Jak funkcjonują apteki w Niemczech?

Niemiecki samorząd aptekarski odniósł w 2013 roku spektakularny sukces doprowadzając do uchwalenia przez izbę wyższą niemieckiego parlamentu ustawy w sprawie wsparcia dla zapewnienia dyżurów pełnionych przez apteki. Niemcy stały się w ten sposób pierwszym europejskim krajem, w którym nocne dyżury aptek są w znacznym stopniu refundowane z budżetu funkcjonujących tam kas chorych. Odtąd niemieckie apteki mogą uzyskiwać przychody nie tylko w wyniku wydanych pacjentom leków, ale również wykazując gotowość do oferowania usług farmaceutycznych w porze nocnej.

Środki na finansowanie dyżurów aptecznych pochodzą ze specjalnie utworzonego w tym celu Funduszu. Fundusz ten z kolei gromadzi środki dzięki zwiększeniu stałej opłaty za każde wydane przez aptekę opakowanie leku na receptę. Apteka otrzymuje dodatkowe finansowanie z tytułu pełnionych dyżurów niezależnie od liczby pacjentów, którym w tym czasie udzieliła pomocy.

W Niemczech funkcjonują dwie organizacje wchodzące w skład samorządu aptekarskiego – Izba Aptekarskaoraz Zrzeszenie Aptekarzy. Na czele 17 okręgowych izb aptekarskich stoi Prezes Niemieckiej Izby Aptekarskiej, a na czele 17 okręgowych zrzeszeń aptekarzy stoi Prezes Zrzeszenia Niemieckich Aptekarzy.

Przynależność do okręgowej izby aptekarskiej jest obowiązkowa, natomiast członkostwo w okręgowych zrzeszeniach aptekarzy jest dobrowolne - są to przede wszystkim właściciele aptek. Okręgowe zrzeszenia zajmują się głównie prawno-ekonomicznymi aspektami funkcjonowania aptek. Na poziomie ogólnokrajowym, zarówno izby aptekarskie, jak i zrzeszenia aptekarzy reprezentuje Zarząd Niemieckich Izb Aptekarskich.

Opieka zdrowotna w Niemczech jest systemem wzorcowym i punktem odniesienia dla wielu europejskich państw. Odnosi się to również do funkcjonowania aptek i opieki farmaceutycznej.

Państwowe ubezpieczenie zdrowotne zapewnia niemal pełen zwrot kosztów za leczenie i lekarstwa. Prawie każdy obywatel Niemiec ma dostęp do tego systemu, niezależnie od dochodów i statusu społecznego. Wszyscy płacą taki sam procent swojego wynagrodzenia na ubezpieczenie zdrowotne i mają prawo do otrzymywania takich samych świadczeń medycznych. Jednocześnie niemiecki system zdrowotny jest uznawany jako jeden z najdroższych na świecie.

W większości przypadków niemiecki pacjent może liczyć na prawie całkowitą refundację leków wydawanych na receptę. Takie leki mają tę samą cenę we wszystkich aptekach. Jednocześnie jeśli pacjent przewlekle chory wyda 1% swoich dochodów na leki i udowodni to rachunkami, już do końca roku nie musi za nie płacić. Pacjenci posiadający jedynie ubezpieczenie prywatne muszą w aptece za leki płacić z własnej kieszeni. Rachunki są jednak podstawą do zwrotu wydanych na leki pieniędzy przez ubezpieczyciela. Za leki OTC pacjenci płacą sami bez względu na rodzaj ubezpieczenia.

Leki bez recepty funkcjonują w Niemczech także w tzw. obrocie pozaaptecznym. Są to przede wszystkim leki produkowane w Niemczech i w bardzo małych dawkach. Niemiecka Komisja Leków określa, co jest medykamentem i definiuje, co może być sprzedawane tylko w aptekach, a co w supermarketach i drogeriach.

W Niemczech działa ponad 20 tys. aptek, co daje jeden z najwyższych wskaźników w Europie – 1 apteka na nieco ponad 3,5 tys. mieszkańców. Jednocześnie rośnie liczba zamykanych aptek – według danych na 187 nowo powstałych, zamyka się 209 prosperujących aptek.

Do zadań niemieckich farmaceutów należy przede wszystkim wydawanie leków gotowych oraz produkcja leków recepturowych, informowanie o leku, jego działaniu i sposobie zażywania, zwracanie uwagi na możliwe interakcje i działania uboczne. Każda nowo otwierana apteka musi być wyposażona w tzw. kącik porad, gdzie można dowiedzieć się wszystkiego o przepisanych lekach. Właścicielem apteki w Niemczech może być tylko farmaceuta, któremu udzielono zezwolenia na prowadzenie takiej działalności.