Zadłużenie szpitali 2025: 4,2 mld zł zobowiązań wymagalnych. Ekspert ostrzega przed utratą płynności

Zadłużenie szpitali w 2025 roku rośnie, a najpoważniejszym problemem są zobowiązania wymagalne SPZOZ, które przekroczyły 4,2 mld zł. Jak podkreśla dr Jerzy Gryglewicz, oznaczają one utratę płynności finansowej szpitali i trudności w regulowaniu bieżących płatności. Ministerstwo Zdrowia przekazało do NFZ 4 mld zł, ale eksperci mówią wprost: to tylko doraźna pomoc.

Z danych ankietowych Ministerstwa Zdrowia wynika, że na koniec września, czyli w trzecim kwartale 2025 r., zobowiązania wymagalne SPZOZ wyniosły ponad 4,2 mld zł. To wzrost o blisko 12 proc. w porównaniu z końcem czerwca.

W tej kwocie aż blisko 3,8 mld zł stanowią zobowiązania z tytułu dostaw i usług. Łączne zobowiązania szpitali, poradni i przychodni na 30 września ubiegłego roku były szacowane na prawie 27,7 mld zł.

Dr Jerzy Gryglewicz z Uczelnia Łazarskiego podkreśla, że w strukturze zadłużenia najważniejsze są właśnie zobowiązania wymagalne.

Ekspert zaznacza, że nie każde zadłużenie jest negatywne. W ogólnej kwocie zobowiązań znajdują się także pożyczki na rozwój i inwestycje.

W lutym Ministerstwo Zdrowia poinformowało, że przekaże do Narodowy Fundusz Zdrowia 4 mld zł na rozliczenie świadczeń za ubiegły rok.

Resort podał, że środki z rezerwy celowej mają pokryć m.in. nadwykonania nielimitowane, leki w chemioterapii oraz programach lekowych. NFZ przygotowuje się także do wypłaty części środków za świadczenia limitowane.

Ekspert zwraca uwagę, że zadłużenie dotyczy większości szpitali, szczególnie powiatowych. W powiatach szpital często pełni również funkcję przychodni specjalistycznej, podczas gdy w dużych miastach ambulatoryjne SPZOZ-y funkcjonują oddzielnie.

Większość świadczeń z zakresu podstawowej i ambulatoryjnej opieki zdrowotnej realizują podmioty prywatne z kontraktami z NFZ, które – jak podkreśla ekspert – nie zadłużają się w takim stopniu.

Głównym obciążeniem dla szpitali są koszty zatrudnienia. Wydatki na personel podczas dyżurów stanowią nawet 70–80 proc. kosztów działalności placówki. Do tego dochodzą coroczne podwyżki płac w ochronie zdrowia, rosnące ceny energii i inflacja.

We wtorek protest organizują Ogólnopolski Związek Pracodawców Szpitali Powiatowych oraz Związek Powiatów Polskich. Przedstawiciele tych organizacji zarzucają Ministerstwu Zdrowia brak skutecznej reformy szpitalnictwa.

Według nich konsolidacja odbywa się bez planu, a oszczędności są wprowadzane kosztem pacjentów. Krytykują też brak mechanizmu pożyczkowego z udziałem BGK oraz brak porozumienia w sprawie waloryzacji płac minimalnych w ochronie zdrowia.

Organizacje domagają się systemu, który zagwarantuje płynność finansową szpitali i stabilne rozliczenia z NFZ. Tymczasem resort zdrowia prowadzi rozmowy z Ministerstwem Finansów nad systemowym rozwiązaniem finansowania ochrony zdrowia oraz analizuje wniosek o przegląd wydatków m.in. w KRUS i innych grupach uprzywilejowanych.