejsce w przypadku powiatowych zespołów ds. orzekania o stopniu niepełnosprawności – przypomniał przedstawiciel ZPP. Wówczas samorząd terytorialny także miał możliwość dofinansowywania ich działalności. Skończyło się to tym, że ze względu na poziom finansowania, które jest nam przekazywane na funkcjonowanie tych zespołów, albo samorząd będzie je regularnie dofinansowywał, albo przestaną działać - dodał.

Dokładnie taka sama sytuacja może wystąpić w przypadku systemu ochrony zdrowia – ocenia Kubalski. Nagle okaże się, że w niektórych obszarach nastąpi niższa kontraktacja poniżej minimalnego, racjonalnego poziomu i będziemy mieli do czynienia z wyciąganiem ręki po pieniądze samorządu. Jeżeli w ten sposób mamy rozmawiać o systemie ochrony zdrowia, to zastanawiam się czy mamy do czynienia tylko z niezbyt racjonalnym zarządzaniem tym systemem czy z celowym działaniem, które ma na celu osłabienie pozycji jednostek samorządu terytorialnego – powiedział Grzegorz Kubalski.

AS