Wirus BK z dzieciństwa może prowadzić do rozwoju raka pęcherza po latach

Naukowcy z University of York odkryli, że wirus BK, który większość ludzi przechodzi w dzieciństwie, może uczestniczyć w rozwoju raka pęcherza poprzez uszkadzanie DNA komórek urotelium. Zespół kierowany przez dr. Simona Bakera wykazał, że mutacje powstają w wyniku obronnej reakcji organizmu na wirusa, a nie przez sam wirus.

Badanie opublikowane w Science Advances pokazuje, że powszechny wirus BK może mieć kluczowy udział w powstawaniu raka pęcherza. Zespół dr. Simona Bakera z University of York zaobserwował, że po kontakcie komórek urotelium z wirusem pojawiają się charakterystyczne uszkodzenia DNA wynikające z aktywacji enzymów odpornościowych.

Wyniki badań sugerują, że największe szkody wyrządza nie sam wirus, lecz reakcja obronna organizmu. Enzymy, które mają niszczyć wirusa, mogą przypadkowo uszkadzać DNA zdrowych komórek. Jak podkreśla dr Simon Baker, „odkryliśmy, że uszkodzenia DNA pojawiają się nie tylko w komórkach zakażonych, ale także w sąsiednich komórkach, które jedynie ‘widziały’ infekcję u swoich sąsiadów”. To może tłumaczyć, dlaczego w większości guzów nie wykrywa się obecności wirusa, choć zmiany nowotworowe zaczynają się wiele lat wcześniej.

Wirus BK zwykle pozostaje uśpiony w nerkach, jednak u pacjentów po przeszczepach może się reaktywować z powodu leków immunosupresyjnych. Osoby po transplantacji są ponad trzykrotnie bardziej narażone na rozwój raka pęcherza, co od dawna budziło podejrzenia lekarzy.

Przykładem jest Tim Tavender, 51-latek z Southampton, który po przeszczepie nerki przeszedł infekcję BK, a później zachorował na nowotwór pęcherza. Opowiada, że wirus „sprawiał, że czułem się osłabiony, jak przy ciągłej grypie”, a leczenie wymagało ciągłego balansowania dawkami leków.

Jak zaznacza dr Simon Baker, to odkrycie stanowi „dużą zmianę w myśleniu o początkach raka pęcherza”, ponieważ jasno wskazuje na mechanizm mutacji wywołanych przez wirus BK. Badacze mają nadzieję, że lepsze zrozumienie tego procesu pozwoli opracować nowe sposoby wczesnego wykrywania i kontroli wirusa, co może zmniejszyć liczbę zachorowań zarówno w populacji ogólnej, jak i wśród pacjentów po transplantacjach.

Zespół z University of York pracuje już nad technologiami, które mogłyby ograniczyć aktywację wirusa i zapobiegać uszkodzeniom narządów.