Państwowy Egzamin Specjalizacyjny 2026: NRL apeluje o zmianę limitu 5 lat

Państwowy Egzamin Specjalizacyjny (PES) i limit 5 lat wywołują duże kontrowersje w środowisku medycznym. Prezydium Naczelnej Rady Lekarskiej (NRL) apeluje do Prezydenta RP o zmianę przepisów i przywrócenie możliwości zdawania egzaminu lekarzom. Problem dotyczy osób, które przez nowe regulacje straciły szansę na uzyskanie tytułu specjalisty po 8 sierpnia 2025 r.

Prezydium Naczelnej Rady Lekarskiej 13 marca 2026 r. skierowało oficjalny apel do Prezydenta RP. Samorząd lekarski domaga się wsparcia w zmianie przepisów dotyczących Państwowego Egzaminu Specjalizacyjnego (PES).

Celem jest umożliwienie przystąpienia do egzaminu lekarzom i dentystom, którzy utracili taką możliwość przez wprowadzenie limitu czasowego.

Zmiany wprowadzono ustawą z 16 lipca 2020 r. w czasie pandemii COVID-19. Nowe przepisy określiły, że lekarz może podejść do PES tylko w ciągu 5 lat od zakończenia specjalizacji. Dla osób, które ukończyły szkolenie wcześniej, termin liczony był od 8 sierpnia 2020 r., co oznacza, że wygasł 8 sierpnia 2025 r.

Wcześniej takich ograniczeń nie było.

Według samorządu lekarskiego zmiana przepisów była źle zakomunikowana i wprowadzona w trudnym czasie pandemii.

W efekcie wielu lekarzy:

- nie zdążyło przystąpić do egzaminu,

- utraciło możliwość zdobycia tytułu specjalisty,

- w niektórych przypadkach straciło pracę.

Jak podkreślono w apelu, to sytuacja, w której państwo marnuje zasoby kadrowe.

Samorząd lekarski wskazuje na poważne wątpliwości prawne. Chodzi m.in. o naruszenie:

- zasady ochrony praw nabytych,

- zaufania obywatela do państwa.

Szczególnie dotknięci są lekarze, którzy kończyli specjalizację w czasie, gdy limitów jeszcze nie było.

Już we wrześniu 2025 r. Naczelna Rada Lekarska apelowała do Ministra Zdrowia o rozwiązanie problemu.

Proponowano m.in.:

- dodatkowe podejście do egzaminu,

- uwzględnienie sytuacji losowych (choroba, pandemia, obowiązki zawodowe).

Najlepszym rozwiązaniem – zdaniem NRL – byłoby jednak całkowite zniesienie limitu 5 lat i powrót do zasad sprzed 2020 r.

Minister Zdrowia nie przedstawił jednak konkretnej propozycji zmian.

W apelu podkreślono, że obecna sytuacja to „błąd systemowy i rażąca niesprawiedliwość”.

Dodatkowo wskazano, że: "pozbawienie lekarzy, którzy ukończyli szkolenie specjalizacyjne możliwości przystąpienia do egzaminu PES" negatywnie wpływa nie tylko na nich, ale także na pacjentów.

Dlatego Prezydium NRL zwraca się do Prezydenta RP o wsparcie zmian legislacyjnych i przywrócenie lekarzom prawa do podejścia do egzaminu.

Problem nie dotyczy wyłącznie lekarzy. Brak możliwości uzyskania specjalizacji oznacza:

- mniej specjalistów w systemie,

- ograniczony dostęp do świadczeń,

- większe obciążenie ochrony zdrowia.

NRL podkreśla, że doświadczeni lekarze nadal mogliby pracować i wspierać system, gdyby umożliwiono im podejście do PES.